Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Lanh lợi là gì? Gốc chữ 伶俐 và chỗ khác lém lỉnh, tài lanh

Cập nhật 08/02/2026·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Lanh lợi từ đâu mà có?
  • Lanh lợi ở đứa trẻ, ở đôi mắt, ở con sóc
  • Lanh lợi đứng cạnh nhanh nhẹn, lém lỉnh, tài lanh
  • Đặt lanh lợi vào bài văn tả em bé

Lanh lợi là nhanh nhẹn và sắc sảo: mắt thấy, tai nghe là đầu hiểu ngay, tay chân theo kịp. Đây là một lời khen, thường dành cho trẻ nhỏ hoặc người trẻ biết ứng biến. Từ này hay xuất hiện trong lời nhận xét của cô giáo, trong bài văn tả em bé, và ở một dạng cũ hơn là linh lợi.

Nghĩa ngắn Nhanh nhẹn, sắc sảo; hiểu nhanh và phản ứng nhanh
Loại từ Tính từ
Gốc từ Gần nghĩa với từ cũ linh lợi (伶俐)
Sắc thái Khen; hợp với trẻ em, người trẻ, đôi mắt, con vật nhỏ
lanh lợi là gì
lanh lợi là gì? Nhanh nhẹn, sắc sảo, hiểu ý nhanh

Lanh lợi từ đâu mà có?

Tiếng Hán có từ 伶俐, đọc theo âm Hán Việt là linh lị hay linh lợi, nghĩa là thông minh, mau mắn, hoạt bát. Người Trung Quốc khen trẻ con bằng cụm bốn chữ 聰明伶俐, đọc ra tiếng mình thì thành “thông minh lanh lợi”, rất gần với cụm “thông minh lanh lợi” người Việt vẫn nói hằng ngày.

Từ điển tiếng Việt hiện xếp linh lợi là từ cũ, cùng nghĩa với lanh lợi. Còn chữ lanh thì quen thuộc trong tiếng Việt với nghĩa nhanh, tinh nhanh, như lanh tay, lanh trí, lanh lẹ. Hai từ có liên hệ thế nào thì chưa có tài liệu nào khẳng định chắc chắn.

Cùng họ chữ lanh còn có những từ mang ý chê. Lanh chanh là vội quá mà làm hỏng. Còn kiểu ra vẻ biết hết rồi xía vào việc người khác thì đã có tên riêng, xem ở bài thói tài lanh tài lẹt. Lanh lợi là người anh em được khen của cả họ.

Lanh lợi ở đứa trẻ, ở đôi mắt, ở con sóc

Từ điển giải nghĩa lanh lợi là nhanh nhẹn, sắc sảo, và lấy ví dụ “cặp mắt lanh lợi”. Trong đời thường, từ này bám vào ba kiểu đối tượng.

  • Người: nhanh trí, nhìn là biết việc, đáp lời trôi chảy. Mới vào làm được một tuần mà cậu ấy đã lanh lợi lắm, khách hỏi gì cũng chỉ đúng quầy.
  • Đôi mắt, nét mặt: mắt sáng, đảo nhanh, như đang theo dõi hết mọi chuyện. Con bé ngồi im nhưng đôi mắt lanh lợi cứ liếc từ người này sang người kia.
  • Con vật nhỏ: chuyền nhanh, né khéo. Con sóc lanh lợi nhảy một cái đã sang cành bên kia.

Có một điểm hay bị hiểu lệch. Lanh lợi nói về tốc độ của đầu óc trong tình huống trước mắt, không phải về sức học. Một đứa trẻ có thể rất lanh lợi trong chuyện chào khách, đỡ đồ, giải vây cho em mà điểm Toán vẫn bình thường. Ngược lại, người học giỏi, nghĩ sâu chưa chắc đã lanh lợi; họ có khi chậm rãi và kĩ.

Đôi mắt sáng còn được tả bằng chữ tinh anh, đối với mắt lờ đờ, đờ đẫn, xem đồng nghĩa, trái nghĩa với tinh anh.

Lanh lợi đứng cạnh nhanh nhẹn, lém lỉnh, tài lanh

Từ Nghiêng về Sắc thái
Lanh lợi Hiểu nhanh và phản ứng nhanh, cả trí lẫn tay Khen
Nhanh nhẹn Tốc độ của chân tay, cử động Khen, trung tính
Thông minh Sức hiểu, sức suy luận của trí óc Khen
Lém lỉnh Miệng nhanh, đáp lém, có phần tinh nghịch Khen pha trêu
Tài lanh Ra vẻ biết, giành làm việc của người khác Chê
Chậm chạp, khờ khạo, ngờ nghệch Hiểu chậm, phản ứng chậm Trái nghĩa

Lanh lợi và nhanh nhẹn hay được ghép đôi, nhưng nhanh nhẹn có thể chỉ là chân tay; lanh lợi phải có cái đầu đi trước. Với lém lỉnh, ranh giới nằm ở cái miệng: đứa trẻ lém lỉnh đối đáp nhanh, có khi hơi quá, chuyện này bài giải nghĩa chữ lém lỉnh kể kĩ. Còn khi muốn khen sức hiểu bài, sức suy nghĩ, chữ đúng là thông minh; đọc thêm hai nét nghĩa của chữ thông minh để thấy chỗ khác.

Đặt lanh lợi vào bài văn tả em bé

Bài văn tả em bé, tả bạn thân rất hay dùng chữ này, và cũng rất hay dùng cho có. Viết “em bé rất lanh lợi” rồi bỏ đó thì người đọc không thấy gì. Nên kèm một việc cụ thể:

Bé Na lanh lợi lắm. Khách vừa dựng xe ngoài ngõ, bé đã chạy ra mở cổng, quay vào còn nhớ rót thêm một cốc nước cho ông.

Một lưu ý nhỏ: tả ông bà, người cao tuổi thì tránh chữ lanh lợi, vì nghe như đang nói về trẻ con. Ở đó nên viết minh mẫn, nhanh nhẹn, tinh tường; câu “Bà đã gần chín mươi mà đầu óc vẫn minh mẫn” nghe tôn trọng hơn hẳn.

Lanh lợi trong lời phê, lời khen và bản dịch

Lanh lợi là tính từ hay danh từ?

Là tính từ. Muốn dùng như danh từ thì thêm chữ đứng trước: “sự lanh lợi”, “nét lanh lợi”, “vẻ lanh lợi trong đôi mắt”.

Linh lợi và lanh lợi, viết chữ nào?

Cả hai đều có trong từ điển, nhưng linh lợi được ghi là từ cũ. Văn bản bây giờ dùng lanh lợi là tự nhiên nhất; gặp linh lợi trong sách xưa thì hiểu là cùng một nghĩa.

Lanh lợi tiếng Anh là gì?

Thường dịch là clever, bright hoặc quick-witted. Khen trẻ con có đôi mắt lanh lợi, tiếng Anh hay nói bright-eyed.

Khen trẻ lanh lợi có phải đang chê nghịch ngợm không?

Không. Lanh lợi là lời khen thật. Muốn nhắc khéo một đứa trẻ quá nhanh miệng, người lớn thường dùng chữ khác như lém lỉnh, láu táu hay lanh chanh.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5