Làm anh là bài thơ đọc thứ ba của chủ điểm 7 Gia đình (Luyện tập tổng hợp) trong sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 141–142. Bài gồm phần đọc thơ, 2 câu hỏi, học thuộc lòng và hoạt động Góc sáng tạo: Em là cây nến hồng.
Đọc: Làm anh (trang 141)
Bài thơ của Phan Thị Thanh Nhàn, có 4 khổ, mỗi khổ 4 dòng, mỗi dòng 4 tiếng. Tranh vẽ người anh cầm chú gấu bông đưa cho em gái nhỏ; cô em reo lên, chạy tới đón.
Ý từng khổ thơ:
- Khổ 1: Làm anh không dễ, phải biết cư xử như người lớn với em.
- Khổ 2: Anh dỗ em khi em khóc, đỡ em dậy khi em ngã.
- Khổ 3: Anh nhường em quà bánh, đồ chơi.
- Khổ 4: Làm anh tuy khó mà vui; chỉ cần yêu em là làm được.
Từ ngữ cần hiểu:
- dỗ dành: nói ngọt ngào, vỗ về cho em nín khóc.
- dịu dàng: nhẹ nhàng, êm ái.
- phần hơn: phần nhiều hơn, ngon hơn.
Cách đọc: đọc nhịp 2/2, giọng nhẹ nhàng, tình cảm. Đọc đúng các tiếng chuyện đùa, dỗ dành, ngã, nâng, nhường. Khổ cuối đọc vui, tự hào.
Nội dung chính bài Làm anh
Bài thơ nói về những việc người anh cần làm cho em: dỗ em, đỡ em, nhường em. Làm anh không dễ nhưng rất vui, và ai yêu thương em nhỏ thì sẽ làm tốt. Bài thơ dạy em biết yêu thương, nhường nhịn em mình.
Đọc hiểu (trang 141)
Câu 1 (trang 141): Làm anh dễ hay khó?
Trả lời: Làm anh khó, không phải chuyện để đùa, vì anh phải biết lo cho em như người lớn. Nhưng khổ thơ cuối cho biết làm anh cũng rất vui, và nếu thương em thì ai cũng làm được. Sóc con trong bài tự đọc Chú sóc ngoan lớp 1 Cánh diều (trang 90, 91) cũng biết nhường bố hạt dẻ to nhất.
Câu 2 (trang 141): Làm anh phải như thế nào? Ghép đúng:
Bên trái: a) Khi em bé khóc, b) Nếu em bé ngã, c) Mẹ cho quà bánh, d) Có đồ chơi đẹp. Bên phải: 1) anh nâng dịu dàng, 2) cũng nhường em luôn, 3) anh phải dỗ dành, 4) chia em phần hơn.
Trả lời: a – 3, b – 1, c – 4, d – 2.
| a) Khi em bé khóc | 3) anh phải dỗ dành |
| b) Nếu em bé ngã | 1) anh nâng dịu dàng |
| c) Mẹ cho quà bánh | 4) chia em phần hơn |
| d) Có đồ chơi đẹp | 2) cũng nhường em luôn |
Mẹo: đọc lại khổ 2 và khổ 3, mỗi dòng bên trái đi liền với dòng ngay sau nó trong bài thơ.
Học thuộc lòng khổ thơ đầu và khổ thơ cuối
Con cần thuộc khổ 1 và khổ 4. Hai khổ này đều mở đầu bằng hai tiếng Làm anh, nên con dễ nhớ. Đọc to mỗi khổ vài lần, sau đó che sách đọc lại từng dòng; quên dòng nào thì mở ra xem dòng đó. Đọc thuộc cho bố mẹ nghe để được nhắc chỗ sai.
Góc sáng tạo: Em là cây nến hồng (trang 142)
Câu 1 (trang 142): Em mang đến lớp một tấm ảnh của mình. Em cũng có thể tự vẽ mình.
Sách có 5 tranh, ảnh mẫu: tranh các bạn tự vẽ mình và ảnh chân dung.
Trả lời: Con chọn một tấm ảnh mình thích (ảnh chân dung, ảnh đi chơi cùng gia đình) hoặc tự vẽ mình. Khi vẽ, con vẽ rõ khuôn mặt, mái tóc, bộ quần áo hay mặc, có thể vẽ thêm đồ vật mình thích như quả bóng, con búp bê.
Câu 2 (trang 142): Em dán tranh, ảnh vào giấy, rồi trang trí tờ giấy đó. Viết một vài câu tự giới thiệu mình dưới tranh, ảnh.
Sách có 3 sản phẩm mẫu: ảnh hoặc tranh dán trên giấy, xung quanh trang trí nơ, ngôi sao, có lời tự giới thiệu viết tay của các bạn.
Trả lời: Con dán ảnh vào giữa tờ giấy màu, trang trí viền bằng hoa, sao hoặc trái tim. Dưới ảnh, con viết 2–3 câu về mình: tên, lớp, điều mình thích, mơ ước. Gợi ý:
- Tớ là Minh Anh, học lớp 1B. Tớ thích vẽ và hát. Lớn lên, tớ muốn làm cô giáo.
- Tôi là Gia Huy. Tôi thích đá bóng cùng bố. Tôi mơ ước trở thành phi công.
Câu 3 (trang 142): Trao đổi sản phẩm với bạn để nghe góp ý.
Kèm lời nhắc: Về nhà, em sửa lại sản phẩm để chuẩn bị trưng bày.
Trả lời: Con và bạn đổi sản phẩm cho nhau xem. Bạn góp ý chữ nào viết sai, chỗ nào trang trí chưa đẹp; con cảm ơn bạn. Về nhà, con sửa lại cho đẹp hơn để mang đi trưng bày ở chủ điểm Trường học tiếp theo.