🙂 là icon “mặt cười mỉm”: khuôn mặt vàng, mắt chấm tròn, miệng cong nhẹ. Theo nét vẽ, nó chỉ niềm vui vừa phải, thái độ thân thiện, lịch sự. Nhưng nhiều bạn trẻ lại dùng 🙂 để mỉa mai hoặc “cười cho qua” khi đang khó chịu. Vì thế, hỏi 🙂 nghĩa là gì thì câu trả lời đúng nhất là: còn tùy người gửi và câu chữ đi kèm.
| Nghĩa thường gặp | Vui nhẹ, thân thiện; ở giới trẻ thường mang ý mỉa, cười gượng, “ừ, sao cũng được” |
| Tên gọi | Tiếng Việt (Unicode CLDR): mặt cười mỉm · Tiếng Anh: Slightly Smiling Face |
| Mã Unicode | U+1F642, có từ Unicode 7.0 (2014), thuộc bộ Emoji 1.0 (2015) |
| Gần nghĩa | mỉm cười, cười xã giao, cười nhạt, cười trừ |
Chiếc miệng cong của 🙂 nói gì?
Nhìn kỹ 🙂 sẽ thấy nó “ít” hơn các mặt cười khác: không lộ răng, không híp mắt, má không ửng hồng. Chỉ có đường miệng cong lên một chút. Bộ tên gọi tiếng Việt của Unicode (kho dữ liệu CLDR) đặt cho nó cái tên rất sát hình: mặt cười mỉm. Tên tiếng Anh là Slightly Smiling Face, tức “mặt hơi cười”.
Mỉm cười trong tiếng Việt vốn là nét đẹp: cười không thành tiếng, nhẹ nhàng, kín đáo. Lúc mới ra đời, 🙂 được dùng đúng tinh thần ấy, như một lời chào, một cái gật đầu nhẹ qua màn hình. Phần lớn người lớn tuổi đến giờ vẫn hiểu nó như vậy.
Cần nói rõ: nghĩa của emoji là quy ước của cộng đồng người dùng, không có cơ quan nào quy định 🙂 “phải” mang nghĩa gì. Unicode chỉ đặt tên và mã, còn sắc thái là do cách người ta nhắn với nhau tạo ra. Ai muốn biết thêm nguồn gốc các hình emoji có thể đọc bài riêng về chữ emoji.
Vì sao nụ cười mỉm thành nụ cười nhạt?
Chỗ đáng chú ý nhất ở 🙂 là đôi mắt. Khi người ta cười thật, mắt cũng cười theo: khóe mắt nheo lại, má nhô lên. Còn 🙂 có miệng cười nhưng mắt đứng yên. Đặt cạnh 😊 (mắt cong như vầng trăng) thì 🙂 trông như đang cố tỏ ra ổn. Nhiều người đọc ra ở đó một nụ cười xã giao, thậm chí một nụ cười nhạt.
Thêm một lý do: so với kho emoji ngày càng nhiều, 🙂 là lựa chọn “ít cảm xúc” nhất trong họ mặt cười. Khi bạn bè nhắn nhau toàn 😂, 🤣, 😭 thì một chiếc 🙂 lạnh tanh dễ bị hiểu là người gửi đang giữ khoảng cách. Các bài viết về cách dùng emoji của thế hệ Gen Z trên báo nước ngoài đều nhắc hiện tượng này: với nhiều bạn trẻ, 🙂 nghiêng về mỉa mai, có khi là kiểu gây hấn thụ động, trong khi bố mẹ, thầy cô vẫn dùng nó với ý tốt.
Đây là chuyện quen thuộc trong ngôn ngữ: một ký hiệu giữ nguyên hình nhưng nghĩa trượt dần theo người dùng. Giống như từ “ừ” khi nói thì bình thường, nhắn thành “ừ.” có dấu chấm lại nghe cụt lủn. Emoji, cũng như nét mặt hay ánh mắt ngoài đời, thuộc nhóm các phương tiện phi ngôn ngữ, và nét mặt thì vốn dễ đọc sai khi thiếu giọng nói đi kèm.
Bốn kiểu 🙂 hay gặp khi nhắn tin
Thân thiện, lịch sự thật lòng
Dùng để chào, cảm ơn, kết thúc câu cho mềm. Kiểu này hay gặp ở tin nhắn của người lớn, của cô giáo chủ nhiệm, hoặc trong nhóm làm việc.
- “Cô nhận được bài rồi nhé, cảm ơn em 🙂”
Cười gượng, “ổn mà” nhưng không ổn
Người gửi gặp chuyện bực mình, mệt mỏi, nhưng không muốn than. Chiếc 🙂 đóng vai nụ cười cố gắng.
- “Mai kiểm tra ba môn, tối nay mất điện 🙂”
Mỉa mai nhẹ
Câu chữ khen hoặc cảm ơn, nhưng hoàn cảnh cho thấy ý ngược lại. Lúc này 🙂 là dấu hiệu “đọc ngược giúp mình”.
- “Cảm ơn cậu đã nhớ nộp phần của nhóm lúc 11 giờ 59 phút 🙂”
Cụt hứng, muốn dừng cuộc trò chuyện
Một chiếc 🙂 đứng một mình, không kèm chữ, sau một tin nhắn dài thường là cách nói “mình không muốn bàn thêm”.
- A: “Thôi tớ nghĩ ý tớ vẫn đúng hơn, cậu nghĩ lại đi.” B: “🙂”
🙂, 😊, ☺️, 🙃 và 😐 khác nhau ở đâu?
| Icon | Tên tiếng Việt (CLDR) | Khác 🙂 ở chỗ |
|---|---|---|
| 🙂 | mặt cười mỉm | Miệng cười nhẹ, mắt không đổi; dễ bị đọc là mỉa |
| 😊 | mặt cười híp mắt | Mắt cười, má hồng; vui thật, ấm áp hơn hẳn |
| ☺️ | mặt cười | Mắt nhắm, má hồng; dịu dàng, hơi e thẹn |
| 🙃 | mặt lộn ngược | Lật ngược 🙂; đùa, cam chịu, mỉa lộ liễu hơn |
| 😐 | mặt trung lập | Miệng thẳng; không vui không buồn, cạn lời |
Muốn tỏ ra vui thật với bạn bè cùng tuổi, chọn 😊 hoặc 😄 sẽ an toàn hơn 🙂. Còn khi muốn đùa kiểu “thôi kệ đời”, 🙃 rõ ý hơn.
Riêng mặt cười lộn ngược còn mang thêm sắc thái cam chịu và mỉa mai; icon 🙃 lộn ngược được soi qua từng tình huống hay gặp khi nhắn tin.
Gửi 🙂 cho ai thì hợp?
Với thầy cô, phụ huynh, người lớn trong họ hàng: 🙂 nhìn chung vẫn được hiểu là lễ phép, thân thiện. Dù vậy, khi nhắn với thầy cô, một câu cảm ơn đầy đủ quan trọng hơn mọi emoji.
Với bạn cùng lớp, nhóm chat: nên đi kèm chữ rõ ràng. “Ok 🙂” sau khi bị giao thêm việc rất dễ bị đọc là đang dỗi. Nếu không có ý gì, thêm một câu như “ok luôn, để tớ làm” sẽ tránh hiểu lầm.
Khi nhận được 🙂 mà không chắc ý: hỏi thẳng nhẹ nhàng (“cậu ổn không?”, “mình nói gì làm cậu khó chịu à?”) tốt hơn tự suy diễn. Người lớn tuổi gửi 🙂 thì gần như chắc chắn là ý tốt.
Cách gõ: trên điện thoại, mở bàn phím emoji và chọn mục mặt cười; trên Windows bấm phím Windows + dấu chấm (.); trên Mac bấm Ctrl + Cmd + Space rồi gõ “smiling” để tìm.
Một chi tiết dễ quên: cùng câu “Hay đấy 🙂”, người gửi 50 tuổi đang khen, còn người gửi 15 tuổi rất có thể đang chê. Đọc 🙂, hãy nhìn người gửi trước khi nhìn chiếc miệng cong.
Con trai, con gái, người lớn gửi 🙂 thì sao?
Icon 🙂 nghĩa là gì khi crush hoặc con trai gửi?
Nếu đi kèm câu vui vẻ, đó thường chỉ là cách kết câu cho mềm, có thể hơi ngại. Nếu là một chiếc 🙂 cụt lủn sau khi bạn trêu quá đà, nhiều khả năng bạn ấy đang không vui. Không có quy tắc riêng cho con trai hay con gái; hãy xem câu chữ và thói quen nhắn tin của chính người đó.
Con gái gửi 🙂 có phải đang giận không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Một chiếc 🙂 đi kèm “ừ”, “ok”, “tùy cậu” sau một cuộc tranh cãi là dấu hiệu nên hỏi han lại. Còn “đến nhà an toàn rồi 🙂” thì chỉ là báo tin bình thường.
🙂 tiếng Anh là gì?
Tên chính thức là Slightly Smiling Face, mã U+1F642. Dịch sát là “mặt hơi cười”, trùng ý với tên tiếng Việt “mặt cười mỉm”.
Mặt cười mỉm 🙂 có phải lúc nào cũng mỉa mai?
Không. Nghĩa gốc của 🙂 vẫn là vui nhẹ, thân thiện, và nhiều người dùng nó đúng như thế. Nghĩa mỉa chỉ xuất hiện khi hoàn cảnh hoặc câu chữ đi kèm cho thấy người gửi đang nói ngược.
🙂 khác 🙂 như thế nào?
🙂 là mặt cười gõ bằng dấu hai chấm và ngoặc đơn, có từ trước emoji. Hai ký hiệu cùng gốc ý cười nhẹ. Trong tin nhắn tiếng Việt, 🙂 và các biến thể như “)” hay “))” cũng đã có nghĩa riêng theo số dấu ngoặc, nên cũng cần đọc theo ngữ cảnh như 🙂.