Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Hổ thẹn là gì? Nghĩa, từ gần nghĩa và câu Kiều chẳng hổ mình sao

Cập nhật 06/06/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Hổ thẹn: đỏ mặt trước chính mình
  • Chữ hổ ở đây không phải con hổ
  • Xấu hổ, ngượng, tủi hổ khác hổ thẹn ở đâu?
  • Biết hổ thẹn có phải điều đáng quý?

Hổ thẹn là cảm giác xấu hổ, day dứt khi tự thấy mình đã làm điều sai, điều kém cỏi hoặc không xứng với kỳ vọng của người khác và của chính mình. Khác với ngượng ngùng thoáng qua, hổ thẹn thường đi kèm sự tự trách, như trong cụm quen thuộc hổ thẹn với lương tâm. Nói cách khác, đó là lúc mặt nóng lên vì lỗi của chính mình.

Nghĩa Tự thấy mình xấu xa, không xứng đáng, lấy làm xấu hổ
Cấu tạo Từ ghép: hổ (thẹn, xấu hổ) + thẹn
Loại từ Từ chỉ trạng thái tâm lý, dùng như động từ hoặc tính từ
Sắc thái Nặng, nghiêm túc; gắn với lỗi lầm, danh dự, lương tâm
hổ thẹn là gì
hổ thẹn là gì? Tự thấy mình sai mà xấu hổ

Hổ thẹn: đỏ mặt trước chính mình

Ngượng thì cần có người nhìn. Hổ thẹn thì không. Một người có thể ngồi một mình trong phòng, nhớ lại lời nói dối hồi sáng và vẫn thấy hổ thẹn. Đó là điểm làm nên nghĩa của từ: người phán xét mình nhiều khi lại chính là mình.

Các từ điển tiếng Việt giảng hổ thẹn theo hướng “tự cảm thấy mình xấu xa, không xứng đáng”, kèm những ví dụ như không hổ thẹn với cha ông, hổ thẹn với lương tâm. Hai ví dụ cho thấy từ này thường đi với giới từ với và một đối tượng mà người nói coi trọng: tổ tiên, thầy cô, người thân, lương tâm.

Từ này cũng hay đứng sau nỗi, niềm để thành danh từ: nỗi hổ thẹn, niềm hổ thẹn. Ở thể phủ định, không hổ thẹn lại là một lời tự khẳng định đầy tự hào: Em làm bài bằng sức mình, không có gì phải hổ thẹn.

Chữ hổ ở đây không phải con hổ

Nhiều học sinh thắc mắc vì sao “hổ” lại liên quan đến thẹn. Thật ra tiếng Việt có hai chữ hổ khác nhau. Một là hổ chỉ con cọp. Hai là hổ mang nghĩa thẹn, tủi, nay ít dùng một mình nhưng còn sống trong xấu hổ, tủi hổ, hổ ngươi và hổ thẹn. Ghép hai tiếng gần nghĩa là hổ và thẹn, ta có một từ ghép mang nghĩa đậm hơn mỗi tiếng đứng riêng.

Truyện Kiều có một đoạn tách đôi đúng hai tiếng ấy. Lúc đoàn tụ, Kiều từ chối nối lại duyên với Kim Trọng vì thấy mình không còn trong trắng:

Nghĩ mình chẳng hổ mình sao,
Dám đem trần cấu dự vào bố kinh!
Đã hay chàng nặng vì tình,
Trông hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru!

Bốn câu, chữ hổ đứng ở dòng đầu, chữ thẹn ở dòng cuối, và cả hai đều hướng vào “mình”. Nguyễn Du để Kiều thẹn với chính mình trước khi nghĩ tới lời người đời, rất đúng với nghĩa sâu nhất của hổ thẹn.

Xấu hổ, ngượng, tủi hổ khác hổ thẹn ở đâu?

Từ Xuất phát từ Ví dụ
Hổ thẹn Lỗi lầm, điều sai trái của bản thân Nó hổ thẹn vì đã đổ lỗi cho bạn.
Xấu hổ Rộng nhất: lỗi, bị chê, hoặc chỉ là ngại Bé xấu hổ trốn sau lưng mẹ.
Ngượng Tình huống khó xử trước người khác Gọi nhầm tên thầy, cậu ngượng đỏ mặt.
Tủi hổ Bị coi thường, thân phận thấp kém Bà tủi hổ khi bị người ta khinh vì nghèo.
Thẹn thùng E dè, nhất là khi được khen, được để ý Cô bé thẹn thùng nhận bó hoa.

Từ gần nghĩa có thể thay trong nhiều câu: xấu hổ, hổ ngươi (cũ), áy náy (nhẹ hơn). Từ trái nghĩa nằm ở phía người không biết thẹn: trơ trẽn, mặt dày, vô liêm sỉ. Riêng chữ liêm sỉ đã chứa sẵn ý “biết hổ thẹn”, xem thêm bài liêm sỉ và chữ sỉ 恥.

Xấu hổ còn một nét nghĩa ngượng ngùng vì gặp người lạ; hai nhóm từ cùng nghĩa và các từ ngược lại được tách riêng trong đồng nghĩa, trái nghĩa với xấu hổ.

Biết hổ thẹn có phải điều đáng quý?

Với đề nghị luận xã hội, hổ thẹn là một khái niệm đáng bàn vì nó có hai mặt.

Mặt tốt dễ thấy nhất: biết hổ thẹn chứng tỏ người ta còn chuẩn mực để tự soi. Người làm sai mà thấy hổ thẹn thì có cơ hội sửa; người làm sai mà thản nhiên mới đáng lo. Vì vậy hổ thẹn thường được đặt cạnh tiếng nói của lương tâm.

Mặt cần cảnh giác: hổ thẹn kéo dài và bị thổi phồng có thể biến thành tự ti, khiến người ta né tránh mọi người thay vì sửa lỗi. Một bài làm tốt nên chỉ ra ranh giới này: hổ thẹn có ích khi nó dẫn tới hành động, như xin lỗi, bù đắp, thay đổi, chứ không phải khi nó chỉ dừng ở việc tự dằn vặt.

Câu ví dụ đắt nhất có lẽ là câu ngắn nhất: Tôi hổ thẹn, và tôi sẽ sửa. Bỏ vế sau, câu chỉ còn là lời than; giữ vế sau, nó thành lời hứa.

Hổ thẹn trong lời ăn tiếng nói hằng ngày

Hổ thẹn với lương tâm là gì?

Là tự thấy việc mình làm trái với điều mình biết là đúng, dù không ai phát hiện hay trách phạt. Cụm này thường dùng để tự răn: Làm vậy thì sau này em hổ thẹn với lương tâm.

Hổ thẹn là danh từ hay tính từ?

Hổ thẹn chủ yếu dùng như từ chỉ trạng thái, đứng làm vị ngữ: Anh ấy rất hổ thẹn. Muốn dùng như danh từ thì thêm nỗi, sự, niềm phía trước: nỗi hổ thẹn.

Đặt câu với từ hổ thẹn thế nào cho tự nhiên?

Nên gắn từ với một lỗi cụ thể và một đối tượng cụ thể. Ví dụ: Nhìn mẹ thức khuya đợi mình, nó hổ thẹn vì đã nói dối đi học thêm. Câu có lý do rõ ràng sẽ thuyết phục hơn câu chỉ nói “tôi thấy hổ thẹn”.

Hổ thẹn và xấu hổ có dùng thay nhau được không?

Được trong câu nói về lỗi lầm: xấu hổ vì gian lận và hổ thẹn vì gian lận gần như cùng nghĩa, nhưng hổ thẹn nặng hơn. Còn khi nói em bé ngại người lạ, chỉ dùng xấu hổ; nói “em bé hổ thẹn” thì nghe sai sắc thái.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5