Hẹn hò là việc hai người có tình cảm hoặc đang tìm hiểu nhau hẹn gặp riêng, đi chơi cùng nhau để xem có hợp không; rộng hơn, “đang hẹn hò” còn có nghĩa là hai người đã thành một đôi. Trong tiếng Việt cũ, chữ này vốn chỉ đơn giản là hẹn với nhau. Giới trẻ bây giờ hay nói “đi date”, còn “hẹn hò online” là quen nhau qua mạng trước rồi mới gặp.
| Nghĩa ngắn | Hẹn gặp riêng để tìm hiểu, hoặc đang trong một mối quan hệ yêu đương |
| Gốc từ | Từ thuần Việt, phát triển từ chữ “hẹn”; nghĩa xưa là hẹn ước nói chung |
| Loại từ | Động từ |
| Sắc thái | Trung tính, nhẹ nhàng; nghiêm túc hơn “đi date”, kém ràng buộc hơn “đính hôn” |
Hẹn hò, từ lời hẹn đến chuyện yêu
Từ điển tiếng Việt ghi hai nghĩa cho hẹn hò. Nghĩa thứ nhất rất rộng: hẹn, nói khái quát, ai hẹn ai cũng được. Nghĩa thứ hai hẹp lại, chỉ đôi trai gái hẹn gặp nhau hoặc hẹn ước điều gì đó với nhau. Dùng hằng ngày, nghĩa thứ hai gần như đã thay chỗ nghĩa thứ nhất.
Ở góc nhìn xã hội học, hẹn hò được xem là một chặng trong quá trình tìm hiểu: hai người dành thời gian gặp nhau, ở riêng hoặc trong các buổi đi chơi chung, để đánh giá xem người kia có hợp làm bạn đời lâu dài không. Mục từ trên Wikipedia tiếng Việt cũng lưu ý rằng phong tục và cách gọi tên chuyện này đổi khác theo từng nền văn hóa, từng thời kỳ.
Vì vậy, “hẹn hò” trong tiếng Việt bây giờ có hai cách hiểu song song. Một là hành động: hôm nay hai người hẹn hò ở quán cà phê. Hai là trạng thái: hai người đang hẹn hò, tức đã nhận nhau là người yêu.
Chữ hẹn hò trong câu ca dao lỡ làng
Trăm năm đành lỗi hẹn hò,
Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
Trong ca dao, hẹn hò là lời hẹn trăm năm, nặng như một lời thề. “Lỗi hẹn hò” là phụ lời ước, và hình ảnh con đò đã có người khác đưa nói hết nỗi tiếc của người ở lại. Đặt câu ca này cạnh cách nói “đi hẹn hò cuối tuần” của người trẻ mới thấy chữ nghĩa đã nhẹ đi bao nhiêu. Chữ yêu, chữ thương trong ca dao còn nhiều tầng nghĩa hơn thế, có thể đọc thêm ở bài tình yêu qua ca dao và thơ.
Khi nào thì gọi là đang hẹn hò?
Không có ranh giới in sẵn, nhưng người ta thường dựa vào vài dấu hiệu ở mức đời sống:
- Hai người gặp riêng thường xuyên, chủ động dành thời gian cho nhau chứ không chỉ tình cờ gặp trong nhóm.
- Có sự quan tâm đặc biệt: hỏi han mỗi ngày, nhớ những chuyện nhỏ của nhau.
- Cả hai đều biết mình đang “tìm hiểu” người kia, dù chưa ai nói ra lời tỏ tình.
- Đến lúc một người nói rõ và người kia đồng ý, chuyện hẹn hò chuyển thành mối quan hệ yêu đương chính thức.
Hẹn hò online đi theo thứ tự ngược lại: nhắn tin, gọi video trước, gặp mặt sau. Cách này tiện nhưng cũng có rủi ro riêng, vì người ở đầu kia màn hình chưa chắc là người thật như ảnh. Chiêu dựng hồ sơ giả để lừa tình cảm có hẳn một tên gọi, xem kiểu lừa đảo bằng danh tính giả trên mạng.
Hẹn hò thường được ngầm hiểu là chỉ có nhau; có những cặp lại thỏa thuận khác hẳn, gọi là mối quan hệ mở, với ranh giới do cả hai tự đặt ra.
Hẹn hò, đi date và yêu nhau
| Cách gọi | Mức độ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Đi date | Một buổi gặp riêng; chưa chắc đã có tình cảm rõ ràng | “Tối nay tớ đi date với bạn mới quen.” |
| Hẹn hò (tìm hiểu) | Gặp nhau đều đặn, có tình cảm, đang tìm hiểu | “Hai đứa hẹn hò được ba tháng rồi.” |
| Yêu nhau | Đã nhận lời, gắn bó, có cam kết | “Họ yêu nhau từ hồi đại học.” |
| Đính hôn | Đã hứa cưới, có nghi lễ | “Cuối năm hai gia đình làm lễ đính hôn.” |
Ranh giới giữa các cột không tuyệt đối. Nhiều người dùng “đang hẹn hò” và “đang yêu” như nhau. Còn chữ mượn tiếng Anh thì có sắc thái nhẹ hơn, phân tích kỹ ở bài đi date với người mới quen nghĩa là gì.
Với người quen qua app, chặng đầu tiên thường là một lần match trên app hẹn hò, khi hai người cùng bấm thích hồ sơ của nhau rồi mới bắt đầu nhắn tin.
Vì sao người ta hẹn hò, và điều gì cần giữ?
Lý do dễ thấy nhất là để hiểu nhau trước khi gắn bó lâu dài. Qua những buổi gặp, mỗi người nhận ra người kia sống thế nào, nói chuyện có hợp không, giá trị sống có gần nhau không. Cũng có người hẹn hò đơn giản vì thích ở cạnh một ai đó, vì muốn được chia sẻ, được quan tâm.
Một mối quan hệ hẹn hò lành mạnh thường để lại cảm giác thoải mái, được tôn trọng, vẫn giữ được bạn bè và việc học, việc làm của mình. Ngược lại, nếu một người bị kiểm soát điện thoại, bị cấm gặp bạn bè, bị đe dọa hay ép buộc, đó là những dấu hiệu cảnh báo trong một mối quan hệ cần nhìn thẳng. Khi đó nên nói chuyện với người lớn đáng tin cậy, hoặc tìm đến chuyên gia tư vấn tâm lý để được hỗ trợ.
Với học sinh, chuyện rung động là bình thường. Điều đáng để tâm là giữ được nhịp học, giữ an toàn khi gặp người quen qua mạng (gặp ở nơi đông người, báo cho gia đình biết mình đi đâu), và hiểu rằng nói “không” khi chưa sẵn sàng là quyền của mỗi người.
Hẹn hò qua mạng, qua app và ngoài đời
Hẹn hò online là gì?
Là quen và tìm hiểu nhau qua mạng xã hội hoặc ứng dụng hẹn hò, nhắn tin, gọi video trước khi gặp ngoài đời. Lần gặp đầu nên chọn nơi công cộng và cho người thân biết lịch hẹn.
Hẹn hò có phải là yêu nhau không?
Chưa hẳn. Hẹn hò có thể chỉ là giai đoạn tìm hiểu, chưa ai hứa hẹn gì. Khi một người đã tỏ tình và người kia nhận lời thì mới thường được coi là yêu nhau, dù trong lời nói hằng ngày hai cách gọi hay dùng lẫn.
Hẹn hò tiếng Anh là gì?
Động từ là date hoặc go on a date; “đang hẹn hò với ai” là be dating someone. Danh từ dating chỉ chuyện hẹn hò nói chung, như trong dating app (ứng dụng hẹn hò).
Hẹn hò nghiêm túc khác hẹn hò cho vui ở đâu?
Khác ở mục đích. Hẹn hò nghiêm túc hướng tới một mối quan hệ lâu dài, có khi tính đến chuyện cưới hỏi; giới trẻ gọi là kiểu hẹn hò hướng tới hôn nhân. Hẹn hò cho vui thì nhẹ nhàng hơn, chủ yếu để có bạn đồng hành. Hai bên nói rõ mình muốn gì từ đầu sẽ đỡ cho nhau nhiều tổn thương.