Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Dằn vặt là gì? Nghĩa, ví dụ và khác day dứt, áy náy thế nào?

Cập nhật 03/02/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Dằn vặt: bị đè xuống rồi bứt từng chút
  • Dằn vặt, day dứt, áy náy: nặng nhẹ ra sao?
  • Tự dằn vặt bản thân: lúc nào có ích, lúc nào hại?
  • Người anh đứng trước bức tranh "Anh trai tôi"

Dằn vặt là làm cho phải đau đớn, khổ tâm một cách dai dẳng. Từ này hay dùng nhất khi nói về lòng mình: một lỗi lầm, một lời nói lỡ cứ quay lại hành hạ, khiến người ta tự trách mãi không thôi. Ngoài nghĩa tự dằn vặt bản thân, từ điển còn ghi nghĩa một người bị người khác dằn vặt, tức bị cằn nhằn, làm khổ hết ngày này qua ngày khác.

Nghĩa ngắn Làm khổ tâm một cách dai dẳng; tự trách mình mãi về một điều
Loại từ Động từ; “nỗi dằn vặt” là cách dùng như danh từ
Đồng nghĩa Day dứt, giày vò, cắn rứt
Sắc thái Nặng, gợi cảm giác như bị hành hạ từ bên trong
dằn vặt là gì
dằn vặt là gì? Khổ tâm dai dẳng, tự trách mãi

Dằn vặt: bị đè xuống rồi bứt từng chút

Mục từ dằn vặt trong từ điển tiếng Việt chỉ có một dòng giảng: làm cho phải đau đớn, khổ tâm một cách dai dẳng. Hai ví dụ đi kèm cho thấy hai hướng dùng khác nhau. “Bị vợ con dằn vặt” là người khác làm khổ mình, bằng lời trách móc, cằn nhằn kéo dài. “Nỗi ân hận dằn vặt suốt đời” là chính cảm xúc trong lòng quay lại hành hạ người mang nó.

Tách riêng từng tiếng sẽ thấy một hình ảnh dễ nhớ. Dằn là đè mạnh xuống, giữ chặt cho không trỗi dậy được, như dằn cà muối, dằn lòng. Vặt là nắm rồi giật cho lông, lá đứt ra, như vặt lông gà, vặt từng nhúm cỏ. Người bị dằn vặt giống như bị đè xuống rồi bứt dần từng chút một. Đây là cách hình dung cho dễ thuộc, không phải lời giải nguồn gốc từ.

Ngày nay nghĩa thứ hai lấn át hẳn. Gặp chữ dằn vặt trên mạng xã hội hay trong bài văn, gần như lúc nào cũng là chuyện tự trách: dằn vặt bản thân, dằn vặt vì đã nói nặng lời với mẹ, lương tâm dằn vặt.

Dằn vặt, day dứt, áy náy: nặng nhẹ ra sao?

Mấy từ chỉ cái không yên trong lòng xếp được theo độ nặng. Từ điển còn ghi day dứt là từ đồng nghĩa trực tiếp của dằn vặt, nhưng trong cách dùng hai từ vẫn lệch nhau một chút.

Từ Mức độ Ví dụ
Áy náy Nhẹ, thường vì lỗi nhỏ, phiền người khác Áy náy vì để bạn chờ mười phút
Day dứt Kéo dài, cứ trở đi trở lại Day dứt vì một lời hứa chưa giữ
Dằn vặt Nặng, như tự hành hạ, có khi mất ăn mất ngủ Dằn vặt suốt đêm vì lỡ lời
Giày vò Rất nặng, như bị chà đạp liên tục Bệnh tật giày vò, nỗi nhớ giày vò

Trái nghĩa với dằn vặt là những từ chỉ lòng đã yên: thanh thản, nhẹ lòng, thảnh thơi. Bài giải nghĩa chữ day dứt đi kĩ hơn vào khác biệt giữa day dứt và ân hận.

Một điểm dễ dùng sai: dằn vặt là động từ nên cần chủ thể và đối tượng rõ ràng. Viết “em rất dằn vặt” vẫn được hiểu, nhưng câu tròn hơn là “em tự dằn vặt mình” hoặc “nỗi lo cứ dằn vặt em”.

Tự dằn vặt bản thân: lúc nào có ích, lúc nào hại?

Một chút dằn vặt sau khi làm sai là dấu hiệu tốt. Nó cho thấy người ấy còn biết xấu hổ, còn nghe được tiếng nói của lương tâm, thứ khiến người ta biết tự cắn rứt. Nhiều đề nghị luận về lỗi lầm và sự trưởng thành xoay quanh đúng ý này, và có thể triển khai theo ba bước:

  1. Dằn vặt là phản ứng tự nhiên của người có trách nhiệm: biết mình sai thì thấy khó chịu, không dửng dưng.
  2. Dằn vặt chỉ có ích khi dẫn đến hành động: xin lỗi, sửa sai, rút kinh nghiệm. Tự trách mà không làm gì thì chỉ là tự làm khổ mình.
  3. Dằn vặt quá mức thì phản tác dụng: người ta sợ thử lại, tự ti, thu mình. Biết tha thứ, kể cả cho chính mình, là bước cuối để đi tiếp.

Khi cảm giác tự trách kéo dài nhiều tuần, khiến mất ngủ, chán ăn, không muốn gặp ai, đó không còn là chuyện chữ nghĩa. Lúc ấy nên tâm sự với người thân, thầy cô hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý.

Người anh đứng trước bức tranh “Anh trai tôi”

Học sinh lớp 6 gặp một nỗi dằn vặt rất đẹp trong truyện Bức tranh của em gái tôi của Tạ Duy Anh. Người anh mặc cảm khi cô em Kiều Phương được phát hiện có tài vẽ, nên hay gắt gỏng, lạnh nhạt với em. Đến khi đứng trước bức tranh đoạt giải, cậu nhận ra người trong tranh là chính mình, được em vẽ bằng tất cả tình thương. Cảm xúc đi từ ngỡ ngàng, hãnh diện rồi đến xấu hổ.

Truyện không cần gọi tên chữ dằn vặt, nhưng cái phút người anh bám chặt tay mẹ, muốn khóc mà không nói được, chính là lúc lương tâm cậu tự trách mình. Diễn biến tâm trạng ấy được phân tích từng chặng trong bài cảm nhận về người anh trong truyện của Tạ Duy Anh.

Trong lời nói thường ngày, chữ này hay đi với một chi tiết cụ thể mới đắt: “Cả tuần nay, câu nói lỡ miệng với bà cứ dằn vặt nó” nghe thật hơn hẳn câu “nó rất dằn vặt”.

Dằn vặt trong những câu nói quen

Dằn vặt bản thân là gì?

Là tự trách mình dai dẳng về một lỗi lầm hay một điều đã qua, nghĩ đi nghĩ lại “giá mà mình đã làm khác”. Mức vừa phải giúp người ta rút kinh nghiệm; kéo dài quá lâu thì thành gánh nặng tinh thần.

Bị dằn vặt nghĩa là gì?

Có hai cách hiểu. Bị một ý nghĩ, một kỷ niệm dằn vặt là bị nó ám ảnh, làm khổ mãi trong lòng. Bị một người dằn vặt là bị người ấy trách móc, cằn nhằn, làm khó dễ kéo dài, như ví dụ “bị vợ con dằn vặt” của từ điển.

Dằn vặt tiếng Anh là gì?

Hay dịch bằng torment (to torment oneself: tự dằn vặt mình) hoặc to be tormented by guilt khi nói về nỗi ân hận. Văn nói còn dùng beat oneself up cho ý tự trách mình quá mức.

Dằn vặt khác giày vò thế nào?

Giày vò nặng hơn và hay dùng cho tác động từ bên ngoài như bệnh tật, cảnh nghèo. Dằn vặt nghiêng về nỗi khổ trong lòng, nhất là khi mình tự trách mình.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5