Đại học trăm mâm là cách nói đùa trên mạng xã hội chỉ việc lấy chồng, lấy vợ, thường là cưới sớm, thay cho chuyện vào giảng đường đại học. “Trăm mâm” ở đây là trăm mâm cỗ cưới, nên câu “em vào đại học trăm mâm” nghĩa là “em đi lấy chồng”. Cụm từ này rộ lên mỗi mùa thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển, khi người ta hay hỏi nhau “đỗ trường gì”.
| Nghĩa ngắn | Lấy chồng, lấy vợ thay vì học đại học (nói đùa) |
| Loại | Tiếng lóng mạng, lối chơi chữ |
| Cách gọi khác | Đại học Vu quy |
| Sắc thái | Hài hước, tự trào; dễ thành trêu chọc nếu nói sai người, sai lúc |
Vì sao gọi là đại học trăm mâm?
Muốn hiểu câu đùa, phải nhìn vào cái đám cưới kiểu Việt. Khách mời ngồi theo mâm, mỗi mâm vài người; nhà nào làm cỗ to thì người ta đếm bằng mâm. “Trăm mâm” là con số ước lệ, gợi một đám cưới linh đình, cả làng cả xóm cùng đến.
Chữ “đại học” được lấy từ không khí mùa thi. Đến tháng Bảy, tháng Tám, câu hỏi phổ biến nhất trong họ hàng là “đỗ trường nào chưa”. Ghép hai thứ ấy lại, người ta có một “ngôi trường” không cần điểm chuẩn: lễ nhập học là đám cưới, đồng phục là bộ áo cưới, ngày khai giảng là ngày rước dâu. Một biến thể nghe văn vẻ hơn là đại học Vu quy, mượn chữ “vu quy” chỉ lễ cô dâu về nhà chồng.
Vì “trăm mâm” gắn với lễ vu quy, cụm từ này hay được dùng cho con gái nhiều hơn con trai. Đó cũng là chỗ câu đùa dễ chạm vào một định kiến cũ: con gái học không xong thì đi lấy chồng.
Cụm từ này lan ra từ đâu?
Chưa rõ ai nói câu này đầu tiên. Các trang tổng hợp đều nhắc tới một bài đăng được chia sẻ nhiều trên Facebook, kể chuyện cô em lên thành phố “đi học” rồi báo về nhà rằng mình đã vào “đại học trăm mâm”. Từ đó, cư dân mạng làm thêm logo trường, “thông báo điểm chuẩn”, “giấy báo nhập học” theo kiểu ảnh chế, và mùa thi năm nào cụm từ cũng quay lại trên Facebook, TikTok.
Đại học trăm mâm trong câu nói hằng ngày
Người ta dùng cụm này theo vài kiểu khác nhau:
- Tự trào sau khi xem điểm: “Điểm thế này chắc em nộp hồ sơ đại học trăm mâm cho nhanh.”
- Bình luận ảnh cưới của bạn thân: “Chúc mừng tân sinh viên đại học trăm mâm, khóa này chỉ tuyển một người thôi nhé!”
- Nhắn tin nhóm lớp cũ: “Cả lớp đứa đi du học, đứa vào bách khoa, còn bạn Lan thì đỗ thủ khoa đại học trăm mâm rồi.”
- Caption ngày ăn hỏi: “Chính thức nhận giấy báo nhập học trường đại học trăm mâm.”
- Đùa trong gia đình: “Mẹ cứ dọa, không chịu ôn bài thì cho vào đại học trăm mâm luôn.”
Điểm chung: câu đùa vui khi người nói tự nhận về mình, hoặc khi người được nhắc tới thật sự đang vui chuyện cưới xin. Đem ra trêu một bạn vừa trượt nguyện vọng thì không còn buồn cười nữa.
Đại học trăm mâm, trường đời và tảo hôn khác nhau thế nào?
| Cụm từ | Nghĩa | Sắc thái |
|---|---|---|
| Đại học trăm mâm | Lấy chồng, lấy vợ thay vì học đại học | Đùa, tiếng lóng mạng |
| Trường đời | Học từ va vấp, trải nghiệm thực tế thay vì sách vở | Trung tính, có khi tự hào |
| Đại học Vu quy | Như đại học trăm mâm, nhấn vào cô dâu về nhà chồng | Đùa |
| Tảo hôn | Kết hôn khi chưa đủ tuổi luật định | Nghiêm túc, là hành vi bị pháp luật cấm |
Hai cột cuối cần tách bạch. Lấy chồng sau tuổi 18 thay vì học tiếp là lựa chọn riêng của mỗi người. Còn kết hôn khi chưa đủ tuổi (nữ chưa đủ 18, nam chưa đủ 20) là chuyện khác hẳn, đọc thêm trong bài hệ lụy của nạn tảo hôn. Câu đùa về “trăm mâm” không nên được dùng để xem nhẹ chuyện này.
Khi viết văn bản nghiêm túc, chỉ cần nói thẳng: “lập gia đình sau khi học xong phổ thông”, “không học tiếp đại học”. Đằng sau câu đùa mùa thi thường là chuyện thật về áp lực điểm số của học sinh lớp 12, và đại học chỉ là một trong nhiều con đường sau tuổi mười tám, bên cạnh học nghề, đi làm.
Trường không có điểm chuẩn và những câu đùa quanh nó
Đại học trăm mâm có thật không?
Không. Không có trường nào tên như vậy trong hệ thống giáo dục. Đây chỉ là một câu đùa, các “logo”, “thông báo tuyển sinh” trên mạng đều là ảnh chế.
Đại học trăm mâm điểm chuẩn bao nhiêu?
Câu hỏi này cũng là một phần của trò đùa, nên câu trả lời thường là một câu đùa khác, kiểu “xét tuyển bằng sính lễ”. Không có con số nào thật cả, vì không có trường nào để tuyển sinh.
Đại học Vu quy là gì?
Là một tên gọi khác của đại học trăm mâm. “Vu quy” là lễ cô dâu rời nhà mình về nhà chồng, nên “vào đại học Vu quy” cũng có nghĩa là đi lấy chồng.
Nói “đại học trăm mâm” có bị coi là xúc phạm không?
Tùy người nghe và lúc nói. Tự đùa về mình, hay chúc mừng bạn đang vui chuyện cưới, thì thường vui vẻ. Nhưng dùng để chê một bạn nữ thi trượt, hoặc ngụ ý con gái không cần học, thì câu nói thành thiếu tế nhị và dễ làm người khác tổn thương.
Câu đùa này hay rộ lên đúng lúc thí sinh hồi hộp chờ lọc ảo, bước khiến nhiều bạn đủ điểm vẫn trượt nguyện vọng đầu.