Tuyển mass là cách dân nhân sự gọi tắt việc tuyển dụng hàng loạt (mass recruitment): tuyển thật nhiều người cho một hoặc vài vị trí giống nhau trong thời gian ngắn, chẳng hạn vài trăm công nhân cho một xưởng mới mở. Trong tin tuyển dụng, “chuyên viên tuyển mass” hay “tuyển dụng mass” là người lo những đợt tuyển như thế.
| Nghĩa ngắn | Tuyển dụng số lượng lớn, trong thời gian ngắn |
| Gốc từ | Tiếng Anh mass recruitment; mass là khối lớn, số đông |
| Loại từ | Cụm động từ ghép Việt – Anh; cũng dùng như danh từ: “mảng tuyển mass” |
| Sắc thái | Khẩu ngữ trong giới nhân sự (HR), ít gặp trong văn bản chính thức |
Chữ mass trong tuyển mass nghĩa là gì?
Trong tiếng Anh, mass là một khối lớn, một số đông. Nó có mặt trong mass media (truyền thông đại chúng), mass production (sản xuất hàng loạt), mass market (thị trường đại trà). Ghép với recruitment (tuyển dụng), ta có mass recruitment: tuyển cả trăm, cả nghìn người trong một chiến dịch thay vì tuyển từng người một.
Người làm nhân sự ở Việt Nam giữ lại chữ “mass”, ghép với chữ “tuyển” của mình thành tuyển mass. Kiểu nói lai này vốn quen nơi công sở, giống như chuyện làm thêm giờ mà dân văn phòng gọi là làm OT. Nghe “đợt này bên mình tuyển mass”, ai trong nghề cũng hiểu: cần nhiều người, cần gấp, và đa phần là vị trí không đòi hỏi kinh nghiệm dài.
Những lúc hay phải tuyển mass: nhà máy mở thêm dây chuyền, chuỗi cửa hàng khai trương hàng loạt chi nhánh, tổng đài chăm sóc khách hàng mở rộng ca, hay mùa cao điểm cuối năm cần thêm người bán hàng, đóng gói, giao hàng. Doanh nghiệp có thể tự làm hoặc thuê một công ty dịch vụ tuyển dụng làm thay.
Gặp tuyển mass trong tin tuyển dụng và chat công sở
Cụm từ này xuất hiện nhiều nhất ở ba chỗ: tên vị trí trong tin tuyển dụng, lời trao đổi nội bộ của phòng nhân sự, và hồ sơ xin việc của chính người làm HR. Vài ví dụ, mỗi câu một bối cảnh:
- Tiêu đề tin đăng: “Tuyển chuyên viên tuyển mass, ưu tiên ứng viên từng tuyển công nhân khu công nghiệp.”
- Nhóm chat phòng nhân sự: “Tháng 11 khai trương 12 cửa hàng, team mình chuẩn bị tuyển mass khoảng 150 bạn bán hàng nhé.”
- Dòng kinh nghiệm trong CV: “Hai năm phụ trách mảng tuyển mass cho tổng đài, trung bình 80 người mỗi tháng.”
- Trưởng phòng dặn nhân viên mới: “Bên mình thiên về tuyển mass, em quen dần với chuyện mỗi ngày gọi vài chục ứng viên.”
- Ứng viên hỏi bạn: “Chỗ đó đang tuyển mass thời vụ Tết, phỏng vấn nhóm luôn trong một buổi.”
Để ý rằng chữ “mass” ở đây nói về số lượng người cần tuyển, chứ không phải chê ứng viên “đại trà”. Nói với người ngoài nghề, nhất là với bố mẹ, nên giải thích là “tuyển nhiều người cùng lúc” cho dễ hiểu.
Tuyển mass, headhunt và tuyển dụng thông thường
Ba kiểu tuyển này khác nhau từ số lượng cho tới cách sàng lọc:
| Tuyển mass | Tuyển dụng thông thường | Headhunt | |
|---|---|---|---|
| Số lượng | Hàng chục đến hàng nghìn người | Một vài người cho từng vị trí | Thường chỉ một người |
| Vị trí | Công nhân, bán hàng, tổng đài, giao hàng, thời vụ | Nhân viên các phòng ban | Quản lý cấp cao, chuyên gia hiếm |
| Cách tìm người | Đăng tin rộng, ngày hội việc làm, liên kết trường nghề | Đăng tin, giới thiệu nội bộ | Chủ động tìm và mời người đang làm nơi khác |
| Sàng lọc | Nhanh, theo tiêu chí cơ bản, phỏng vấn nhóm | Phỏng vấn từng vòng | Gặp riêng, đàm phán kỹ |
Một chỗ dễ lẫn: chữ “mass” còn gặp trong “hàng mass”, “mỹ phẩm mass”, tức dòng sản phẩm đại trà, giá dễ mua, đối lập với hàng cao cấp. Hai cách nói chung một gốc tiếng Anh nhưng không liên quan đến nhau; “tuyển mass” chỉ nói về số người cần tuyển.
Viết đơn, viết báo cáo thì thay tuyển mass bằng gì?
Trong văn bản hành chính, kế hoạch nhân sự hay bài báo, nên dùng tiếng Việt đầy đủ: tuyển dụng hàng loạt, tuyển dụng số lượng lớn, hoặc tuyển dụng tập trung. Ví dụ: “Quý IV, công ty dự kiến tuyển dụng số lượng lớn 300 lao động phổ thông cho nhà máy mới.” Còn trong CV của người làm HR, giữ chữ “tuyển mass” kèm con số cụ thể lại khá đắt, vì nhà tuyển dụng trong nghề đọc là hiểu ngay.
Với ứng viên, đợt tuyển mass thường là cơ hội có việc nhanh. Dù vậy, hãy đọc kỹ hợp đồng, giờ làm, cách tính lương, và cảnh giác với tin “tuyển gấp, việc nhẹ lương cao” mà đòi nộp tiền trước; đó là kiểu bẫy quen thuộc trong các chiêu lừa đảo mà dân mạng gọi là scam. Một công ty tuyển mass thật cần người làm, chứ không cần tiền cọc của bạn.
Tuyển mass nhìn từ phía ứng viên và người làm HR
Chuyên viên tuyển mass làm những việc gì?
Họ lên kế hoạch số người cần tuyển theo từng đợt, đăng tin trên nhiều kênh, lọc hồ sơ, gọi điện mời phỏng vấn, tổ chức phỏng vấn nhóm và theo dõi người mới trong những tuần đầu. Công việc nặng về tốc độ và khả năng giữ chân ứng viên, vì người bỏ ngang giữa chừng ở các vị trí này khá nhiều.
Mass recruitment là gì?
Đó là tên tiếng Anh đầy đủ của tuyển mass, nghĩa là tuyển dụng hàng loạt. Tài liệu quản trị nhân sự bằng tiếng Anh hay dùng cụm này, còn người Việt nói tắt cho gọn.
Tuyển dụng mass có giống tuyển thời vụ không?
Không hẳn. Tuyển thời vụ là tuyển người làm trong một mùa rồi thôi, có thể chỉ vài người. Tuyển mass nói về số lượng lớn, có thể là việc thời vụ, cũng có thể là việc lâu dài như công nhân một nhà máy mới.
Đi phỏng vấn trong một đợt tuyển mass cần chuẩn bị gì?
Mang đủ giấy tờ tùy thân, bản CV ngắn, đến đúng giờ và chuẩn bị câu trả lời gọn cho những câu cơ bản như ca làm mong muốn, ngày có thể bắt đầu. Đợt tuyển đông người thường quyết định nhanh, nên trả lời rõ ràng và thật thà là đủ để ghi điểm.