Từ đồng nghĩa với thế giới tùy nghĩa: chỉ Trái Đất và loài người thì có toàn cầu, hoàn cầu, năm châu, khẩu ngữ có thiên hạ; chỉ một lĩnh vực riêng thì có giới, cõi. Thế giới không có từ trái nghĩa; “trong nước” chỉ đối với nó khi so phạm vi.
| Đồng nghĩa | toàn cầu, hoàn cầu, năm châu, thiên hạ (khẩu ngữ); theo lĩnh vực: giới, cõi |
| Trái nghĩa | không có; theo ngữ cảnh phạm vi: trong nước, địa phương |
| Loại từ | danh từ Hán Việt (世界), nhiều nghĩa |
Chọn từ thay thế giới theo từng nghĩa
| Nghĩa của thế giới | Từ thay được | Câu thử |
|---|---|---|
| Trái Đất, nơi loài người sống | toàn cầu, hoàn cầu, năm châu | tiếng vang khắp năm châu |
| toàn thể loài người | nhân loại, thiên hạ (khẩu ngữ) | cả nhân loại lên án |
| một lĩnh vực có đặc trưng chung | giới, cõi | giới động vật; cõi lòng |
| tổng thể sự vật quanh ta (triết học) | không có từ thay gọn | thế giới vật chất |
Cần để ý: toàn cầu hay đứng sau danh từ như một tính từ (“vấn đề toàn cầu”), còn thế giới đứng một mình làm chủ ngữ được (“thế giới đang đổi thay”). Hoàn cầu là từ cũ; thiên hạ có giọng đời thường. Thế gian, trần gian lại khác: đó là cõi đời của người sống, đặt đối với cõi tiên, cõi âm.
Sách cũ và báo xưa hay viết hoàn cầu ở chỗ nay ta nói thế giới; chữ này còn dùng được không, đọc các cách nói thay hoàn cầu sẽ rõ.
Thế giới đặt cạnh trong nước, địa phương: đối lập phạm vi
Từ điển không ghi từ trái nghĩa với thế giới. Khi một câu so phạm vi, như “giải trong nước” và “giải thế giới”, ta mới thấy hai bên đứng ngược nhau; đó là đối lập theo ngữ cảnh. Muốn biết thế nào mới là cặp trái nghĩa thật, xem bài từ trái nghĩa là gì.
Đặt câu với thế giới và các từ cùng nghĩa
- Vịnh Hạ Long được du khách khắp thế giới biết đến.
- Biến đổi khí hậu là mối lo của toàn cầu.
- Cuốn sách đưa em vào thế giới loài kiến dưới gốc cây.
- Bà cụ bảo: “Thiên hạ đồn ầm cả lên rồi, còn giấu ai được.”
Thế giới và từ đồng nghĩa: hỏi đáp
Từ đồng nghĩa với thế giới là gì?
Toàn cầu, hoàn cầu, năm châu; nói về con người có nhân loại, thiên hạ; nói về một lĩnh vực có giới, cõi.
Thế giới và vũ trụ có đồng nghĩa không?
Không. Vũ trụ rộng hơn, gồm cả muôn vì sao; thế giới thường chỉ Trái Đất và loài người. Danh sách các cặp đồng nghĩa khác có ở bài từ đồng nghĩa trong tiếng Việt.