Từ đồng nghĩa với quay tùy nghĩa: chuyển động vòng tròn hay đổi hướng thì là xoay; quay đầu nhìn thì là ngoảnh, ngoái; quay lại, quay về thì là trở lại, trở về; quay phim thì là ghi hình. Trái nghĩa với quay không có từ trực tiếp, chỉ có từ đối lập theo ngữ cảnh.
| Đồng nghĩa | xoay; ngoảnh, ngoái; trở lại, trở về; ghi hình; (danh từ) con cù |
| Trái nghĩa | không có từ trực tiếp; theo ngữ cảnh: đứng yên, đi tiếp, ra đi |
| Nghĩa chính | xoay quanh trục; đổi hướng; chuyển sang việc khác; làm chín thịt; quay phim |
Xoay, ngoảnh, trở lại: quay theo nghĩa nào thì thay bằng từ ấy
| Nghĩa của quay | Từ thay được | Ghi chú |
|---|---|---|
| chuyển động quanh trục | xoay | “quạt quay” ≈ “quạt xoay”; quay tít là quay rất nhanh |
| đổi hướng thân, mặt | xoay, ngoảnh, ngoái | ngoảnh, ngoái chỉ dùng cho đầu, mặt; ngoái là nhìn ra phía sau |
| quay lại, quay về | trở lại, trở về | “quay lại nghề cũ” = “trở lại nghề cũ” |
| quay phim | ghi hình | ghi hình trang trọng hơn, hay dùng trên truyền hình |
| con quay (đồ chơi) | con cù | từ điển ghi cù là đồng nghĩa |
Thịt quay không đổi được thành thịt nướng: quay là xoay đều trên lửa hoặc rán trong chảo đậy kín. Quay cóp trong thi cử là chép bài lén, không liên quan nghĩa xoay. Còn trò chơi có con quay được kể ở bài hướng dẫn đánh quay.
Quay có từ trái nghĩa không?
Không có từ trái nghĩa trực tiếp trong từ điển. Tùy câu, người ta đặt quay cạnh từ ngược ý: bánh xe quay đối với đứng yên; quay lại đối với đi tiếp; quay về đối với ra đi. Đó là đối lập theo ngữ cảnh, nên khi làm bài tập hãy ghi rõ đang xét nghĩa nào. Thế nào thì được gọi là trái nghĩa thật, xem bài về từ trái nghĩa.
Đặt câu với quay, xoay, ngoái và trở về
- Chiếc chong chóng giấy quay tít trước gió.
- Nghe gọi tên, Hà ngoái lại nhìn rồi mỉm cười.
- Hết hè, đàn cò lại trở về cánh đồng làng.
- Đoàn làm phim ghi hình cảnh chợ nổi từ lúc tờ mờ sáng.
Quay: vài câu hỏi hay gặp
Từ đồng nghĩa của quay là gì?
Phổ biến nhất là xoay. Nghĩa quay đầu có ngoảnh, ngoái; quay về có trở về; quay phim có ghi hình.
Quay và xoay có thay nhau được mọi lúc không?
Không. “Xoay xở” không nói “quay xở”, còn “quay phim” không nói “xoay phim”.