Từ đồng nghĩa với khi là lúc, hồi, thuở, dạo, thời; trong đó lúc sát nghĩa nhất và thay được ở hầu hết các câu. Khi chỉ một thời điểm gắn với sự việc, không gọi tên tính chất nào, nên không có từ trái nghĩa.
| Đồng nghĩa | lúc, hồi, thuở, dạo, thời |
| Trái nghĩa | không có |
| Loại từ | danh từ chỉ thời điểm, hay mở đầu trạng ngữ chỉ thời gian |
Lúc, hồi, thuở, dạo: mỗi từ đặt mốc thời gian xa gần khác nhau
| Từ | Nét riêng | Ví dụ |
|---|---|---|
| lúc | sát nghĩa khi nhất, thời điểm cụ thể | lúc nãy, lúc trời tạnh |
| hồi | khoảng đã qua, giọng khẩu ngữ | hồi nhỏ, hồi năm ngoái |
| thuở | quá khứ xa, giọng văn chương | thuở ấu thơ, thuở xưa |
| dạo | quãng thời gian gần đây | dạo này, dạo trước |
| thời | cả một giai đoạn dài | thời đi học, thời chiến tranh |
Đổi khi sang lúc gần như không lệch nghĩa: “Khi còn trẻ” thành “Lúc còn trẻ”. Hồi, thuở, thời thì phải nói chuyện đã qua; câu hẹn “Khi nào rảnh, mình đi chơi” đổi sang “thuở nào rảnh” là sai. Tục ngữ “Một miếng khi đói bằng một gói khi no” cũng giữ nguyên chữ, vì đã thành câu cố định.
Khi chỉ mốc thời gian nên không có cặp đối
Từ trái nghĩa với khi không có. “Trước khi” và “sau khi” đối nhau, nhưng đó là đối lập giữa trước và sau; chữ khi đứng chung ở cả hai vế. Cũng đừng coi “trong khi” là từ ngược nghĩa: cụm này nối hai vế tương phản, như “Anh chăm chỉ, trong khi em ham chơi”. Các từ thay cho chính chữ thời gian có ở bài từ thay cho thời gian, thì giờ.
Đặt câu với lúc, hồi, thuở thay cho khi
- Lúc chuông reo, cả lớp ùa ra sân.
- Hồi lên tám, em từng lạc mẹ ở chợ Tết.
- Ông hay kể chuyện thuở còn chăn trâu cắt cỏ.
- Dạo này trời trở lạnh, bà hay đau lưng.
- Thời sinh viên, bố ở trọ gần một ga tàu nhỏ.
Hỏi đáp quanh từ chỉ thời điểm khi
Từ đồng nghĩa với từ khi là gì?
Lúc, hồi, thuở, dạo, thời; lúc thay được nhiều chỗ nhất.
Đồng nghĩa với từ khi trong trạng ngữ nên dùng từ nào?
Dùng lúc hoặc vào lúc: “Khi mặt trời lặn” thành “Lúc mặt trời lặn”. Xem thêm sáu loại trạng ngữ trong câu.
Khi và lúc có khác nhau không?
Rất ít. Lúc còn chỉ một khoảng ngắn, như “nghỉ một lúc”; khi không dùng như thế.