Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Đồng nghĩa, trái nghĩa

Đồng nghĩa, trái nghĩa với chết: nói sao cho trang nhã, đúng lúc?

Cập nhật 14/06/2025·MMavrick Nguyễn·5 phút đọc
Nội dung chính
  • Các từ nói về cái chết, xếp theo sắc thái
  • Sống, còn, sinh: phía bên kia của chết
  • Đổi chết sang qua đời, mất: câu nào hợp, câu nào lạc giọng
  • Máy chết, chết đứng, chết thật: khi chết không nói về sự sống

Từ đồng nghĩa với chết chia theo sắc thái: trang trọng có qua đời, từ trần, tạ thế; nói giảm có mất, khuất; chết vì nghĩa lớn là hi sinh; vua chết là băng hà, nhà sư chết là viên tịch. Từ trái nghĩa với chết là sống; ngoài ra còn đối với mất, sinh đối với tử.

Đồng nghĩa qua đời, từ trần, tạ thế, mất, khuất, hi sinh (vì nghĩa), băng hà (vua), viên tịch (nhà sư)
Trái nghĩa sống; còn (đối với mất); sinh (trong cặp sinh – tử)
Nghĩa không còn sống nữa; các nghĩa phụ (máy chết, chết đứng) tách riêng ở cuối bài
từ đồng nghĩa, trái nghĩa với chết
Từ đồng nghĩa với chết: qua đời, từ trần, tạ thế, mất. Trái nghĩa: sống, còn, sinh.

Các từ nói về cái chết, xếp theo sắc thái

Chết là từ trung tính, dùng cho cả người, con vật, cây cỏ. Nói về người thân, người đáng kính thì chuyển sang lời nhẹ hơn theo lối nói giảm nói tránh.

Sắc thái Từ Dùng khi nào
Trang trọng qua đời, từ trần, tạ thế cáo phó, tin buồn; từ trần hay dành cho người có tuổi
Nói giảm, thương tiếc mất, khuất lời nói trong gia đình: bố mẹ mất sớm
Vì nghĩa lớn hi sinh chết vì đất nước, vì nhiệm vụ, lí tưởng
Dành riêng cho vua băng hà, thăng hà văn sử; từ cũ
Tôn giáo viên tịch, tịch hòa thượng, sư cụ trong đạo Phật
Trung tính, mô tả tắt thở, tử vong bệnh án, tin tức, văn bản hành chính
Thông tục, hàm ý khinh hoặc đùa toi, ngoẻo, ngỏm, chầu trời, bỏ mạng chuyện phiếm; không dùng khi nói về người đã khuất

Hi sinh hay bị dùng cho mọi cái chết, trong khi từ điển chỉ ghi nghĩa chết vì đất nước, nghĩa vụ, lí tưởng.

Riêng hi sinh còn có nghĩa nhận thiệt thòi về mình, và mỗi nghĩa có nhóm từ thay thế riêng, xem đồng nghĩa, trái nghĩa với hi sinh.

Sống, còn, sinh: phía bên kia của chết

  • sống: cặp trái nghĩa từ điển ghi sẵn, như trong tục ngữ “Chết vinh còn hơn sống nhục”. Nghĩa khác của từ này có ở bài chữ sống trong tiếng Việt.
  • còn: đối với mất trong lời nói giảm. “Ông bà cháu còn cả chứ?” – “Ông còn, bà mất rồi.”
  • sinh: đối với chết theo hai đầu một đời người, như trong cặp Hán Việt sinh – tử.

Hồi sinh, sống lại không phải trái nghĩa: đó là chết rồi sống trở lại.

Ở chiều danh từ, cái chết hay được đặt đối với cuộc sống; giới hạn của cặp đối ấy được giải thích trong đồng nghĩa, trái nghĩa với cuộc sống.

Đổi chết sang qua đời, mất: câu nào hợp, câu nào lạc giọng

  • “Ông nội em chết năm em lên ba” → “Ông nội em mất…”: nên đổi, nghe kính trọng hơn.
  • “Cây cam chết khô vì hạn” → không đổi sang qua đời hay mất, hai từ ấy chỉ dành cho người.
  • “Ba người chết trong vụ cháy” → “Ba người thiệt mạng trong vụ cháy”: được; viết “hi sinh” thì sai nghĩa.

Máy chết, chết đứng, chết thật: khi chết không nói về sự sống

  • Máy chết (đồng hồ chết, xe chết máy): ngừng hoạt động; gần với hỏng, tắt.
  • Chết màu, xi măng chết: đã biến chất, hết tác dụng.
  • Chết đứng (khẩu ngữ): lặng người vì quá bất ngờ, gần với sững sờ.
  • Chán chết, cười chết: chết làm phụ từ, nghĩa là đến mức rất cao.
  • Chết thật!: tiếng thốt khi lo, sửng sốt; gần với thôi chết.

Đặt câu có chết và những từ cùng nhóm

  • Thiếu nước mấy hôm, chậu hoa ngoài ban công đã chết.
  • Bà ngoại mất khi tôi mới học lớp hai.
  • Cụ từ trần ở tuổi chín mươi.
  • Các chiến sĩ đã hi sinh để giữ từng tấc đất biên giới.
  • Phật tử về chùa tiễn đưa sư cụ đã viên tịch.
  • Con mèo ngã từ mái nhà xuống nhưng vẫn còn sống.

Hỏi nhanh về những từ thay cho chết

Từ đồng nghĩa với từ chết là những từ nào?

Qua đời, từ trần, tạ thế, mất, khuất; riêng từng trường hợp có hi sinh, băng hà, viên tịch.

Hi sinh có đồng nghĩa hoàn toàn với chết không?

Không. Hi sinh thêm nét “vì nghĩa lớn”, thuộc kiểu đồng nghĩa không hoàn toàn.

Trái nghĩa với chết là gì?

Là sống. Với lối nói mất thì từ đối lại là còn.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5