Trống rỗng là trống hoàn toàn, bên trong không có gì: căn phòng trống rỗng, chiếc ví trống rỗng. Nghĩa bóng của từ chỉ đầu óc, lời lẽ không có chút nội dung đáng giá. Còn “cảm giác trống rỗng” mà nhiều người hay nhắc là trạng thái lòng như hụt mất một mảng, không hẳn buồn cũng chẳng vui, làm gì cũng thấy nhạt.
| Nghĩa ngắn | Trống hoàn toàn, không chứa gì; không có nội dung giá trị |
| Loại từ | Tính từ |
| Đồng nghĩa | Rỗng không, trống không, trống lổng, rỗng tuếch |
| Sắc thái | Nghĩa đen trung tính; nghĩa bóng thường chê hoặc buồn |
Trống rỗng: hai chữ cùng nói một điều
Trống là không có gì chiếm chỗ: nhà trống, ghế trống. Rỗng là bên trong không có ruột: ống tre rỗng, quả bóng rỗng. Hai từ gần nghĩa đứng cạnh nhau để nhấn mạnh mức độ: không phải “hơi vắng”, mà là trống tới tận đáy.
Theo từ điển của Viện Ngôn ngữ học, trống rỗng là tính từ với hai nét nghĩa; Wiktionary tiếng Việt cũng chia đúng hai nét như vậy.
- Trống hoàn toàn, không có gì ở trong. Ví dụ: Sau đợt chuyển nhà, căn phòng trống rỗng, nói một câu cũng nghe vọng lại. / Cuối tháng, túi tôi trống rỗng, không còn một đồng.
- Không có chút nội dung, kiến thức, tư tưởng nào có giá trị. Ví dụ: Bài phát biểu dài nửa tiếng mà trống rỗng, nghe xong chẳng nhớ được ý nào.
Cụm đầu óc trống rỗng đáng để ý vì nó mang hai nghĩa khác nhau. Nói về một người lười đọc, lười nghĩ, đó là lời chê. Nhưng một học sinh bảo “vừa nhìn đề là đầu óc em trống rỗng” thì không ai chê cả: đó là lúc căng thẳng quá, những gì đã học bỗng như bị xóa trắng.
Cảm giác trống rỗng nói lên điều gì?
Khi nói “lòng trống rỗng” hay “tâm hồn trống rỗng”, người ta dùng nghĩa đen để tả một cảm xúc khó gọi tên. Các trang tâm lý phổ thông như Psych Central mô tả nó là cảm giác hụt ở trong lồng ngực, có thể pha lẫn buồn, chán, cô đơn, thấy mất phương hướng hoặc không muốn theo đuổi điều gì. Phần lớn mọi người đều từng trải qua, và nhiều khi nó tự qua sau vài ngày.
Cảm giác này hay xuất hiện ở những khúc chuyển: thi xong một kì thi lớn, ra trường, chuyển chỗ ở, kết thúc một mối quan hệ, hoặc sau một thời gian dài quá mệt. Những việc rất nhỏ thường giúp được: ngủ đủ, ăn đủ bữa, ra ngoài vận động, kể với một người mình tin. Nếu cảm giác ấy chỉ là thấy mọi thứ vô nghĩa thì có thể đọc thêm bài khi thấy mọi thứ chẳng còn ý nghĩa; nếu nó đi cùng nỗi thui thủi một mình thì bài nỗi cô đơn giữa những người quen gần hơn.
Cần nói rõ: nếu cảm giác trống rỗng kéo dài nhiều tuần, làm thay đổi giấc ngủ, việc ăn uống, việc học, thì nên đi khám bác sĩ hoặc gặp chuyên gia tâm lý, vì chỉ họ mới đánh giá được nguyên nhân. Nếu có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với người thân, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115.
Ở góc nghị luận, “sống trống rỗng” thường dùng để phê phán lối sống chỉ chạy theo hình thức: ăn mặc, khoe khoang, lượt thích, mà bên trong không có mục tiêu hay điều gì để yêu. Đề bàn về lí tưởng sống của người trẻ hay mượn hình ảnh này để mở bài.
Trống rỗng, trống trải và rỗng tuếch khác nhau thế nào?
| Từ | Điểm nhấn | Ví dụ |
|---|---|---|
| Trống rỗng | Không còn gì bên trong, mức độ tuyệt đối | Kho trống rỗng; lòng trống rỗng |
| Trống trải | Rộng, thiếu che chắn, gợi cảm giác cô quạnh | Cánh đồng trống trải sau mùa gặt |
| Trống không | Như trống rỗng; còn chỉ lối nói thiếu chủ ngữ, thiếu lễ phép | Chiếc hộp trống không; nói trống không với người lớn |
| Rỗng tuếch | Chỉ dùng nghĩa bóng, chê nặng | Lời hứa rỗng tuếch |
Trống trải hay bị viết sai thành “chống chải”, cách nhớ có ở bài trống trải hay chống chải. Từ trái nghĩa với trống rỗng thì tùy nghĩa: với đồ vật là đầy, đầy ắp, chật kín; với nội dung, tâm hồn là phong phú, sâu sắc, đầy đặn.
Một lỗi dùng từ hay gặp: viết “căn phòng trống rỗng người” là thừa chữ. Trống rỗng đã đủ nghĩa, chỉ cần “căn phòng trống rỗng” hoặc “căn phòng không một bóng người”.
Trống rỗng trong phòng thi, trong ví và trong lòng
Cảm giác trống rỗng là gì?
Là trạng thái thấy lòng mình như thiếu một thứ gì đó, mất hứng thú, khó gọi tên là buồn hay chán. Nó thường thoáng qua; nếu kéo dài và ảnh hưởng tới sinh hoạt thì nên nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.
Đầu óc trống rỗng là gì?
Có hai cách hiểu. Một là chê người thiếu hiểu biết, ít suy nghĩ. Hai là tả khoảnh khắc căng thẳng làm mình không nhớ ra điều gì, như lúc mới cầm đề thi.
Trống rỗng tiếng Anh là gì?
Nghĩa đen dịch là empty hoặc hollow (rỗng ruột). Cảm giác trống rỗng là feeling empty hay emptiness; đầu óc trống rỗng lúc thi có cụm my mind went blank.
Thấy trống rỗng có phải là bị trầm cảm không?
Không nhất thiết. Cảm giác trống rỗng có thể xuất hiện ở người hoàn toàn khỏe mạnh sau một biến cố hay một giai đoạn mệt mỏi. Nó cũng có thể đi cùng một số vấn đề sức khỏe tinh thần, nên đừng tự kết luận; khi lo lắng, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.