Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tri thức là gì? Chiết tự 知識, khác kiến thức và thông tin ra sao?

Cập nhật 08/12/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Từ điển định nghĩa tri thức ra sao?
  • 知識: hai chữ cùng mang nghĩa biết
  • Tri thức, kiến thức, thông tin, trí tuệ đứng cạnh nhau
  • Câu nói "tri thức là sức mạnh" và đề nghị luận quen thuộc

Tri thức là cái biết đã được sắp xếp thành hệ thống về thế giới tự nhiên và đời sống xã hội, do con người tích góp qua học tập, quan sát, trải nghiệm. Hỏi tri thức nghĩa là gì thì có thể hiểu gọn: đó là cái biết đã được sắp xếp, kiểm chứng, truyền lại được cho người khác, như tri thức khoa học, tri thức dân gian hay vốn tri thức của một dân tộc.

Nghĩa ngắn Cái biết đã thành hệ thống về tự nhiên, xã hội
Gốc từ Hán Việt 知識: tri (biết) + thức (nhận biết, hiểu)
Loại từ Danh từ, thường dùng với nghĩa khái quát
Kết hợp hay gặp tri thức khoa học, kinh tế tri thức, vốn tri thức, tiếp thu tri thức
tri thức là gì
tri thức là gì? Hiểu biết có hệ thống của con người

Từ điển định nghĩa tri thức ra sao?

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) ghi tri thức là danh từ, chỉ những điều hiểu biết mang tính hệ thống về các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên hay trong xã hội, kèm chú thích “nói khái quát”. Hai chữ ấy đáng để ý. Một mẩu tin vừa đọc trên mạng chưa thành tri thức; phải là cái biết đã gắn vào một hệ thống, hiểu được vì sao, liên hệ được với những điều khác.

Từ này dùng nhiều ở văn viết, báo chí, sách giáo khoa:

  • Sách là kho tri thức của loài người.
  • Ông bà truyền cho con cháu những tri thức về thời tiết, mùa màng qua tục ngữ.
  • Nền kinh tế tri thức lấy hiểu biết và sáng tạo làm nguồn lực chính.

Ở trường, học sinh còn gặp cụm “tri thức Ngữ văn” ở phần mở đầu mỗi bài học của sách Ngữ văn bộ Kết nối tri thức: đó là những khái niệm cần nắm trước khi đọc văn bản, chẳng hạn đặc điểm của thể loại sắp học.

Đọc lên “tri” và “trí” chỉ khác một dấu sắc nên nhiều người viết lẫn với trí thức, từ chỉ người lao động trí óc. Cách phân biệt hai từ có trong bài tri thức hay trí thức đúng chính tả.

知識: hai chữ cùng mang nghĩa biết

Thú vị là cả hai chữ đều xoay quanh việc biết. Tri (知) là biết, hiểu; Thiều Chửu giảng rằng phàm những gì lòng mình nhận ra, phân biệt, phán đoán, ghi nhớ được đều gọi là tri. Cùng gốc có tri giác, tri âm (người hiểu tiếng đàn, hiểu lòng mình), vô tri, tri ân. Thức (識) là nhận ra, phân biệt được; nghĩa danh từ là sự hiểu biết, kiến giải. Chữ này có trong kiến thức, ý thức, nhận thức, học thức.

Ghép hai chữ “biết” lại, tri thức là cái biết được nhân đôi, cái biết đã qua nhận ra rồi lại hiểu thấu. Nếu muốn đi tiếp từ cái biết sang quá trình con người hiểu thế giới, có thể đọc bài giải nghĩa từ nhận thức.

Tri thức, kiến thức, thông tin, trí tuệ đứng cạnh nhau

Từ Điểm chính Ví dụ
Tri thức Cái biết đã thành hệ thống, mang tính khái quát, của cả một ngành hay một cộng đồng Tri thức nhân loại, tri thức dân gian
Kiến thức Hiểu biết cụ thể một người học được, nắm được Kiến thức môn Toán lớp 8
Thông tin Dữ kiện, tin tức rời rạc, chưa chắc đã được hiểu hay kiểm chứng Thông tin trên mạng xã hội
Trí tuệ Khả năng hiểu sâu và dùng hiểu biết một cách sáng suốt Một người có trí tuệ hơn người
Trái nghĩa Vô tri, ngu dốt, mông muội (thiếu hiểu biết) Đẩy lùi sự mông muội

Tri thức và kiến thức gần nhau đến mức nhiều câu thay được cho nhau. Khác biệt nằm ở tầm: nói “kiến thức của em” thì tự nhiên, nói “tri thức của em” nghe hơi to tát. Ngược lại, “tri thức nhân loại” quen tai hơn “kiến thức nhân loại”. Còn thông tin chỉ là nguyên liệu; phải được chọn lọc, đối chiếu và hiểu thì mới thành tri thức.

Câu nào đổi được kiến thức sang tri thức, câu nào đổi thì nghe như dịch máy, được thử từng ví dụ ở nhóm từ cùng nghĩa với kiến thức.

Chỗ nào đổi tri thức sang học thức, học vấn được, chỗ nào phải giữ nguyên, có bảng thử ở đồng nghĩa, trái nghĩa với tri thức.

Câu nói “tri thức là sức mạnh” và đề nghị luận quen thuộc

Câu “tri thức là sức mạnh” thường được gắn với nhà triết học Anh Francis Bacon. Bản gần nhất trong tác phẩm của ông là câu tiếng Latin “ipsa scientia potestas est” (1597); đúng dạng “scientia potentia est” thì về sau mới xuất hiện trong sách của Thomas Hobbes. Ở Việt Nam, câu này quen thuộc vì hay được chọn làm đề nghị luận xã hội.

Một hướng triển khai gợi ý:

  1. Giải thích: tri thức là cái biết đã được hệ thống hóa; “sức mạnh” là khả năng làm chủ hoàn cảnh, giải quyết vấn đề, thay đổi cuộc sống.
  2. Vì sao tri thức là sức mạnh: giúp con người hiểu và cải tạo tự nhiên; mở ra nghề nghiệp, thu nhập; giúp mỗi người tỉnh táo trước tin giả, lời dụ dỗ.
  3. Bàn thêm: tri thức chỉ thành sức mạnh khi được vận dụng; tri thức đi kèm đạo đức mới đem lại điều tốt.
  4. Bài học: đọc sách, tự học, biết hoài nghi và kiểm chứng.

Dẫn chứng về việc đọc sách có thể lấy từ bài đọc của Chu Quang Tiềm trong sách Cánh diều; ý về học suốt đời thì xem bài tinh thần tự học và cách rèn luyện.

Những thắc mắc xoay quanh chữ tri thức

Tri thức là gì theo triết học?

Triết học coi tri thức là kết quả của quá trình con người nhận thức thế giới, là những hiểu biết đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn. Từ thời Hy Lạp cổ, các nhà triết học đã bàn khi nào một niềm tin được coi là hiểu biết thật; ngành nghiên cứu câu hỏi đó gọi là nhận thức luận.

Tri thức và kiến thức khác nhau thế nào?

Kiến thức thường là hiểu biết cụ thể của một người về một lĩnh vực; tri thức mang tính khái quát, hệ thống, hay dùng cho cả cộng đồng hay nhân loại. Trong nhiều câu thông thường, hai từ có thể dùng thay nhau.

Tri thức tiếng Anh là gì?

Thường dịch là knowledge. Cụm “kinh tế tri thức” là knowledge economy, còn “tri thức là sức mạnh” là knowledge is power.

Vốn tri thức là gì?

Là toàn bộ hiểu biết một người hay một cộng đồng tích lũy được, dùng làm nền để học tiếp và làm việc. Người có vốn tri thức rộng thường dễ tiếp thu cái mới hơn.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5