Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tranh thủ là gì? Chữ 爭取, hai nét nghĩa và khác tận dụng, lợi dụng

Cập nhật 07/04/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Tranh thủ vốn là giành lấy
  • Tranh thủ người khác và tranh thủ từng phút
  • Tranh thủ, tận dụng, lợi dụng: ranh giới mỏng
  • Đề nghị luận về tranh thủ thời gian

Tranh thủ là tận dụng một quãng thời gian ngắn hay một dịp thuận lợi để làm việc gì đó, thường là việc lẽ ra để lúc khác mới làm; ví dụ tranh thủ giờ nghỉ trưa để gọi điện về nhà. Từ này còn một nghĩa cũ hơn: cố giành lấy sự ủng hộ, cảm tình của người khác, như tranh thủ dư luận. Trong lời ăn tiếng nói hằng ngày, tranh thủ thời gian là cách dùng gặp nhiều nhất.

Nghĩa ngắn Tận dụng thời gian, cơ hội; cố giành lấy sự đồng tình, ủng hộ
Gốc từ Hán Việt 爭取: tranh (giành) + thủ (lấy)
Loại từ Động từ
Sắc thái Thường tích cực (chăm, biết xếp việc); có lúc chê khéo người làm việc riêng
tranh thủ là gì
tranh thủ là gì? Tận dụng thời gian, dịp thuận lợi

Tranh thủ vốn là giành lấy

Hai chữ Hán của tranh thủ đều mang dáng động tác. Tranh (爭) là giành, là kéo về phía mình, cùng gốc với tranh giành, cạnh tranh, đấu tranh. Thủ (取) là lấy, như trong tiến thủ (tiến lên mà lấy), thủ lợi. Ghép lại, nghĩa đen là ra sức giành lấy cho bằng được.

Trong tiếng Trung hiện đại, 爭取 vẫn giữ nghĩa ấy: phấn đấu để đạt, đấu tranh để có, hoặc lôi kéo ai về phe mình. Người Việt mượn từ này và dùng đúng nghĩa đó trong những câu như tranh thủ sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế, tranh thủ cảm tình của cử tri. Đến khi từ đi vào chuyện thường ngày, cái được “giành lấy” chuyển sang thời gian: từng phút rảnh, từng lúc trời tạnh mưa.

Đọc lên, “tr” và “ch” ở nhiều vùng không phân biệt, nên có người gõ thành chanh thủ. Cách viết đúng duy nhất là tranh thủ với phụ âm tr.

Tranh thủ người khác và tranh thủ từng phút

Các từ điển tiếng Việt đều ghi hai nét nghĩa, và hai nét này cần đọc ngữ cảnh mới tách được.

  1. Giành sự đồng tình, ủng hộ về phía mình. Tân ngữ là người, là lòng người: tranh thủ sự ủng hộ của phụ huynh, tranh thủ dư luận. Nét này hay gặp trong văn bản, báo chí, ngoại giao.
  2. Dùng cho được một quãng thời gian, một dịp. Tân ngữ là thời gian hoặc cả một việc làm: Mẹ tranh thủ lúc nắng to để phơi chăn. Cả nhóm tranh thủ mười phút ra chơi ôn lại bài thuyết trình.

Nét thứ hai có một đặc điểm thú vị: việc được tranh thủ thường là việc phụ, chen vào giữa việc chính. Người ta tranh thủ đọc vài trang sách trên xe buýt, chứ ít ai nói “tranh thủ đi học” khi đó chính là việc phải làm. Chữ này luôn mang cảm giác thời gian eo hẹp, phải khéo xoay mới có.

Tranh thủ, tận dụng, lợi dụng: ranh giới mỏng

Từ Điểm khác Ví dụ
Tranh thủ Chen việc vào lúc rảnh hiếm hoi; có cảm giác vội Tranh thủ chợp mắt trước ca trực
Tận dụng Dùng cho hết, không bỏ phí; trung tính, nói được cả về đồ vật Tận dụng vải thừa may túi
Lợi dụng Dùng hoàn cảnh hay người khác để mưu lợi riêng; mang ý chê Lợi dụng lúc lộn xộn để chen hàng
Trái nghĩa: lãng phí, bỏ lỡ, để dành Để thời gian, cơ hội trôi qua Bỏ lỡ cả buổi chiều vì lướt điện thoại

Ranh giới giữa tranh thủ và lợi dụng nằm ở chỗ ai chịu thiệt. Tranh thủ giờ nghỉ để chạy việc nhà thì chẳng ai thiệt. Còn “tranh thủ giờ làm để đi mua sắm” thì từ nghe đã có ý trách: thời gian ấy đâu phải của mình. Cùng một chữ, đổi tân ngữ là đổi luôn thái độ của người nói.

Đứng ở phía đối lập là thói để việc đến phút chót; bài giải nghĩa chữ trì hoãn nói kỹ chuyện này. Cũng gần với tranh thủ là cách đón lấy thời cơ, xem thêm chữ cơ hội và cách nắm lấy dịp tốt.

Đề nghị luận về tranh thủ thời gian

Đề kiểu “Suy nghĩ về việc sử dụng thời gian của tuổi trẻ” có thể lấy chữ tranh thủ làm trục. Một khung gợi ý:

  • Giải thích: tranh thủ thời gian là biết dùng cả những khoảng thời gian vụn để làm việc có ích.
  • Biểu hiện: học từ vựng trong lúc chờ xe, đọc sách khi xếp hàng, chia việc lớn thành phần nhỏ để làm dần.
  • Mặt trái cần bàn: tranh thủ quá đà thành không cho mình nghỉ, hoặc tranh thủ ăn trưa trước máy tính rồi chẳng làm tốt việc nào.
  • Đối lập để phê phán: thói để ngày tháng trôi qua vô ích.

Dẫn chứng nên lấy từ đời sống quanh mình hơn là danh nhân xa xôi: một bạn cùng lớp đi làm thêm buổi tối mà vẫn tranh thủ học từ vựng trên đường đi, thuyết phục hơn mọi con số.

Mấy cách nói quanh chữ tranh thủ

Tranh thủ nghĩa là gì?

Là tận dụng thời gian, dịp thuận lợi để làm một việc, hoặc cố giành lấy sự ủng hộ của người khác. Nghĩa thứ nhất gặp nhiều trong khẩu ngữ, nghĩa thứ hai thiên về văn bản.

Tranh thủ thời gian là gì?

Là dùng những khoảng thời gian ngắn, tưởng như bỏ đi, để làm thêm việc có ích. Ví dụ tranh thủ nghe một bài giảng trong lúc nấu cơm.

Tranh thủ tiếng Anh là gì?

Nghĩa tận dụng có thể dịch là make use of, make the most of hoặc take advantage of; nghĩa giành sự ủng hộ dịch là win over. Ví dụ: She made the most of her lunch break to call her mother.

Hay tranh thủ có phải là tính xấu không?

Không hẳn. Biết tranh thủ thường được khen là chăm chỉ, khéo xếp việc. Chỉ khi tranh thủ bằng thời gian hay công sức của người khác thì từ mới mang ý chê, gần với lợi dụng.

Thử đặt hai câu cạnh nhau: “Em tranh thủ giờ nghỉ chạy ra ngân hàng” và “Em tranh thủ giờ họp chạy ra ngân hàng”. Chỉ khác hai chữ, mà câu sau đã thành chuyện phải giải trình.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5