Tóm tắt Thạch Sanh là yêu cầu quen thuộc khi học truyện cổ tích này ở Bài 1 sách Ngữ văn 6 Cánh diều và Bài 7 sách Ngữ văn 6 Kết nối tri thức. Truyện xoay quanh chàng dũng sĩ mồ côi Thạch Sanh và người anh kết nghĩa gian xảo Lý Thông. Dưới đây là 10 mẫu tóm tắt từ ngắn nhất đến chi tiết, có cả mẫu theo ngôi thứ nhất, để em chọn dùng theo yêu cầu của đề.
Ghi lại ý chính của bài học này rồi đối chiếu với đề cương ôn tập học kì I văn 6 Cánh diều, em sẽ thấy rõ mạch kiến thức chung của cả kì.
Các sự việc chính trong truyện Thạch Sanh
Trước khi tóm tắt, em cần nắm đúng trình tự các sự việc. Truyện có thể chia thành 8 sự việc chính:

- Thạch Sanh mồ côi, sống nghèo dưới gốc đa bằng nghề đốn củi (bản Cánh diều kể thêm: chàng là thái tử con Ngọc Hoàng đầu thai, được thiên thần dạy võ nghệ).
- Lý Thông gạ kết nghĩa anh em, đưa Thạch Sanh về sống chung.
- Thạch Sanh bị lừa đi canh miếu thay Lý Thông, giết chằn tinh (bản Kết nối tri thức: trăn tinh), bị Lý Thông cướp công.
- Thạch Sanh bắn đại bàng, xuống hang cứu công chúa, bị Lý Thông lấp cửa hang.
- Thạch Sanh cứu thái tử con vua Thủy Tề, được tặng cây đàn thần.
- Hồn chằn tinh và đại bàng vu oan, Thạch Sanh bị bắt vào ngục.
- Tiếng đàn chữa khỏi bệnh câm cho công chúa, Thạch Sanh được minh oan; mẹ con Lý Thông được tha nhưng bị sét đánh chết.
- Thạch Sanh cưới công chúa, dùng tiếng đàn và niêu cơm thần khiến quân mười tám nước chư hầu rút lui, về sau lên ngôi vua.
Sơ đồ tư duy tóm tắt Thạch Sanh
Sơ đồ giúp em nhìn toàn bộ câu chuyện trong một khung hình: nhân vật, các thử thách, kết thúc và ý nghĩa.

Tóm tắt Thạch Sanh ngắn nhất – mẫu 1
Thạch Sanh mồ côi, nghèo khổ, bị người anh kết nghĩa Lý Thông nhiều lần lừa gạt, cướp công diệt chằn tinh và cứu công chúa. Nhờ tiếng đàn thần, chàng được minh oan và cưới công chúa. Tiếng đàn cùng niêu cơm thần còn giúp chàng lui quân mười tám nước chư hầu, về sau chàng được nhường ngôi vua.
Tóm tắt Thạch Sanh ngắn gọn – mẫu 2
Chàng tiều phu mồ côi Thạch Sanh sống dưới gốc đa, được Lý Thông rủ kết nghĩa anh em. Lý Thông lừa chàng đi nộp mạng cho quái vật, rồi cướp công khi chàng giết được nó. Thạch Sanh bắn đại bàng, cứu công chúa thì bị Lý Thông lấp cửa hang. Chàng cứu con vua Thủy Tề, được tặng cây đàn; bị vu oan vào ngục, chàng gảy đàn làm công chúa hết câm và sự thật sáng tỏ. Thạch Sanh cưới công chúa, dẹp yên quân chư hầu bằng đàn và niêu cơm, rồi lên làm vua.
Tóm tắt Thạch Sanh trong 5 câu – mẫu 3
Thạch Sanh là chàng trai nghèo, mồ côi, cả gia tài chỉ có lưỡi búa đốn củi. Lý Thông kết nghĩa với chàng chỉ để lợi dụng: lừa chàng đi thế mạng cho chằn tinh rồi cướp công, sau đó lại lấp cửa hang để chiếm công cứu công chúa. Thạch Sanh cứu được thái tử con vua Thủy Tề và chỉ xin một cây đàn làm quà. Tiếng đàn trong ngục đã giúp công chúa nói được, vạch trần tội ác của Lý Thông và giải oan cho chàng. Thạch Sanh cưới công chúa, dùng đàn thần và niêu cơm thần cảm hóa quân mười tám nước chư hầu, về sau được nhường ngôi.
Tóm tắt Thạch Sanh bằng một đoạn văn – mẫu 4
Ngày xưa có chàng Thạch Sanh mồ côi cha mẹ, sống trong túp lều dưới gốc đa, ngày ngày lên rừng đốn củi. Lý Thông – một người bán rượu – thấy chàng khỏe mạnh bèn gạ kết nghĩa anh em để lợi dụng. Năm ấy đến lượt Lý Thông nộp mạng cho quái vật trong miếu, mẹ con hắn lừa Thạch Sanh đi canh thay. Thạch Sanh giết được quái vật, nhặt được bộ cung tên vàng, nhưng Lý Thông dọa đó là con vật của vua nuôi, bảo chàng trốn đi rồi đem đầu nó lĩnh thưởng, được phong quận công. Khi công chúa bị đại bàng quắp đi, Thạch Sanh bắn trúng cánh chim, lần theo vết máu tìm ra hang, xuống giết đại bàng cứu công chúa. Lý Thông cho quân kéo công chúa lên rồi lấp kín cửa hang. Thạch Sanh cứu thái tử con vua Thủy Tề, được mời xuống thủy cung và xin một cây đàn. Hồn quái vật và đại bàng vu vạ khiến chàng bị bắt giam. Tiếng đàn trong ngục làm công chúa hết câm, Thạch Sanh được gọi vào cung kể rõ sự thật. Chàng tha tội cho mẹ con Lý Thông nhưng chúng bị sét đánh chết giữa đường. Thạch Sanh cưới công chúa, dùng tiếng đàn và niêu cơm thần khiến quân mười tám nước chư hầu xin hàng, về sau được vua nhường ngôi.
Tóm tắt Thạch Sanh theo bản Cánh diều – mẫu 5
Ở quận Cao Bình có hai vợ chồng già tốt bụng mà chưa có con. Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai làm con họ. Người vợ mang thai mấy năm, người chồng lâm bệnh qua đời, mãi sau bà mới sinh được một cậu con trai; cậu vừa khôn lớn thì mẹ cũng mất. Cậu bé Thạch Sanh sống lủi thủi dưới gốc đa với lưỡi búa của cha, được thiên thần xuống dạy võ nghệ và phép thần thông. Lý Thông gạ kết nghĩa rồi lừa chàng đi nộp mạng cho chằn tinh; chàng diệt chằn tinh nhưng bị cướp công. Chàng bắn đại bàng, xuống hang cứu công chúa thì bị Lý Thông lấp cửa hang; chàng cứu con vua Thủy Tề và được tặng cây đàn. Bị hồn chằn tinh và đại bàng vu oan, chàng bị bắt giam, rồi nhờ tiếng đàn mà công chúa khỏi câm, sự thật sáng tỏ. Mẹ con Lý Thông được tha nhưng bị sét đánh chết, hóa kiếp thành bọ hung. Thạch Sanh cưới công chúa, lui binh mười tám nước chư hầu bằng tiếng đàn và niêu cơm thần, sau được nhường ngôi vua.
Tóm tắt Thạch Sanh theo bản Kết nối tri thức – mẫu 6
Chàng trai nghèo Thạch Sanh sống một mình dưới gốc đa, chỉ có lưỡi búa kiếm củi. Người hàng rượu Lý Thông thấy chàng khỏe như voi, tính chuyện lợi dụng nên rủ kết nghĩa anh em. Đến phiên Lý Thông nộp mình cho trăn tinh, hắn nói dở cất mẻ rượu, nhờ Thạch Sanh canh miếu thay. Chàng dùng búa giết trăn tinh, được bộ cung tên vàng, nhưng lại nghe Lý Thông mà trốn về gốc đa để hắn lĩnh thưởng. Công chúa đang ngồi trên lầu cao thì bị đại bàng quắp đi; Thạch Sanh bắn trúng nó. Nhà vua hứa gả công chúa và nhường ngôi cho ai tìm được nàng, Lý Thông nhờ Thạch Sanh dẫn đường. Thạch Sanh giết đại bàng, đưa công chúa lên thì bị lấp cửa hang. Chàng cứu thái tử Thủy Tề, từ chối vàng bạc, chỉ xin cây đàn. Bị vu oan vào ngục, chàng gảy đàn; công chúa nghe tiếng liền cười nói, mọi việc được làm rõ. Mẹ con Lý Thông được tha về nhưng bị sét đánh chết. Thạch Sanh cưới công chúa, dùng tiếng đàn, niêu cơm thần khiến quân mười tám nước lạy tạ ra về; về sau vua nhường ngôi cho chàng.
Tóm tắt Thạch Sanh chi tiết – mẫu 7
Thạch Sanh mồ côi từ nhỏ, sống trong túp lều cũ dưới gốc đa, cả gia tài chỉ có một lưỡi búa. Một hôm, Lý Thông đi bán rượu qua đó, thấy chàng gánh một gánh củi lớn thì nghĩ ngay đến việc lợi dụng sức khỏe ấy, bèn ngọt nhạt xin kết nghĩa anh em. Thạch Sanh cảm động, về ở cùng mẹ con Lý Thông.
Trong vùng có con quái vật thường ăn thịt người, dân phải lập miếu thờ và mỗi năm nộp một mạng người. Năm ấy đến lượt Lý Thông, mẹ con hắn bày mâm rượu thịt rồi nhờ Thạch Sanh đi canh miếu một đêm. Nửa đêm, quái vật hiện ra; Thạch Sanh vung búa giết chết nó, chặt đầu mang về cùng bộ cung tên vàng. Nghe tiếng gọi cửa, mẹ con Lý Thông tưởng hồn Thạch Sanh về báo oán, sợ hãi van lạy. Biết chàng còn sống, Lý Thông lại bày mưu: nói con vật là của vua nuôi, giết nó sẽ mắc tội, khuyên chàng trốn đi. Thạch Sanh tin ngay, quay về gốc đa. Lý Thông mang đầu quái vật lên kinh, được vua phong quận công.
Một hôm, đại bàng khổng lồ quắp công chúa bay ngang qua gốc đa. Thạch Sanh giương cung vàng bắn trúng cánh nó và lần theo vết máu tìm ra hang. Vua sai Lý Thông đi tìm công chúa. Lý Thông dò đến chỗ Thạch Sanh, được chàng dẫn tới hang. Thạch Sanh xin xuống hang, bắn mù mắt, chặt vuốt, bổ đầu đại bàng rồi buộc dây cho quân kéo công chúa lên. Lý Thông lập tức sai lấp kín cửa hang. Tìm đường ra, Thạch Sanh gặp thái tử con vua Thủy Tề bị nhốt trong cũi sắt, liền bắn tan cũi cứu chàng. Xuống thủy cung, Thạch Sanh không nhận vàng bạc, chỉ xin một cây đàn rồi trở về gốc đa.
Hồn quái vật và đại bàng gặp nhau, ăn trộm của cải trong kho vua đem bỏ ở gốc đa để vu oan; Thạch Sanh bị bắt giam. Công chúa từ khi về cung thì câm lặng, không thầy thuốc nào chữa được. Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn; tiếng đàn như lời trách công chúa và kể tội Lý Thông. Công chúa nghe tiếng liền cười nói, xin vua gọi người gảy đàn vào. Thạch Sanh kể lại đầu đuôi, sự thật được phơi bày. Vua giao mẹ con Lý Thông cho chàng xử, chàng tha cho về quê làm ăn, nhưng giữa đường chúng bị sét đánh chết.
Thạch Sanh cưới công chúa trong lễ cưới linh đình nhất kinh kì. Hoàng tử mười tám nước chư hầu bị từ hôn kéo quân sang đánh. Thạch Sanh xin vua đừng động binh, một mình ôm đàn ra gảy, khiến quân giặc bủn rủn tay chân. Chàng dọn niêu cơm nhỏ xíu mời mấy vạn quân sĩ và hứa thưởng cho ai ăn hết, nhưng niêu cơm cứ ăn hết lại đầy. Quân các nước cúi đầu lạy tạ rồi rút về. Về sau, nhà vua không có con trai nên nhường ngôi cho Thạch Sanh.
Tóm tắt Thạch Sanh theo ngôi thứ nhất (lời Thạch Sanh) – mẫu 8
Tôi là Thạch Sanh, mồ côi từ nhỏ, sống dưới gốc đa bằng nghề đốn củi. Một ngày, Lý Thông xin kết nghĩa anh em, tôi cảm động theo về ở cùng mẹ con anh ta. Tôi không ngờ mình bị lừa đi canh miếu thay để nộp mạng cho quái vật. Đêm ấy, tôi giết được nó, mang đầu về, rồi lại tin lời Lý Thông mà trốn đi, để anh ta đem công ấy đổi lấy chức quận công. Sau này, tôi bắn trúng con đại bàng quắp công chúa, dẫn Lý Thông đến hang, xuống giết chim dữ và đưa nàng lên. Đổi lại, cửa hang bị lấp kín trên đầu tôi. Trong hang, tôi cứu được thái tử con vua Thủy Tề và nhận một cây đàn làm kỉ niệm. Rồi tôi bị vu là kẻ trộm, bị giam vào ngục. Nỗi oan ấy tôi gửi cả vào tiếng đàn. Không ngờ tiếng đàn làm công chúa khỏi câm, và tôi được kể hết sự thật trước nhà vua. Tôi tha cho mẹ con Lý Thông, nhưng trời không tha cho họ. Tôi cưới công chúa, dùng tiếng đàn và niêu cơm mời quân mười tám nước chư hầu, để họ yên lòng về nước. Về sau, nhà vua trao lại ngôi báu cho tôi.
Tóm tắt Thạch Sanh theo lời công chúa – mẫu 9
Ta là công chúa. Hôm ấy, ta bất ngờ bị một con đại bàng khổng lồ quắp về hang sâu. Một chàng trai đã xuống tận đáy hang, giết chim dữ và buộc dây đưa ta lên. Nhưng người đón ta trên miệng hang lại là Lý Thông, còn cửa hang thì bị lấp kín. Ta đau đớn đến mức không thốt nên lời, suốt ngày câm lặng, khiến vua cha phải hoãn việc cưới xin. Một hôm, từ phía ngục vẳng lên tiếng đàn như trách ta hờ hững, như kể tội kẻ vong ân. Ta bỗng cười nói được và xin cha gọi người gảy đàn vào cung. Đó chính là Thạch Sanh – người đã giết quái vật ở miếu, cứu ta và cứu cả thái tử con vua Thủy Tề, nhưng hết lần này đến lần khác bị Lý Thông cướp công, hãm hại. Sự thật sáng tỏ, chàng tha tội cho mẹ con Lý Thông, song họ vẫn bị sét đánh chết. Ta được kết duyên với Thạch Sanh. Khi quân mười tám nước kéo đến, chàng chỉ dùng tiếng đàn và niêu cơm mà khiến họ lạy tạ ra về. Về sau, cha ta nhường ngôi cho chàng.
Tóm tắt Thạch Sanh để kể chuyện – mẫu 10
Có một chàng trai mồ côi tên Thạch Sanh, hiền lành, khỏe mạnh, sống nhờ lưỡi búa đốn củi. Người anh kết nghĩa Lý Thông thì chỉ nghĩ đến lợi riêng: hắn đẩy em đi chết thay ở miếu chằn tinh, rồi hai lần cướp công của em – công diệt quái vật và công cứu công chúa – thậm chí lấp cửa hang để em chết dưới lòng đất. Nhưng người tốt chẳng chết được: Thạch Sanh cứu con vua Thủy Tề và mang về cây đàn thần. Khi bị vu oan, tiếng đàn ấy đã nói thay chàng, làm công chúa khỏi câm và vạch mặt kẻ bội bạc. Thạch Sanh rộng lượng tha tội, còn kẻ ác thì bị trời trừng phạt. Chàng thành chồng công chúa, rồi thành vua, và đánh thắng mười tám nước chư hầu mà không cần một mũi tên: chỉ một tiếng đàn và một niêu cơm cứ ăn hết lại đầy.
Kết luận
Khi tóm tắt Thạch Sanh, em cần giữ đúng trình tự các thử thách (canh miếu – cứu công chúa – bị vu oan – lui quân chư hầu), nêu rõ sự đối lập Thạch Sanh – Lý Thông và kết thúc có hậu. Nếu đề yêu cầu theo sách đang học, hãy lưu ý chi tiết khác nhau giữa hai bản kể: trăn tinh hay chằn tinh, có hay không chi tiết hóa kiếp thành bọ hung.
Xem thêm: