Tóm tắt Sông Đáy (Nguyễn Quang Thiều) ngắn gọn, đầy đủ – 6 mẫu hay nhất

Bài thơ là lời tâm tình của người con với dòng sông quê. Sông Đáy gắn với tuổi thơ bên mẹ, theo người con suốt những năm xa quê, và khi trở về, người con xót xa bật khóc vì mẹ đã già.

Trong kí ức nhân vật trữ tình, sông Đáy hòa làm một với người mẹ: dáng sông như dáng mẹ gánh hàng về mỗi chiều, tấm lưng mẹ đẫm mồ hôi mát lành như nước sông đêm. Lớn lên, rời quê đi xa, người con thấy cuộc sống hụt hẫng, đêm đêm mơ về dòng sông, nhớ mái tóc mẹ, nhớ bến sông chờ đợi, mong dòng nước dâng lên tận trời để được ngắm nhìn. Một chiều, người con trở lại, nhận ra kỉ niệm tuổi trẻ và người con gái năm xưa đã xa, còn mẹ thì đã già nua. Người con quỳ bên bờ, áp cát lên mặt mà khóc.

• Khổ 1: sông Đáy đi vào cuộc đời người con từ thuở nhỏ, gắn với hình ảnh mẹ gánh hàng về và tấm lưng mẹ mát như dòng sông.
• Khổ 2: những năm sống xa quê, người con hụt hẫng, nhớ sông, nhớ mẹ, nhớ bến quê; nỗi nhớ trào ra thành nước mắt.
• Khổ 3: trở về, người con tiếc nuối những ước mơ, kỉ niệm tuổi trẻ đã bay xa và người con gái đã sang sông.
• Khổ 4: người con gọi sông thiết tha, thấy mẹ già yếu, khô gầy như cát ven sông, quỳ xuống vốc cát áp vào mặt và khóc.

Lưu ý: văn bản trong sách Chân trời sáng tạo lược bớt khổ 3.

Sông Đáy là dòng sông chảy qua quê hương nhà thơ, và với nhân vật trữ tình, nó đã chảy vào chính cuộc đời mình. Những buổi chiều thơ ấu, mẹ gánh nặng từ chợ, từ đồng trở về, rẽ vào ngõ sau như dòng sông rẽ qua làng. Đứa con dụi mặt vào lưng mẹ, cảm nhận mồ hôi của mẹ mát lành như nước sông trong đêm.

Rồi người con lớn lên và đi xa. Những năm tháng ấy, anh thấy mình chênh vênh như kẻ bước hụt chân. Trong giấc mơ, anh nghe tiếng cá quẫy rồi tuột mất như một tiếng nấc nghẹn. Nỗi đau của người xa xứ được xoa dịu bởi hình ảnh mái tóc mẹ, bến sông mòn vẹt vì chờ đợi, cây ngô cuối mùa héo hắt. Những chiều nhớ quê, anh mong dòng sông dâng lên tận trời để được thấy nó, và đôi mắt nhớ thương như ngập đầy nước mưa sông.

Một buổi chiều, người con trở về, gọi tên dòng sông. Những giấc mơ thời trẻ như cánh buồm trong truyện cổ đã trôi xa, người con gái anh thương đã qua sông về một phương khác. Anh lại gọi sông lần nữa, và thấy mẹ đã già, khô gầy như lớp cát ven sông. Mùi cát khô quyện với mùi tóc mẹ. Người con quỳ xuống, vốc cát áp lên mặt và khóc, những hạt cát chảy xuống như nước mắt.

Tôi lớn lên bên sông Đáy. Ngày bé, chiều nào tôi cũng chờ mẹ gánh hàng về, áp mặt vào tấm lưng ướt mồ hôi của mẹ mà thấy mát như dòng sông đêm. Rồi tôi đi xa. Những năm ấy, tôi luôn thấy thiếu hụt một điều gì, đêm đêm mơ thấy dòng sông, thấy tóc mẹ, thấy bến nước quê nhà. Chiều nay, tôi đã trở lại. Những ước mơ tuổi trẻ đã xa, người con gái tôi thương cũng đã sang bên kia sông. Mẹ tôi đã già, gầy như cát ven sông. Tôi quỳ xuống, vốc cát lên mặt, và nước mắt cứ thế tuôn rơi.

Sông Đáy (Nguyễn Quang Thiều) là dòng hồi tưởng của người con xa quê về dòng sông quê hương gắn liền với hình bóng người mẹ. Bài thơ đi theo ba mốc thời gian: tuổi thơ êm đềm bên mẹ và sông, những năm tháng xa quê đầy nhớ nhung, buổi chiều trở về với nỗi xót xa khi mẹ đã già. Qua thể thơ tự do và những hình ảnh tượng trưng như dòng sông, cát, cánh buồm, bài thơ thể hiện tình yêu, lòng biết ơn sâu nặng với quê hương, mẹ và nỗi day dứt trước thời gian trôi chảy.

Kết luận

Khi tóm tắt Sông Đáy, em nên bám vào các mốc thời gian trong đời nhân vật trữ tình và mối gắn bó giữa sông với mẹ. Hãy diễn đạt bằng lời văn của mình, tránh chép lại các dòng thơ vì bài thơ còn được bảo hộ bản quyền.

Xem thêm:

• Soạn bài Sông Đáy – Ngữ văn 11 Cánh diều
• Soạn bài Sông Đáy – Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo
• Sông Đáy (Nguyễn Quang Thiều): tác giả, tác phẩm, bố cục
• Phân tích bài thơ Sông Đáy – Dàn ý và bài văn mẫu