Tóm tắt Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Lưu Quang Vũ) ngắn gọn – 7 mẫu hay nhất

Hồn Trương Ba phải sống nhờ trong xác anh hàng thịt nên dần nhiễm những thói thô lỗ, bị chính người thân xa lánh. Sau cuộc đối thoại với xác và với gia đình, ông quyết định trả xác cho anh hàng thịt, từ chối nhập vào xác cu Tị, xin Đế Thích cứu sống cậu bé và chấp nhận chết để được là chính mình.

Sống trong thân xác anh hàng thịt đã lâu, hồn Trương Ba thấy chán ghét cái thân thể vay mượn này. Hồn tách ra khỏi xác và cãi nhau với xác. Xác cho rằng hồn đã bị nó chi phối, nhắc lại những lần hồn thèm rượu thịt, nóng nảy, thô bạo; hồn đuối lí, đành nhập lại vào xác. Vợ Trương Ba buồn bã, định bỏ đi; cái Gái giận dữ đuổi ông vì làm hỏng cây trong vườn và chiếc diều của cu Tị; chị con dâu tuy thương nhưng thấy bố chồng ngày một xa lạ. Đau đớn, hồn Trương Ba thắp hương gọi Đế Thích, xin trả xác cho anh hàng thịt. Lúc ấy cu Tị chết, Đế Thích muốn cho hồn nhập vào xác cậu bé, nhưng Trương Ba từ chối vì biết sẽ lại sinh ra những bi kịch khác. Ông xin Đế Thích làm cho cu Tị sống lại và chấp nhận cái chết thật sự. Đoạn kết, cu Tị ôm chầm lấy mẹ, còn Trương Ba hiện về giữa vườn cây, bên vợ con trong những điều bình dị nhất.

Phần 1 – Hồn và xác: Sau khi bị bác Trưởng Hoạt phê phán vì đổi tính đổi nết, bị lí trưởng sách nhiễu, thấy con trai ngày càng hư hỏng, cháu gái không nhận ông, con dâu than phiền, hồn Trương Ba tách khỏi xác anh hàng thịt để tự khẳng định mình. Xác dùng lí lẽ chứng minh rằng hồn đã nhiều lần làm theo ý muốn của nó; hồn bịt tai, tuyệt vọng rồi lại nhập vào xác.

Phần 2 – Hồn và người thân: Vợ Trương Ba nói ông không còn là ông nữa và muốn bỏ đi để ông được thảnh thơi; con trai cả định bán khu vườn. Cái Gái gọi ông là lão đồ tể, cấm ông động vào cây cối. Chị con dâu khóc vì thấy bố mỗi ngày một đổi khác. Hồn Trương Ba nhận ra thân xác kia đang dần lấn át mình.

Phần 3 – Hồn và Đế Thích: Hồn Trương Ba gọi Đế Thích, kiên quyết trả xác cho anh hàng thịt. Khi cu Tị chết, Đế Thích đề nghị hồn nhập vào xác cậu bé; Trương Ba suy nghĩ kĩ rồi từ chối, xin cứu sống cu Tị và chấp nhận chết hẳn, vì không muốn sống bằng mọi cách.

Phần 4 – Đoạn kết: cu Tị sống lại trong vòng tay mẹ. Trương Ba hiện lên giữa vườn cây, nói với vợ rằng ông vẫn luôn ở bên bà; cái Gái và cu Tị gieo hạt na để cây mới tiếp nối.

Trương Ba, người làm vườn hiền hậu, chết oan rồi được Đế Thích cho hồn sống lại trong xác anh hàng thịt. Ở nhà, ông bị mọi người phê phán vì tính nết đổi khác. Ngồi ôm đầu, hồn Trương Ba vụt đứng dậy, kêu lên rằng mình không muốn sống mãi như thế này. Hồn tách ra khỏi xác, hiện hình mờ mờ như Trương Ba thật. Xác anh hàng thịt lên tiếng, khẳng định hồn không thể thoát khỏi nó. Hồn coi xác chỉ là cái vỏ vô nghĩa, thấp kém; xác vặn lại, kể chuyện hồn run rẩy khi đứng cạnh vợ người hàng thịt, chuyện hồn tát con trai đến chảy máu. Xác nói rằng hai bên đã hòa làm một, và hồn chỉ đang tự an ủi bằng những trò chơi tâm hồn. Hồn tuyệt vọng, đành nhập lại vào xác.

Vợ Trương Ba vào, kể cu Tị đang ốm nặng, rồi nói bà muốn bỏ đi đâu đó để ông được thảnh thơi, vì ông đã khác hẳn người làm vườn hiền lành năm nào; thằng con cả còn tính bán khu vườn để mở rộng hàng thịt. Cái Gái đến, nhất quyết không nhận ông là ông nội, trách ông làm gãy chồi cam, giẫm nát cây sâm, làm hỏng diều của cu Tị, rồi khóc chạy đi. Chị con dâu thương bố chồng nhưng cũng thú thật rằng chị sợ khi thấy ông mỗi ngày một mất dần, đến chị cũng không còn nhận ra. Còn lại một mình, hồn Trương Ba nhận ra thân xác đã thắng thế, nhưng quyết không chịu thua.

Hồn thắp hương gọi Đế Thích, nói mình không thể tiếp tục sống trong thân anh hàng thịt, muốn được là mình trọn vẹn, và xin trả thân xác lại cho người hàng thịt. Đế Thích khuyên can không được. Đúng lúc ấy có tin cu Tị chết. Đế Thích liền nghĩ ra cách cho hồn nhập vào xác cu Tị. Trương Ba suy tính rồi từ chối: một ông già gần sáu mươi sống trong thân đứa trẻ lên mười sẽ gây biết bao rắc rối, lại như cướp đi cuộc đời của cậu bé. Ông xin Đế Thích cứu cu Tị sống lại, còn mình thì chấp nhận chết hẳn, bởi theo ông, “Có những cái sai không thể sửa được”, và “Không thể sống với bất cứ giá nào được”. Đế Thích đồng ý. Sau một đoạn lược bớt, đoạn kết hiện lên cảnh cu Tị ôm chầm lấy mẹ; Trương Ba hiện về giữa màu xanh của vườn cây, nói với vợ rằng ông vẫn ở ngay bên bà trong những điều thân thuộc hằng ngày; cái Gái chia na cho cu Tị và vùi hạt xuống đất để cây mới mọc lên.

Tôi là Trương Ba, một người làm vườn. Vì sự tắc trách của thiên đình, tôi chết oan, rồi được Đế Thích cho sống lại trong thân xác anh hàng thịt. Những tưởng thế là may, nào ngờ tôi dần đổi khác: thèm rượu thịt, nóng nảy, vụng về. Có lần tôi cố tách khỏi cái xác ấy, nhưng nó lại vạch ra từng điều tôi đã làm theo nó, khiến tôi không cãi được. Vợ tôi muốn bỏ đi, cháu gái gọi tôi là lão đồ tể, con dâu thương tôi mà cũng thấy tôi xa lạ. Tôi hiểu mình không thể sống mãi như thế. Tôi gọi Đế Thích, xin trả xác cho anh hàng thịt. Khi cu Tị nhà bên chết, Đế Thích muốn cho tôi nhập vào xác thằng bé, nhưng tôi không thể cướp đi cuộc đời non trẻ ấy. Tôi xin cho cu Tị sống lại, còn tôi chấp nhận chết hẳn. Từ lúc quyết định như vậy, tôi thấy lòng mình lại thanh thản như xưa. Giờ tôi vẫn ở bên vợ con, trong vườn cây, trong những điều bình dị, tốt lành quanh họ.

• Hồn Trương Ba chán sống trong xác anh hàng thịt, tách ra đối thoại với xác.
• Xác lấn át, hồn đuối lí, phải nhập lại vào xác.
• Vợ định bỏ đi, cái Gái xua đuổi, con dâu thấy bố chồng xa lạ.
• Hồn Trương Ba thắp hương gọi Đế Thích, xin trả xác cho anh hàng thịt.
• Cu Tị chết; Trương Ba từ chối nhập vào xác cu Tị, xin cứu cậu bé sống lại.
• Trương Ba chấp nhận chết hẳn; cu Tị sống lại; Trương Ba hòa vào vườn cây, bên người thân.

Ở một làng quê, có Trương Ba, người làm vườn nổi tiếng hiền lành và giỏi đánh cờ, đến nỗi tiên cờ Đế Thích cũng xuống trần tìm ông đấu cờ. Vì sự cẩu thả của Nam Tào, Bắc Đẩu trên thiên đình, Trương Ba bị gạch tên khỏi sổ sống mà chết oan. Biết chuyện, Đế Thích tìm cách sửa sai, nhưng xác Trương Ba đã chôn, đành cho hồn ông nhập vào xác anh hàng thịt vừa chết. Từ đó, hồn Trương Ba trú ngụ trong hình hài kẻ khác, kéo theo bao rắc rối: vợ anh hàng thịt tìm đến nhận chồng, kẻ có quyền thế trong làng nhân cơ hội kiếm lợi, gia đình Trương Ba thì lúng túng trước người chồng, người cha mang hình hài xa lạ. Sống lâu trong thân xác ấy, hồn Trương Ba dần thay đổi, trở nên thô lỗ, ham ăn uống, nóng nảy, khiến người thân đau khổ và xa lánh. Nhận ra mình đang đánh mất bản thân, hồn Trương Ba quyết định trả lại xác cho anh hàng thịt, từ chối cả việc nhập vào xác cu Tị, chấp nhận cái chết để được là chính mình, để lại cho người thân và người đọc bài học về lẽ sống.

Kết luận

Khi tóm tắt đoạn trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt, em cần giữ đủ ba cuộc đối thoại và quyết định cuối cùng của nhân vật, đặc biệt là sự việc cu Tị có trong sách Kết nối tri thức. Mẫu 1, 2 dùng cho đề ngắn; mẫu 4 giúp ôn tập chi tiết; mẫu 7 giúp em hiểu bối cảnh của đoạn trích trong toàn vở kịch.

Xem thêm:

• Soạn bài Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Lưu Quang Vũ) – Ngữ văn 12 Kết nối tri thức
• Phân tích Hồn Trương Ba, da hàng thịt – Dàn ý + 6 bài văn mẫu
• Mở bài Hồn Trương Ba, da hàng thịt hay nhất – 13 mẫu trực tiếp, gián tiếp
• Kết bài Hồn Trương Ba, da hàng thịt hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, theo đề