Tình cảm gia đình là tình thương, sự gắn bó và trách nhiệm giữa những người trong cùng một nhà: cha mẹ với con, anh chị em với nhau, ông bà với cháu, vợ với chồng. Tình cảm gia đình gồm những gì thì mỗi nhà một vẻ, nhưng đều hiện ra qua việc rất nhỏ như bữa cơm chung, lời hỏi han, lúc đỡ đần nhau khi ốm đau.
| Nghĩa | Tình thương yêu, gắn bó giữa các thành viên trong gia đình |
| Cấu tạo | Cụm danh từ: tình cảm (sự yêu mến, gắn bó) + gia đình (家庭) |
| Gồm | Tình mẫu tử, tình phụ tử, tình anh chị em, tình ông bà cháu, tình vợ chồng |
| Từ gần nghĩa | Tình thân, tình ruột thịt, tình máu mủ |
Tình cảm gia đình là gì?
Chữ tình cảm chỉ sự yêu mến, gắn bó của người này với người kia, khác với những rung động thoáng qua. Ghép với gia đình, cụm từ chỉ thứ tình gắn những người cùng một mái nhà. Thứ tình ấy không ồn ào. Nó nằm trong câu “về ăn cơm chưa con?”, trong bát canh mẹ phần lại, trong lần anh chở em đi học giữa trời mưa.
Tình cảm gia đình thường bắt đầu từ huyết thống, nhưng không dừng ở đó. Vợ chồng vốn là hai người xa lạ; con nuôi không chung dòng máu với bố mẹ nuôi. Vậy mà sau những năm chung sống, đùm bọc nhau, họ có thứ tình chẳng kém gì ruột thịt.
Có thể chia tình cảm gia đình thành mấy sợi chính:
- Cha mẹ với con: tình mẫu tử, tình phụ tử; phía con là lòng hiếu thảo, biết ơn.
- Anh chị em: nhường nhịn, bênh vực, chia sẻ khi lớn lên.
- Ông bà với cháu: sự chiều chuộng, những câu chuyện ngày xưa, nếp nhà được truyền lại.
- Vợ chồng: tình nghĩa, sự tin cậy và cùng nhau lo cho con cái.
Tình thân, tình máu mủ, tình nghĩa: nói thế nào cho đúng ý?
| Từ | Nét nghĩa riêng | Ví dụ |
|---|---|---|
| Tình cảm gia đình | Cách gọi chung, trung tính, dùng nhiều trong bài văn | Đề văn: suy nghĩ về tình cảm gia đình |
| Tình thân | Nhấn vào sự gần gũi giữa người thân, có thể rộng ra họ hàng | Xa cách mấy năm mà tình thân vẫn vẹn nguyên |
| Tình máu mủ, tình ruột thịt | Nhấn vào chung dòng máu | Anh em ruột thịt, giận mấy rồi cũng làm lành |
| Tình nghĩa | Nhấn vào ơn nghĩa, sự gắn bó lâu dài; hay dùng cho vợ chồng | Vợ chồng ăn ở có tình có nghĩa |
Trái nghĩa với không khí ấm áp ấy là sự ghẻ lạnh, lạnh nhạt, bạc bẽo. Dân gian có cách nói rất hình ảnh cho cảnh nhà bất hòa: “cơm không lành, canh không ngọt”. Một nhà ở chung mà mỗi người một chiếc điện thoại, không ai hỏi ai, cũng là dấu hiệu tình cảm đang nguội dần.
Từ câu hát ru đến trang văn của Nguyễn Thi
Sách Ngữ văn 7 chương trình cũ mở đầu bằng chùm bài “Những câu hát về tình cảm gia đình”. Ca dao nói về anh em có hai câu mà nhiều thế hệ học trò thuộc lòng:
Anh em như thể chân tay
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
Chân với tay là hai phần của một cơ thể, thiếu bên nào cũng khó sống. Hình ảnh ấy nói giản dị hơn mọi lời giảng giải: anh em phải nương nhau, lúc lành cũng như lúc rách. Muốn đọc thêm nhiều câu khác, có tuyển những câu ca dao về cha mẹ, anh em kèm lời giải nghĩa.
Trong văn xuôi, cảnh hai chị em Chiến và Việt khiêng bàn thờ má sang gửi nhà chú Năm trước ngày cùng đi bộ đội, trong Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi, là một trong những trang cảm động nhất. Đang khiêng cùng chị, Việt bỗng thấy “thương chị lạ”. Cậu em vốn hay tranh giành với chị bỗng lớn lên trong khoảnh khắc ấy, và chiếc bàn thờ trên vai hai đứa trẻ mang theo cả nỗi nhớ má lẫn câu chuyện của một gia đình.
Viết đoạn văn về tình cảm gia đình: bốn ý dễ triển khai
- Giải thích: tình cảm gia đình là sự yêu thương, gắn bó, trách nhiệm giữa các thành viên; nêu các mối quan hệ chính.
- Biểu hiện: cha mẹ chăm lo, dạy dỗ; con cái vâng lời, phụ giúp việc nhà; anh chị em bảo ban nhau; cả nhà quây quần dịp lễ Tết.
- Ý nghĩa: là chỗ dựa tinh thần, nơi hình thành nhân cách đầu tiên; giúp người ta đứng dậy sau vấp ngã.
- Phê phán và bài học: lên án lối sống vô tâm, con cái bỏ mặc cha mẹ già; tự nhắc mình bắt đầu từ việc nhỏ như một cuộc gọi về nhà.
Khái niệm gia đình theo từ điển và theo luật, cùng các kiểu gia đình, đã có ở bài gia đình là gì và gồm những kiểu nào. Nếu đề bài chỉ xoáy vào tình mẹ, hãy đọc thêm bài giải nghĩa hai chữ mẫu tử. Một câu mở đoạn gọn mà có hồn: Có những tình cảm không cần nói ra, chỉ cần nhìn mâm cơm còn phần một bát là biết tình cảm gia đình vẫn ở đó.
Tình cảm gia đình qua mấy câu học trò thường gõ tìm
Tình cảm gia đình gồm những gì?
Gồm tình cảm giữa cha mẹ và con cái (mẫu tử, phụ tử), giữa anh chị em, giữa ông bà và cháu, giữa vợ và chồng. Ở gia đình nhiều thế hệ, còn có tình cảm với cô dì chú bác sống chung.
Biểu hiện của tình cảm gia đình là gì?
Là những việc cụ thể: quan tâm, hỏi han; chăm sóc khi ốm; chia sẻ việc nhà; nhường nhịn, bảo vệ nhau; dành thời gian bên nhau. Tình cảm càng sâu thì càng ít cần nói thành lời.
Tình cảm gia đình tiếng Anh là gì?
Có thể dịch là family love, family affection hoặc family bonds khi muốn nhấn vào sợi dây gắn kết. Tình anh em là sibling love.
Vì sao tình cảm gia đình quan trọng?
Vì gia đình là nơi con người được yêu thương đầu tiên và học cách yêu thương người khác. Người lớn lên trong một nhà ấm áp thường vững vàng hơn khi gặp khó khăn.