Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tiền đề là gì? Nghĩa chữ 前提, ví dụ và khác tiên đề thế nào?

Cập nhật 19/09/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Tiền đề, hòn đá kê trước
  • 前提: nêu ra từ trước
  • Tiền đề hay tiên đề, điều kiện hay cơ sở?
  • Tiền đề sai thì kết luận đổ

Tiền đề là điều cần có trước, làm chỗ dựa để một việc khác xảy ra hoặc để rút ra một kết luận. Trong đời thường, ta hay nói tạo tiền đề cho một bước phát triển; trong logic học, tiền đề là những mệnh đề đứng trước, từ đó suy ra kết luận. Từ này rất dễ bị lẫn với tiên đề trong toán học.

Nghĩa ngắn Điều kiện có trước; mệnh đề làm căn cứ cho kết luận
Gốc từ Hán Việt 前提: tiền (trước) + đề (nêu ra, nhấc lên)
Loại từ Danh từ
Tiếng Anh Premise (logic); precondition, prerequisite (điều kiện trước)
tiền đề là gì
tiền đề là gì? Điều có trước, làm chỗ dựa

Tiền đề, hòn đá kê trước

Hình dung một người qua suối bằng cách bước lên từng hòn đá. Hòn đá đầu tiên phải được đặt trước, chắc chắn, thì bước sau mới có chỗ đặt chân. Tiền đề chính là hòn đá ấy. Từ này có hai nét nghĩa, dùng ở hai môi trường khá khác nhau.

  1. Nghĩa đời thường: điều kiện cần có trước để làm được việc gì. Ví dụ: Hai năm học tiếng Anh đều đặn là tiền đề để cô ấy xin được học bổng. Hay: Con đường mới mở tạo tiền đề cho làng nghề bán hàng ra tỉnh.
  2. Nghĩa trong logic: mỗi vế trong hai vế đầu của một tam đoạn luận, từ đó người ta rút ra kết luận. Ví dụ ở phần cuối bài.

Nét nghĩa thứ nhất xuất hiện dày đặc trong sách Lịch sử, báo chí, văn bản hành chính: “tiền đề kinh tế”, “tiền đề xã hội”, “tạo tiền đề vững chắc”. Học sinh lớp 10, lớp 11 sẽ gặp nó khi học về những điều kiện dẫn tới cách mạng tư sản.

前提: nêu ra từ trước

Chữ tiền (前) là trước, phía trước, như tiền bối, tiền kiếp, tiền tuyến. Chữ đề (提) theo Thiều Chửu có nghĩa nâng lên, nhấc lên, và cả nghĩa bày ra, kể ra; cùng gốc có đề bạt, đề nghị, đề xuất. Ghép lại, tiền đề là cái được nêu ra trước, đưa lên trước, để những gì đến sau dựa vào.

Chữ đề này khác chữ đề (題) trong đề bài, chủ đề, luận đề. Hai chữ đọc giống nhau nhưng viết khác và nghĩa cũng khác: 題 là cái đầu, cái tên, vấn đề đem ra bàn; 提 là động tác nâng, đưa ra. Nhờ vậy mà tiền đề nghiêng về nghĩa “điều kiện đặt trước” hơn là “vấn đề”.

Tiền đề hay tiên đề, điều kiện hay cơ sở?

Từ Nghĩa chính Hay gặp ở
Tiền đề Điều có trước để việc khác xảy ra; vế dẫn tới kết luận Lịch sử, kinh tế, logic
Tiên đề Mệnh đề được thừa nhận không cần chứng minh, làm điểm xuất phát của một lí thuyết Toán học (tiên đề Ơ-clít)
Điều kiện Cái cần có để việc khác diễn ra; nghĩa rộng, dùng mọi nơi Đời sống, hợp đồng, toán
Cơ sở, nền tảng Chỗ dựa lâu dài, bền vững Văn nghị luận, báo chí
Luận đề Vấn đề chính mà bài nghị luận bàn tới Môn Ngữ văn

Cặp dễ nhầm nhất là tiền đề và tiên đề, vì chỉ khác một dấu huyền. Mẹo nhớ: tiên đề gắn với toán, được “thừa nhận” ngay từ đầu; tiền đề gắn với lập luận và lịch sử, có thể đúng hoặc sai, và người đọc có quyền nghi ngờ nó.

So với điều kiện, tiền đề trang trọng và trừu tượng hơn. Nói “điều kiện để được thi là nộp đủ hồ sơ” thì tự nhiên; đổi thành “tiền đề để được thi” nghe như văn bản hành chính. Còn luận đề là chuyện khác hẳn: đó là vấn đề cả bài văn xoay quanh, đã giải thích riêng ở bài luận đề trong bài văn nghị luận.

Tiền đề sai thì kết luận đổ

Trong logic, một tam đoạn luận gồm hai tiền đề và một kết luận:

Mọi loài chim đều có lông vũ. (tiền đề lớn)
Chim cánh cụt là một loài chim. (tiền đề nhỏ)
Vậy chim cánh cụt có lông vũ. (kết luận)

Hai tiền đề đúng, cách suy đúng, kết luận đáng tin. Nhưng thử đổi tiền đề lớn thành “Người học giỏi thì không bao giờ mắc lỗi”, rồi thêm “Bạn A học giỏi”, ta sẽ rút ra “Bạn A không bao giờ mắc lỗi”, một kết luận hiển nhiên sai. Cách suy chẳng có vấn đề gì; hỏng ngay từ hòn đá đầu tiên.

Điều này rất hữu ích khi viết văn nghị luận. Trước khi đưa lí lẽ, hãy tự hỏi: ý mình dựa vào có thật đúng không, có ai phản bác được không? Lí lẽ và dẫn chứng chỉ đứng vững khi chỗ dựa của chúng vững; phần này được nói kĩ ở bài mối quan hệ giữa ý chính và lí lẽ. Còn thói quen soi tiền đề của người khác là một phần của lối nghĩ biết đặt câu hỏi ngược lại.

Một lỗi hay gặp trong bài làm: viết “tiền đề của bài văn là…” để nói về ý chính. Chỗ ấy phải dùng luận đề hoặc vấn đề nghị luận mới đúng.

Tạo tiền đề, premise và vài chỗ dùng

Tạo tiền đề là gì?

Là chuẩn bị sẵn những điều kiện cần thiết để một việc khác có thể diễn ra sau đó. Ví dụ: Kì thi thử tạo tiền đề để học sinh làm quen với áp lực phòng thi.

Tiền đề tiếng Anh là gì?

Trong logic và lập luận, tiền đề là premise. Khi mang nghĩa điều kiện có trước, tiếng Anh dùng precondition hoặc prerequisite.

Tiền đề và tiên đề khác nhau thế nào?

Tiên đề là mệnh đề toán học được thừa nhận mà không chứng minh. Tiền đề là điều có trước hoặc vế dẫn tới kết luận, và hoàn toàn có thể bị nghi ngờ, kiểm tra lại.

Viết “tiền đề vững chắc” có đúng không?

Đúng và rất thường gặp, nhất là trong báo chí. Chỉ nên tránh lặp lại nhiều lần trong một bài, vì cụm này dễ thành sáo; có thể thay bằng “nền tảng vững”, “điều kiện thuận lợi”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5