Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tham vọng là gì? Nghĩa chữ 貪望, khen hay chê và khác dã tâm ra sao?

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·9 phút đọc
Nội dung chính
  • Tham vọng 貪望: đòi thêm và ngóng xa
  • Từ chê trong từ điển, lời khen trên mặt báo
  • Tham vọng đứng giữa cầu tiến và dã tâm
  • Vũ Như Tô và tòa Cửu Trùng Đài dang dở

Tham vọng là điều người ta muốn có, muốn đạt tới ở mức lớn hơn hẳn sức mình lúc ấy. Trong lời ăn tiếng nói của người Việt, chữ này nghiêng về nghĩa chê. Nhưng trên mặt báo và trong hồ sơ xin việc, “người có tham vọng” lại được hiểu như người dám đặt mục tiêu cao. Hai cách hiểu ấy cùng tồn tại, và chọn đúng cách nào tùy vào câu bạn đang viết.

Nghĩa ngắn Ham muốn, mong ước quá lớn, thường vượt khả năng thực tế
Gốc từ Hán Việt 貪望: tham (mong cầu không biết chán) + vọng (trông, ước mong)
Loại từ Danh từ; “đầy tham vọng” dùng như tính từ
Sắc thái Thường chê; trung tính hoặc khen khi nói về dự án, kế hoạch lớn
tham vọng là gì
tham vọng là gì? Mong ước quá lớn, vượt sức mình

Tham vọng 貪望: đòi thêm và ngóng xa

Chữ tham (貪) có bộ bối, tức vỏ sò, thứ người xưa dùng làm tiền. Thiều Chửu giảng chữ này là mong cầu không biết chán, nghĩa cổ hơn còn là ăn của đút. Họ từ của nó toàn những chữ nặng nề: tham lam, tham ô, tham nhũng, tham tàn.

Chữ vọng (望) thì nhẹ hơn nhiều. Nghĩa gốc là đứng trông ra xa, rồi thành ước mong, như trong hi vọng, thất vọng, tuyệt vọng, kì vọng. Ngày rằm, khi mặt trăng tròn đối diện mặt trời, cũng gọi là vọng.

Ghép hai chữ lại, ta có một cái nhìn hướng về phía xa nhưng mang theo cái đói không biết đủ. Sắc thái chê của từ nằm sẵn trong chữ đầu. Đổi chữ đầu là đổi hẳn màu: khát vọng là mong đến cháy lòng, dục vọng là ham muốn của bản năng. Hai từ này có bài riêng ở giải nghĩa chữ khát vọng 渴望 và bài về chữ dục vọng.

Từ chê trong từ điển, lời khen trên mặt báo

Trong từ điển tiếng Việt, tham vọng là danh từ, chỉ cái ham muốn, ước mong lớn quá mức, nhiều khi vượt xa sức người và khó thành hiện thực. Ví dụ quen thuộc của từ điển là tham vọng làm bá chủ thế giới, nuôi tham vọng. Wiktionary tiếng Việt ghi gần như cùng nội dung. Theo nghĩa này, nói ai “nhiều tham vọng” là đang dè chừng người đó.

Có điều, tiếng Việt hiện nay còn mượn thêm một lớp nghĩa từ tiếng Anh ambition và ambitious. Ở tiếng Anh, ambitious có thể là lời khen: một sinh viên ambitious là người biết mình muốn gì và chịu cố gắng. Khi dịch sang, chữ tham vọng được dùng cho cả nghĩa đó. Vì vậy mới có những câu như:

  • Bản tin kinh tế: “Thành phố công bố một kế hoạch đầy tham vọng: phủ xanh mọi tuyến phố trong năm năm.”
  • Thư giới thiệu: “Em là người có tham vọng trong nghề, muốn trở thành trưởng nhóm thiết kế.”
  • Lời bình phim: “Phần hai tham vọng hơn hẳn phần đầu, nhưng kể chuyện rối.”

Ba câu này không chê ai. Chúng gần nghĩa với “dám làm lớn”. Còn khi đứng một mình, nhất là với động từ nuôi, ôm, lộ ra, chữ này vẫn giữ nghĩa cũ: “Hắn nuôi tham vọng thâu tóm cả công ty.”

Tham vọng đứng giữa cầu tiến và dã tâm

Có thể hình dung một cây thước. Một đầu là ham muốn được người đời khen, đầu kia là ham muốn khiến người ta sợ. Tham vọng nằm ở giữa và trượt qua lại tùy cách người ta theo đuổi nó.

Từ Điểm khác Câu ví dụ
Cầu tiến Muốn khá hơn chính mình hôm qua, không ngụ ý vượt sức Cậu ấy cầu tiến, tối nào cũng tự học thêm
Hoài bão Điều lớn, tốt đẹp, ấp ủ lâu trong lòng Hoài bão mở một thư viện cho xã
Tham vọng Mong quá lớn, dễ vượt khả năng; khen hay chê tùy ngữ cảnh Tham vọng giành cả ba giải
Tham lam Muốn có nhiều về mình, không kể người khác Tham lam chia phần hơn bạn
Dã tâm Ý định xấu, sẵn sàng hại người để đạt điều mình muốn Lộ rõ dã tâm cướp ngôi

Trái nghĩa với tham vọng là những từ chỉ sự bằng lòng: an phận, biết đủ, yên phận. Lưu ý là “an phận” cũng có khi bị chê, nên đặt hai từ này cạnh nhau phải cẩn thận kẻo cả câu chỉ còn toàn lời trách.

Ranh giới giữa tham vọng và tham lam nằm ở câu hỏi: người kia có bị thiệt không? Một vận động viên muốn phá kỉ lục thế giới là tham vọng. Một người muốn phá kỉ lục bằng cách đổ tội cho đồng đội thì đã sang phía dã tâm. Ở phía hoàn toàn đáng khen là chí tiến thủ, ý chí vươn lên không ngừng để mình ngày một tiến bộ.

Những từ chỉ lòng tham thuần túy như hám, ham hố, cùng các từ đối lập theo ngữ cảnh, được xếp riêng trong nhóm từ cùng nghĩa với tham lam.

Đối lập với người tham vọng là lối sống an phận thủ thường, chỉ yên phận mình, ngại thay đổi và không dám vươn xa.

Vũ Như Tô và tòa Cửu Trùng Đài dang dở

Văn học Việt Nam có một nhân vật mang tham vọng rất đẹp mà cũng rất đau: Vũ Như Tô trong vở kịch cùng tên của Nguyễn Huy Tưởng. Người thợ tài ba ấy muốn dựng cho đất nước một công trình đẹp tuyệt vời, sánh với mọi kì quan. Nhưng Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi, tiền của và cả mạng sống của dân phu dưới triều một ông vua ăn chơi. Cuối cùng, đài bị đốt, người thợ bị giết.

Đọc đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài trong sách Ngữ văn 11, học sinh hay được hỏi: Vũ Như Tô đúng hay sai? Câu hỏi khó vì tham vọng của ông không vì bản thân. Cái sai nằm ở chỗ giấc mơ nghệ thuật ấy bắt người khác trả giá. Đó cũng là bài học lớn nhất về chữ tham vọng: điều mình theo đuổi có lớn đến đâu, nó vẫn phải được đặt cạnh câu hỏi “ai đang gánh phần nặng?”. Gợi ý trả lời các câu hỏi của đoạn trích có ở bài soạn Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.

Trong đời thường, một câu ngắn đủ cho thấy hai mặt của từ: “Tham vọng của chị ấy kéo cả nhóm lên, còn tham vọng của anh kia thì kéo cả nhóm xuống.”

Tham vọng khi dịch, khi khen người và khi viết CV

Tham vọng tiếng Anh là gì?

Danh từ là ambition, tính từ “có tham vọng” là ambitious. Trong tiếng Anh, hai từ này thường mang nghĩa tích cực hơn chữ tham vọng của tiếng Việt, nên khi dịch lời khen có thể chọn “có chí tiến thủ” cho tự nhiên.

Người có tham vọng là người như thế nào?

Là người đặt mục tiêu cao hơn mức mọi người cho là vừa sức, và chịu dồn nhiều công sức cho mục tiêu đó. Họ đáng nể khi biết giới hạn của mình và không giẫm lên người khác, đáng ngại khi coi mọi thứ là bậc thang.

Tham vọng là tốt hay xấu?

Từ điển nghiêng về nghĩa xấu, nhưng cách dùng hiện nay đã rộng hơn. Có thể dựa vào hai điều để xét: mục tiêu có chính đáng không, và cách đạt được có làm hại ai không.

Viết “có tham vọng” vào hồ sơ xin việc có ổn không?

Được, nếu đi kèm mục tiêu cụ thể, chẳng hạn “muốn làm chủ quy trình thiết kế trong ba năm”. Đứng trơ trọi, chữ này dễ khiến người đọc nghĩ tới tham vọng quyền lực hơn là sự cầu tiến.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5