TB là chữ viết tắt nhiều nghĩa, đọc đúng hay không là nhờ chỗ nó xuất hiện. Trên bảng điểm, TB là trung bình; đầu một bài đăng nhóm lớp, TB thường là thông báo; cạnh ổ cứng, TB là terabyte; còn khi chat với bạn nước ngoài, tb có thể là throwback hoặc text back. Nên hỏi “TB viết tắt của từ gì” thì phải nhìn câu xung quanh trước đã.
| Nghĩa thường gặp ở Việt Nam | Trung bình (điểm TB), thông báo (TB: lịch học thay đổi) |
| Nghĩa công nghệ | Terabyte, đơn vị dung lượng lưu trữ |
| Nghĩa khi chat tiếng Anh | throwback (ảnh kỷ niệm), text back (nhắn lại nhé) |
| Nghĩa y học | Bệnh lao (tuberculosis), hay gặp trong tài liệu tiếng Anh |
TB là chữ tắt của ai?
Hai chữ cái T và B không thuộc riêng một ngôn ngữ nào. Người Việt lấy chữ đầu của hai tiếng trung bình, thông báo, thiết bị. Người nói tiếng Anh lấy chữ đầu của terabyte, tuberculosis, throwback. Các từ điển tiếng Anh như Wiktionary liệt kê cả chục nghĩa của TB, từ đơn vị dung lượng, bệnh lao cho tới tàu phóng ngư lôi (torpedo boat). Thành ra cùng một cặp chữ, mỗi nhóm người đọc ra một nghĩa.
Ở trường học, chữ tắt này có gốc khá chính thống. Các văn bản về đánh giá học sinh của Bộ Giáo dục dùng ký hiệu ĐTB cho điểm trung bình, như ĐTBmhk là điểm trung bình môn học kì. Từ đó học sinh quen gọi “điểm TB”, “TB môn”, “TB cả năm”. Ở cơ quan, Nghị định 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư quy định chữ viết tắt cho từng loại văn bản, trong đó Thông báo viết tắt là TB, đứng trong số hiệu như “15/TB-UBND”.
Còn tb kiểu chat thì đến từ mạng xã hội tiếng Anh. Hashtag #tb hay #tbt (Throwback Thursday, thứ Năm hoài niệm) được gắn vào ảnh cũ. “Text back” thì là lời nhắc trả lời tin nhắn, ít thấy ở người Việt hơn.
Đọc TB theo ngữ cảnh
| Bạn thấy TB ở đâu | Thường là | Dấu hiệu nhận ra |
|---|---|---|
| Bảng điểm, sổ liên lạc, nhóm phụ huynh | Trung bình | Đi cùng con số: TB 7,8; xếp loại TB |
| Đầu bài đăng nhóm, bảng tin, công văn | Thông báo | Đứng đầu dòng, sau là dấu hai chấm hoặc số hiệu |
| Thông số ổ cứng, điện thoại, gói lưu trữ | Terabyte | Có số đứng trước: 1TB, 2 TB |
| Caption ảnh cũ trên Instagram, Facebook | Throwback | Ảnh chụp từ lâu, kèm #tb hoặc #tbt |
| Tin nhắn với bạn nói tiếng Anh | Text back | Cuối tin: “call me or tb” |
| Tài liệu y khoa tiếng Anh | Tuberculosis (bệnh lao) | Đi với test, vaccine, patient |
Trên bảng điểm đại học hay văn bằng, “TB khá” là xếp loại trung bình khá; còn nhắc “học lực TB” là nói mức xếp loại, không phải một con số cụ thể. Khi chữ “tb” viết thường đứng một mình giữa câu chat tiếng Việt, đôi khi người gõ chỉ đang lười gõ “thông báo” hoặc “trung bình”. Đọc cả câu là đoán ra ngay.
TB trong tin nhắn và bài đăng
Vài câu tự đặt để thấy mỗi nghĩa sống ở chỗ nào:
- Nhóm Zalo phụ huynh: “Cô gửi bảng điểm, các anh chị xem cột TB học kì I của con nhé.”
- Bảng tin lớp: “TB: Thứ Sáu nghỉ học buổi chiều để trường tổ chức hội thao.”
- Bàn chuyện mua máy: “Lấy bản 1TB đi, quay video 4K nhanh đầy lắm.”
- Caption ảnh mẫu giáo: “tb về hồi răng còn sún”
- Tin nhắn cho bạn quốc tế: “I’m in class now, will tb later.”
Về dung lượng: theo cách tính thập phân mà nhà sản xuất ổ cứng dùng, 1 TB bằng 1.000 GB. Máy tính lại hay đếm theo lũy thừa của 2 (1.024), nên ổ 1 TB cắm vào thường chỉ hiện khoảng 931 GB. Không phải bị thiếu, chỉ là hai cách đếm.
Những chữ tắt khác hay gặp trong khung chat được gom ở bảng chữ tắt hay thấy trong nhóm lớp, nhóm bạn. Hai “người anh em” ba chữ cái của TB cũng có bài riêng: chữ tbh đứng đầu một lời thật lòng và TBA trên lịch phát hành chưa chốt ngày.
Một lưu ý nhỏ cho ai viết văn bản: trong bài làm, đơn từ, đừng viết tắt “điểm TB” hay “TB lớp”. Viết đủ “điểm trung bình”, “thông báo của lớp” thì người đọc khỏi phải đoán.
Trên Facebook, thông báo lại hay được gọi tắt theo tiếng Anh; chữ noti của dân mạng cho biết chữ ấy từ đâu ra và cách bật, tắt cho từng nhóm.
Một chữ TB, năm cách đọc
TB viết tắt của từ gì?
Ở Việt Nam, TB hay là viết tắt của trung bình hoặc thông báo. Trong công nghệ là terabyte; trên mạng xã hội tiếng Anh là throwback hoặc text back; trong y khoa tiếng Anh là bệnh lao.
Điểm TB là gì?
Là điểm trung bình: trung bình môn trong một học kì, trung bình các môn, hoặc trung bình cả năm. Văn bản chính thức của ngành giáo dục ghi là ĐTB.
TB trên Facebook là gì?
Nếu đi kèm ảnh cũ thì là throwback, nhắc lại kỷ niệm. Nếu đứng đầu bài đăng trong group thì gần như chắc là thông báo.
1 TB bằng bao nhiêu GB?
Theo cách tính của nhà sản xuất, 1 TB = 1.000 GB. Hệ điều hành đếm theo hệ nhị phân nên thường hiển thị khoảng 931 GB cho cùng một ổ.