Story là danh từ tiếng Anh nghĩa là câu chuyện, truyện kể. Trên Facebook, Instagram, story còn là tên một kiểu đăng bài riêng: ảnh hoặc video ngắn hiện ở đầu ứng dụng và tự biến mất sau 24 giờ, tiếng Việt trong ứng dụng gọi là “tin”. Vì vậy, “story nghĩa là gì” có hai câu trả lời: một của sách vở, một của mạng xã hội.
| Nghĩa gốc | Câu chuyện, truyện kể (có thật hoặc hư cấu) |
| Nghĩa trên mạng | Bài đăng dạng ảnh, video ngắn, hiển thị 24 giờ rồi tự ẩn |
| Gốc từ | Tiếng Pháp cổ estoire, từ Latin historia; cùng gốc với history |
| Cụm hay gặp | short story (truyện ngắn), đăng story, xem story, tắt story, tin nổi bật |
Từ “historia” đến chữ story trong sách văn
Theo Wiktionary và Dictionary.com, story đi vào tiếng Anh thời trung đại, mượn từ tiếng Pháp cổ estoire, mà gốc xa hơn là chữ Latin historia. Nghĩa là story và history vốn là anh em: một bên thành “câu chuyện”, một bên thành “lịch sử”. Dictionary.com ghi nhận nghĩa “truyện kể” đã có từ thế kỷ XIII.
Ở trang văn học thì story gặp nhiều nhất trong cụm short story, tức truyện ngắn: tác phẩm tự sự hư cấu, ngắn và ít tình tiết hơn tiểu thuyết (novel). Những tên tuổi được gọi là bậc thầy của thể loại này ở phương Tây có Sê-khốp, cây bút truyện ngắn người Nga. Ngoài ra còn có bedtime story (chuyện kể trước giờ ngủ), love story (chuyện tình), true story (chuyện có thật).
Một nghĩa ít gặp hơn: ở Mỹ, story cũng là cách viết của storey, tức tầng nhà. “A three-story house” là ngôi nhà ba tầng, không dính dáng gì đến truyện.
Story trên Facebook, Instagram: “tin” 24 giờ
Từ điển Wiktionary đã thêm hẳn một nghĩa mới cho story: chuỗi ảnh hoặc video ngắn người dùng đăng lên ứng dụng, thường chỉ xem được trong thời gian ngắn. Đây là nghĩa mà học sinh nói hằng ngày:
- Đăng story: đăng ảnh, video, dòng chữ lên mục tin; khác bài đăng thường vì không nằm trên dòng thời gian của trang cá nhân.
- Xem story: bấm vào vòng tròn ảnh đại diện ở đầu ứng dụng. Người đăng thường thấy được danh sách ai đã xem.
- Tắt story: ẩn tin của một người khỏi mục tin của mình mà không cần hủy kết bạn.
- Tin nổi bật: story được giữ lại trên trang cá nhân sau khi hết 24 giờ.
Vì “chỉ có 24 giờ”, story hợp với những khoảnh khắc nhỏ: ly trà sữa, buổi học nhóm, bầu trời lúc tan trường. Nhưng biến mất khỏi màn hình không có nghĩa là biến mất hẳn, vì người xem vẫn có thể chụp màn hình.
Chữ tin trong ứng dụng chỉ là một nghĩa mới của một từ rất quen; cả họ nghĩa từ tin tức, tin tưởng đến tin nhắn được gom lại ở bài các nghĩa của chữ tin.
Trong tin nhắn, Instagram hay được gõ gọn thành IG, kèm vài lưu ý giữ an toàn tài khoản đã gom lại ở cách hiểu chữ IG trên mạng.
Đăng story sao cho an toàn?
Story trông nhẹ nhàng, nhưng lại hay để lộ thông tin hơn bài đăng thường, vì người ta đăng nhanh, đăng ngay tại chỗ. Vài thói quen đáng giữ:
- Chọn người xem: để chế độ bạn bè, hoặc lập danh sách bạn thân cho những tin riêng tư.
- Đăng sau, đừng đăng ngay: ảnh đi chơi có thể đăng khi đã về nhà, nhất là khi có dòng check-in gắn vị trí đang đứng.
- Không để lộ bảng tên trường, số nhà, vé xe có mã, giấy tờ có thông tin cá nhân.
- Thấy một tài khoản lạ ngày nào cũng xem story của mình thì nên chặn hoặc giới hạn người xem, và kể với người lớn nếu thấy không yên tâm.
Năm cách nói có chữ story
- Tin nhắn với bạn: “Xem story của tớ chưa, hôm qua cả nhóm đi thả diều đấy.”
- Lời nhắc trong nhóm lớp: “Ảnh có mặt bạn khác thì hỏi người ta trước rồi hẵng đăng story nha.”
- Bình luận: “Trời ơi story hôm nay đẹp quá, máy ai chụp vậy?”
- Giờ học tiếng Anh: “My favourite short story is about a boy and his dog.”
- Câu chuyện thường ngày: “Nghe bà kể story hồi xưa đi sơ tán mà cả nhà ngồi im phăng phắc.” (dùng lẫn tiếng Anh, nên tránh khi viết văn)
Khi làm bài tập làm văn, nên viết câu chuyện, truyện, truyện ngắn; nói về mạng xã hội trong văn bản trang trọng thì có thể dùng tin hoặc tin 24 giờ.
Đăng story lần đầu, hay hỏi những gì?
Story nghĩa là gì trên Facebook?
Trên Facebook, story là “tin”: ảnh, video hoặc dòng chữ ngắn hiện ở đầu ứng dụng, tự ẩn sau 24 giờ. Người đăng có thể giữ lại bằng cách thêm vào tin nổi bật.
Short story là gì?
Short story là truyện ngắn, thể loại tự sự có dung lượng nhỏ, ít nhân vật và tình tiết hơn tiểu thuyết.
Xem story của người khác thì họ có biết không?
Thường là có, vì người đăng xem được danh sách người đã xem tin. Xem tin công khai không có gì sai, nhưng đừng chụp màn hình rồi đem đi bàn tán.
Tắt story khác chặn thế nào?
Tắt story chỉ ẩn tin của người đó khỏi màn hình của bạn, hai người vẫn là bạn bè. Chặn thì cắt hẳn liên lạc và việc xem trang của nhau.