Skinship là cách gọi những cử chỉ đụng chạm thân mật như nắm tay, ôm, khoác vai, xoa đầu giữa những người có tình cảm với nhau. Từ này ghép từ tiếng Anh skin (làn da) với đuôi -ship, nhưng lại ra đời và phổ biến ở Nhật, Hàn chứ người bản ngữ tiếng Anh gần như không dùng. Hỏi “skinship nghĩa là gì” thì câu trả lời ngắn nhất là: tình cảm được nói bằng cái chạm.
| Nghĩa ngắn | Cử chỉ chạm, ôm, nắm tay thể hiện sự gần gũi |
| Gốc từ | Tiếng Nhật スキンシップ (sukinshippu), sang tiếng Hàn thành 스킨십 (seukinsip) |
| Loại từ | Danh từ, cũng hay dùng như động từ: “skinship với nhau” |
| Sắc thái | Thân mật, vui; dễ thành nhạy cảm nếu một bên không thoải mái |
Skinship nghĩa là gì và gốc từ ở đâu ra?
Nhìn mặt chữ, ai cũng tưởng đây là tiếng Anh. Thật ra từ điển Anh – Mỹ thông dụng không có mục này. Wiktionary ghi skinship là từ dùng chủ yếu ở Nhật Bản và Hàn Quốc, bắt nguồn từ tiếng Nhật sukinshippu: người Nhật lấy skin ghép với -ship (đuôi chỉ trạng thái, quan hệ như trong friendship), cũng có ý kiến cho rằng đó là cách chơi chữ trên kinship (họ hàng, máu mủ). Kiểu từ “trông như tiếng Anh nhưng do người Nhật đặt” được gọi là wasei-eigo.
Nghĩa gốc của nó khá ấm áp và chẳng dính dáng gì tới chuyện yêu đương: mẹ bế con, cha cõng con, ông bà ôm cháu. Người Nhật dùng skinship để nói rằng đứa trẻ cần được vỗ về, ôm ấp thì mới thấy an toàn. Về sau nghĩa này lan rộng sang bạn bè và cặp đôi.
Khi về Việt Nam qua phim Hàn và K-pop, chữ này hẹp lại đáng kể. Giới trẻ Việt nói “skinship” thì chủ yếu nghĩ tới cặp đôi hoặc cặp idol đứng cạnh nhau trên sân khấu. Nghĩa gia đình vẫn còn, chỉ là ít được nhắc.
Từ Nhật sang Hàn rồi mới tới tiếng Việt
Wikipedia tiếng Nhật kể rằng chữ này xuất hiện năm 1953, trong một hội thảo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), do một phụ nữ người Mỹ buột miệng nói ra; nhà nghiên cứu trẻ em Hirai Nobuyoshi đem nó về Nhật và từ đó nó phổ biến khắp nước. Cũng vì gốc gác lơ lửng như vậy mà người Nhật còn tranh luận có nên xếp nó vào wasei-eigo hay không. Wiktionary thì dẫn Từ điển Oxford, cho biết lần đầu chữ skinship được ghi nhận trong văn bản tiếng Anh là năm 1966.
Người Hàn mượn lại thành 스킨십 và dùng rất tự nhiên, đến mức nhiều người tưởng đó là tiếng Anh chuẩn. Tạp chí Esquire Korea từng nhắc độc giả rằng từ này đến từ Nhật và người nói tiếng Anh không dùng; họ sẽ nói physical touch hay physical contact. Còn báo Korea Times xếp skinship vào nhóm từ Konglish có gốc gác khó truy. Vì đi qua tiếng Hàn rồi mới đến Việt Nam nên ở ta, nhiều người vẫn gọi đây là “từ Hàn”.
Skinship trong tình yêu, tình bạn và trong nhà
Hỏi skinship trong tình yêu là gì thì đó là những cái chạm cho thấy hai người đã thân: nắm tay khi đi dạo, tựa vai khi xem phim, ôm lúc gặp lại sau mấy ngày xa. Với bạn bè, skinship là khoác vai, đập tay, ôm chúc mừng. Trong nhà, là ôm mẹ trước khi đi học hay xoa lưng cho bà.
Gần đây trên mạng hay có cụm skinship bạo. Người ta dùng nó để chỉ những cử chỉ táo bạo, thân mật hơn mức thường thấy, hoặc diễn ra ngay chỗ đông người khiến người xung quanh ngại thay. Chữ “bạo” ở đây là bạo dạn, không phải bạo lực. Báo Hàn cũng hay chê các cặp đôi “skinship quá đà” nơi công cộng.
Điều quan trọng nhất của skinship là cả hai cùng muốn. Một cái ôm chỉ dễ thương khi người kia thoải mái đón nhận. Nếu bạn thấy khó chịu, bạn có quyền nói “không” hoặc lùi ra, và người kia cần tôn trọng điều đó ngay, kể cả khi hai người đang yêu nhau. Với học sinh, giữ khoảng cách vừa phải nơi trường lớp cũng là cách tôn trọng bạn và mọi người xung quanh.
Cái chạm mà người kia không muốn, bị lặp lại hay kèm lời lẽ gợi dục thì đã thành hành vi quấy rối tình dục, cần báo ngay với người lớn hoặc gọi tổng đài 111.
Dùng chữ skinship khi nói chuyện, nhắn tin
Chữ này hợp với lời nói thân mật, bình luận mạng xã hội hay tin nhắn. Mỗi ví dụ dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:
- Bình luận dưới video sân khấu: “Hai anh này skinship cả buổi, fan đứng dưới hét khản cổ.”
- Nhắn tin với bạn thân: “Tớ không quen skinship đâu, đừng tự nhiên ôm tớ giữa sân trường nhé.”
- Caption ảnh gia đình: “Ba không giỏi nói thương, ba chỉ giỏi skinship: cõng con suốt buổi đi chợ Tết.”
- Góp ý về phim: “Cặp chính diễn ngượng quá, cảnh skinship nào cũng như hai người lạ.”
- Tâm sự trên diễn đàn: “Người yêu mình thích skinship, còn mình cần thời gian. Làm sao để nói cho khéo?”
Viết bài văn, báo cáo hay đơn từ thì nên thay bằng từ tiếng Việt: cử chỉ thân mật, cử chỉ âu yếm, tiếp xúc cơ thể, hoặc nói cụ thể là ôm, nắm tay. Đề nghị luận về tình cảm gia đình mà viết “skinship giữa cha và con” sẽ nghe lạc giọng.
Skinship, PDA và thả thính khác nhau thế nào?
Ba từ này hay xuất hiện chung trong một bình luận nên dễ bị trộn lẫn.
| Từ | Chỉ cái gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Skinship | Cái chạm thân mật, ở đâu cũng được, giữa ai cũng được | Ôm mẹ, khoác vai bạn |
| PDA (public display of affection) | Thể hiện tình cảm cặp đôi ở nơi công cộng | Nắm tay, ôm nhau giữa phố |
| Thả thính | Gợi ý tình cảm bằng lời, ánh mắt, tin nhắn | Đăng status bóng gió cho crush |
Thả thính thường đến trước, còn skinship là khi hai người đã đủ thân để chạm. Muốn rõ hơn về chữ “thính”, xem thả thính trên Facebook là gì; các từ mạng khác của tuổi teen được gom trong bài từ lóng tiếng Việt Gen Z hay dùng.
Phim Nhật, Hàn còn có một kiểu áp sát không cần chạm nhiều: chống tay lên tường chặn đường người kia, tức cảnh kabedon.
Thắc mắc quanh chữ skinship
Skin ship là gì, viết tách hai chữ có đúng không?
“Skin ship” là cách gõ tách của cùng một từ. Dạng chuẩn viết liền là skinship, vì đây là một từ ghép chứ không phải hai từ rời. Viết tách thì người đọc vẫn hiểu nhưng trông thiếu cẩn thận.
Skinship là cái gì mà các cặp đôi hay nhắc?
Đó là mọi cái chạm cho thấy sự gần gũi: nắm tay, ôm, tựa vai, xoa đầu. Cặp đôi nhắc nhiều vì họ thường dùng skinship để đo độ thân của nhau, ví dụ “mới quen mà skinship nhiều quá”.
Skinship bạo là gì?
Là kiểu đụng chạm táo bạo, vượt mức nắm tay hay ôm thông thường, hoặc làm ở chỗ đông người. Cụm này mang ý chê nhiều hơn khen. Dù thân đến đâu, cái chạm nào cũng cần cả hai đồng ý.
Skinship có phải tiếng Hàn không?
Không hẳn. Người Hàn dùng rất nhiều nên ở Việt Nam ai cũng nghĩ vậy, nhưng các nguồn tra cứu đều cho thấy từ này hình thành ở Nhật từ những năm 1950 rồi mới sang Hàn. Người nói tiếng Anh bản ngữ hầu như không dùng.
Không thích skinship thì có sao không?
Hoàn toàn bình thường. Mỗi người có mức thoải mái riêng với chuyện đụng chạm. Bạn chỉ cần nói rõ giới hạn của mình, và người thương bạn sẽ tìm cách khác để thể hiện tình cảm.