Phù rể là người con trai đi theo, đứng cạnh chú rể trong lễ cưới, thường là bạn thân hoặc anh em trong họ. Việc của phù rể trải từ sáng sớm ngày đón dâu đến lúc tiễn vị khách cuối cùng: giữ nhẫn, nhắc giờ, chạy việc lặt vặt cho chú rể. Tiếng Anh gọi phù rể là groomsman, còn phù rể chính là best man.
| Nghĩa | Người con trai đi kèm, đỡ đần chú rể trong đám cưới |
| Người tương ứng | Phù dâu, đi kèm cô dâu |
| Thường là ai | Bạn thân, anh em họ, em trai của chú rể |
| Có mặt lúc nào | Lễ ăn hỏi, lễ rước dâu, tiệc cưới |
| Tiếng Anh | Groomsman; phù rể chính: best man |
Phù rể nghĩa là gì?
Ảnh cưới nào cũng có một chàng trai đứng hơi lùi sau chú rể, áo cùng màu, tay cầm hộ bó hoa hay chiếc túi nhỏ. Người đó là phù rể. Các từ điển tiếng Việt giải nghĩa rất ngắn: người con trai đi theo cạnh chú rể trong lễ cưới.
Chữ phù ở đây thường được hiểu như trong phù trợ, phù tá, tức đỡ đần, giúp sức. Rể là chàng rể, người con trai lấy vợ. Ghép lại, phù rể là người giúp chú rể. Từ này luôn đi thành cặp với cô gái đi kèm cô dâu trong lễ cưới, nên người ta hay nói liền “phù dâu phù rể”.
Phù rể không phải chức danh có quy định. Không văn bản nào bắt đám cưới phải có, cũng không ai chấm điểm phù rể làm đúng hay sai. Đây là vai trò do chú rể nhờ, dựa trên tình thân và sự tin cậy.
Một ngày làm phù rể bắt đầu từ lúc nào?
Thường là từ trước ngày cưới cả tuần. Mỗi đám một khác, nhưng việc của phù rể hay rơi vào các chặng sau.
Những ngày chuẩn bị
Phù rể đi cùng chú rể thử vest, đặt xe, nhận thiệp đi phát cho nhóm bạn chung. Ở quê, phù rể còn góp tay dựng rạp, khuân bàn ghế, chạy ra chợ mua thêm đá lạnh. Nhóm bạn thân hay rủ nhau một buổi gặp mặt chia tay đời độc thân; phù rể chính thường đứng ra lo buổi này.
Sáng đón dâu
Đây là lúc phù rể bận nhất. Có mặt ở nhà trai từ sớm, chỉnh cà vạt, kiểm tra hoa cầm tay, xếp người lên xe. Đến nhà gái, phù rể đi sát chú rể, cầm hộ hộp nhẫn hoặc phong bao, nhắc chú rể những câu chào hỏi đã tập. Nếu nhà gái có màn chặn cửa đòi “lì xì” theo kiểu vui, phù rể là người đứng ra thương lượng cho nhanh. Khi hai họ làm lễ tiễn con gái về nhà chồng ở nhà gái, phù rể đứng lùi một bước, sẵn sàng đưa khăn hay đỡ đồ.
Tiệc cưới
Phù rể giữ nhẫn đến đúng lúc trao, đi theo cô dâu chú rể chào từng bàn, cầm khay hoặc rót nước. Chú rể không uống được thì phù rể đỡ lời. Cuối tiệc, phù rể phụ gom quà, đếm lại đồ đạc, đưa người say về an toàn. Nhiều đám có màn phát biểu ngắn; một vài câu thơ chúc tân hôn để đọc trên sân khấu là cách mở lời dễ nghe.
Từ đoàn đón dâu xưa đến hàng phù rể đồng phục
Đám cưới của người Việt xưa không có khái niệm “phù rể” rõ nét như bây giờ. Đi đón dâu là cả một đoàn nhà trai: ông bà, cha chú, người có uy tín làm chủ hôn, kèm mấy chàng trai trẻ đỡ lễ vật. Những chàng trai ấy là người đỡ đần chú rể, dù không ai gọi họ bằng một cái tên riêng.
Từ khi kiểu lễ cưới phương Tây quen thuộc hơn qua phim ảnh và ảnh cưới, vai trò phù rể được tách thành một vị trí: có phù rể chính, có vest cùng tông, có màn chụp ảnh riêng với chú rể. Đám cưới thành phố bây giờ thường có từ hai đến bốn phù rể, đứng đối xứng với dàn phù dâu. Đám cưới quê vẫn giữ lối cũ hơn, phù rể nhiều khi chính là mấy anh em đi bê lễ.
Những mâm lễ vật nhà trai mang sang, gọi chung là sính lễ ngày cưới, cũng có lệ riêng về số lượng và lúc trao.
Phù rể, phù rể chính và đội bê tráp
Ba vai trò này hay bị gộp làm một, vì cùng là các chàng trai mặc đồng phục đi theo chú rể.
| Tiêu chí | Phù rể | Phù rể chính | Đội bê tráp nhà trai |
|---|---|---|---|
| Số người | Một đến vài người | Một người | Bằng số tráp lễ, thường số lẻ |
| Thời gian | Suốt quá trình chuẩn bị và ngày cưới | Như phù rể, cộng phần lo liệu chính | Chủ yếu trong lễ ăn hỏi |
| Việc chính | Đỡ đần, đi cùng chú rể | Giữ nhẫn, điều phối nhóm phù rể | Bưng tráp lễ sang nhà gái |
| Tiếng Anh | Groomsman | Best man | Không có từ tương đương quen dùng |
Ở nhiều nơi, đội bưng tráp ngày ăn hỏi chỉ cần thanh niên khỏe, cao đều nhau, có khi là người của dịch vụ cưới thuê theo buổi. Phù rể thì phải là người chú rể tin. Nhờ nhầm người vào vai phù rể, đến lúc trao nhẫn mới phát hiện nhẫn còn nằm trong ngăn kéo ở nhà, là chuyện các nhóm bạn kể lại cả chục năm sau. Vì vậy phù rể chính nên giữ nhẫn trong túi áo trong, cài khuy, và sờ lại một lần trước khi bước lên sân khấu.
Trước khi gật đầu làm phù rể cho bạn thân
Làm phù rể cần làm gì?
Gọn lại có ba việc: ở cạnh chú rể từ sáng đến tối, giữ những đồ quan trọng như nhẫn và phong bì, và đỡ lời, đỡ việc khi chú rể bận. Việc cụ thể từng chặng đã kể ở phần trên.
Phù rể tiếng Anh là gì?
Phù rể là groomsman. Người phù rể chính, thân nhất với chú rể, gọi là best man. Bên cô dâu thì tương ứng là bridesmaid và maid of honor.
Làm phù rể có cần chưa vợ không?
Không bắt buộc. Nhiều nhà thích chọn người chưa vợ vì cho là hợp lệ, nhưng đó là quan niệm, không phải quy tắc. Anh trai đã có gia đình làm phù rể chính lại càng chắc tay, vì đã trải qua một đám cưới của chính mình.
Một đám cưới cần mấy phù rể?
Không có con số cố định. Đám nhỏ có thể chỉ một người, đám lớn có ba đến năm người. Nhiều cặp chọn số phù rể bằng số phù dâu để ảnh chụp cân đối.
Làm phù rể nên mặc gì?
Thường mặc theo tông màu chú rể chọn: vest hoặc sơ mi cùng màu, cà vạt hay nơ giống nhau. Tránh nổi bật hơn chú rể. Giày nên êm, vì phù rể đi lại gần như cả ngày.