Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nô bộc là gì? Nghĩa chữ 奴僕, khác nô lệ, nô tì và cách dùng

Cập nhật 15/12/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Nô bộc 奴僕: một bàn tay, một người hầu
  • Nô bộc trong câu văn hôm nay
  • Nô bộc, nô lệ, nô tì, đầy tớ, công bộc
  • Thân phận đi ở trong Tắt đèn

Nô bộc là đầy tớ, người ở, kẻ hầu hạ trong nhà người khác ở xã hội thời xưa, thân phận lệ thuộc vào chủ. Đây là từ Hán Việt (奴僕), nay thuộc lớp từ cũ, chủ yếu gặp trong sách lịch sử, truyện cổ, phim cổ trang, hoặc dùng theo nghĩa bóng như “làm nô bộc cho đồng tiền”. Nô bộc nghĩa là gì, khác nô lệ, nô tì ra sao, bài này giải thích từng chữ.

Nghĩa ngắn Đầy tớ, người hầu trong xã hội cũ
Gốc từ Hán Việt 奴僕: nô (đứa ở, kẻ bị sai khiến) + bộc (đầy tớ)
Loại từ Danh từ; từ cũ
Sắc thái Nặng, gợi thân phận thấp kém, mất tự do
nô bộc là gì
nô bộc là gì? Đầy tớ, người hầu thời xưa

Nô bộc 奴僕: một bàn tay, một người hầu

Chữ nô (奴) ghép bộ nữ (女, người đàn bà) với chữ hựu (又, vốn vẽ bàn tay). Đây là chữ hội ý: hình người bị một bàn tay nắm giữ, sai khiến. Thiều Chửu giảng nô là “đứa ở”, và kể rằng luật xưa bắt con gái nhà có tội vào hầu hạ nhà quan, gọi là nô tì; về sau người nghèo bán mình cho nhà khác cũng gọi là nô. Cùng gốc có nô lệ, nô tì, gia nô, nô dịch.

Chữ bộc (僕) có bộ nhân đứng (亻) bên trái, nghĩa chính là đầy tớ, người đánh xe, người hầu cận. Chữ này có một nét nghĩa thú vị: trong thư từ ngày xưa, người viết tự xưng “bộc” để nhún mình, đại ý “kẻ hèn này”. Tư Mã Thiên dùng cách xưng ấy trong lá thư gửi bạn là Nhậm Thiếu Khanh. Tiếng Nhật đến nay vẫn dùng chữ 僕, đọc là boku, làm đại từ “tôi” của nam giới, nhất là con trai trẻ.

Ghép hai chữ cùng nghĩa, nô bộc nhấn mạnh thêm: người phục dịch không có quyền tự quyết, sống trong nhà chủ và chịu sự sai bảo của chủ. Kiểu ghép hai chữ đồng nghĩa này rất phổ biến trong lớp từ gốc Hán trong tiếng Việt.

Nô bộc trong câu văn hôm nay

Từ điển tiếng Việt ghi nô bộc là danh từ, kèm chú thích “từ cũ”: đầy tớ trong xã hội thời xưa, ví dụ thân phận nô bộc. Wiktionary tiếng Việt giải nghĩa ngắn hơn: đầy tớ, người ở trong xã hội cũ. Trong đời sống, từ này còn sống ở hai kiểu dùng:

  • Nghĩa đen, khi nói chuyện xưa: Trong phủ quan có hàng chục nô bộc lo việc bếp núc, ngựa xe.
  • Nghĩa bóng, chỉ sự lệ thuộc: Đừng để mình thành nô bộc của chiếc điện thoại, mở mắt ra là lướt. Hay: Anh ta làm nô bộc cho đồng tiền đến mức quên cả bạn bè.

Dùng với người thật ngày nay, từ này mang ý coi thường, xúc phạm. Người giúp việc gia đình, nhân viên phục vụ là những nghề có hợp đồng, có quyền lợi; gọi họ là “nô bộc” là sai cả nghĩa lẫn phép lịch sự.

Nô bộc, nô lệ, nô tì, đầy tớ, công bộc

Từ Nghĩa Ghi chú
Nô bộc Đầy tớ, người hầu trong nhà chủ Từ cũ, văn viết
Nô lệ Người bị tước hết tự do, bị coi như tài sản, có thể bị mua bán Nặng nhất; còn dùng nghĩa bóng: nô lệ cho thói quen
Nô tì (nô tỳ) Đứa ở; thường chỉ người hầu gái Hay gặp trong truyện, phim cổ trang
Đầy tớ, tôi tớ, người ở Người làm thuê hầu hạ trong nhà Thuần Việt, nhẹ hơn
Công bộc Người phục vụ việc chung, phục vụ nhân dân Nghĩa tích cực, dùng cho người làm việc công

Trái nghĩa với nô bộc là chủ, chủ nhân, gia chủ; tiếng Việt gói cả cặp quan hệ này trong chữ “chủ tớ”. Cũng cần tránh lẫn chữ bộc trong nô bộc với chữ bộc trong bộc lộ, bộc phát, bộc trực: ở các từ này, “bộc” là những chữ Hán khác, mang nghĩa phơi bày, bùng ra, mộc mạc thẳng thắn, không liên quan gì đến người hầu.

Trong cung đình xưa, tầng lớp hầu hạ vua chúa còn có hoạn quan, thường được gọi là các thái giám.

Thân phận đi ở trong Tắt đèn

Văn học hiện thực Việt Nam trước 1945 có nhiều trang viết về những con người phải bán sức, bán thân đi ở. Trong tiểu thuyết Tắt đèn của Ngô Tất Tố, vì không đủ tiền nộp sưu cho chồng, chị Dậu đành bán đứa con gái nhỏ là cái Tý vào nhà Nghị Quế. Từ đứa trẻ quanh quẩn bên mẹ, cái Tý trở thành con ở của một nhà giàu, đúng thân phận mà sách cũ gọi là nô bộc. Ngô Tất Tố không cần dùng chữ ấy; chỉ cảnh mẹ con chia tay đã đủ làm người đọc hiểu cái giá của hai chữ “đi ở”.

Các tác phẩm khác của nhà văn được giới thiệu ở bài Tắt đèn, Lều chõng và những trang viết của Ngô Tất Tố. Khi viết bài văn nghị luận, học sinh có thể dùng nghĩa bóng của từ: con người hiện đại đôi khi tự biến mình thành nô bộc của mạng xã hội, của danh tiếng, dù không ai bắt ép.

Chủ và tớ, xưa và nay

Nô bộc nghĩa là gì?

Là đầy tớ, người hầu hạ trong nhà người khác ở xã hội cũ, sống lệ thuộc vào chủ. Từ này gốc Hán Việt, nay ít dùng theo nghĩa đen, thường gặp trong văn chương, lịch sử hoặc dùng theo nghĩa bóng.

Nô bộc và nô lệ khác nhau thế nào?

Nô lệ là người bị tước hoàn toàn tự do, bị coi như tài sản và có thể bị mua bán. Nô bộc nhấn vào việc hầu hạ trong nhà chủ. Hai từ gần nhau, nhưng nô lệ nặng nề hơn và được dùng nhiều hơn khi nói về chế độ xã hội.

Nô bộc tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là servant (người hầu) hoặc bondservant khi muốn nhấn vào sự ràng buộc, không được tự do rời đi. “Nô lệ” thì dịch là slave.

Từ nào đồng nghĩa với nô bộc?

Đầy tớ, tôi tớ, người ở, gia nô, nô tì, kẻ hầu người hạ. Trong văn viết trang trọng có thể dùng “gia nhân” khi nói về người làm trong một gia đình quyền quý xưa.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5