Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nhất quán là gì? Chữ 一貫 trong Luận ngữ và khác kiên định thế nào?

Cập nhật 02/04/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Nghĩa của nhất quán trong từ điển
  • Một sợi dây xâu suốt: câu chuyện chữ 一貫
  • Nhất quán, kiên định hay cứng nhắc?
  • Tính nhất quán khi viết văn và khi sống

Nhất quán là trước sau như một, từ đầu đến cuối thống nhất, không mâu thuẫn với chính mình. Một người nhất quán thì điều họ nói hôm qua và việc họ làm hôm nay khớp nhau; một văn bản nhất quán thì cách gọi tên, cách lập luận không đổi giữa chừng. Ngược lại, thiếu nhất quán là lúc thế này lúc thế khác.

Nghĩa ngắn Thống nhất từ đầu đến cuối, trước sau không trái ngược
Gốc từ Hán Việt 一貫: nhất (một) + quán (xâu suốt, thông suốt)
Loại từ Tính từ; “tính nhất quán”, “sự nhất quán” là dạng danh từ
Trái nghĩa Mâu thuẫn, bất nhất, tiền hậu bất nhất
nhất quán là gì
nhất quán là gì? Trước sau như một, không mâu thuẫn

Nghĩa của nhất quán trong từ điển

Từ điển tiếng Việt xếp nhất quán là tính từ, giảng là có tính chất thống nhất từ đầu đến cuối, trước sau không trái ngược nhau. Hai ví dụ từ điển đưa ra cho thấy phạm vi dùng: giải quyết nhất quán các trường hợp (cùng một cách cho mọi trường hợp) và tư tưởng thiếu nhất quán (nghĩ một kiểu, lát sau nghĩ kiểu khác).

Từ này đi được với khá nhiều đối tượng:

  • Con người: lời nói và việc làm của anh ấy rất nhất quán.
  • Chủ trương, quy định: nhà trường áp dụng nhất quán một mức kỉ luật cho mọi lớp.
  • Văn bản, sản phẩm: bài luận cần nhất quán về thuật ngữ; bộ nhận diện thương hiệu phải nhất quán về màu sắc.

Điểm chung là có một “trục” giữ nguyên: một nguyên tắc, một cách gọi, một giá trị. Cái gì bám trục ấy suốt từ đầu đến cuối thì là nhất quán.

Một sợi dây xâu suốt: câu chuyện chữ 一貫

Chữ quán (貫) có một nghĩa gốc rất cụ thể. Theo Thiều Chửu, đó là sợi dây xâu tiền; một xâu nghìn đồng tiền gọi là nhất quán, tức “một quan”. Từ hình ảnh sợi dây xuyên qua các đồng xu mà có nghĩa xâu qua, thông suốt, như trong quán xuyến, xuyên quán.

Nghĩa trừu tượng của nhất quán gắn với một câu nổi tiếng trong sách Luận ngữ, thiên Lý nhân. Khổng Tử nói với học trò Tăng Sâm:

Ngô đạo nhất dĩ quán chi. (吾道一以貫之)

Tạm hiểu là đạo của ta có một lẽ xuyên suốt tất cả. Tăng Tử sau đó giải thích với các bạn đồng môn rằng cái lẽ ấy là trung và thứ. Cũng như sợi dây giữ cả xâu tiền thành một khối, một nguyên tắc chung giữ cho mọi lời nói, việc làm khỏi rời rạc. Người Việt mượn hai chữ “nhất quán” với đúng tinh thần đó.

Nhất quán, kiên định hay cứng nhắc?

Gần nghĩa với nhất quán có thống nhất, xuyên suốt, trước sau như một, kiên định. Trái nghĩa có mâu thuẫn, bất nhất, tiền hậu bất nhất và cách nói dân dã “nói một đằng, làm một nẻo”. Nhưng có ba từ hay bị gộp làm một:

Từ Cái giữ nguyên Sắc thái
Nhất quán Sự khớp nhau giữa các phần: lời với việc, hôm nay với hôm qua Trung tính, thường là khen
Kiên định Mục tiêu, lập trường trước khó khăn, cám dỗ Khen ý chí vững vàng
Cứng nhắc Cả cách làm, dù hoàn cảnh đã đổi Chê, thiếu linh hoạt

Một người có thể nhất quán mà vẫn linh hoạt: mục tiêu và nguyên tắc giữ nguyên, còn cách làm thay đổi theo tình huống. Cái làm mất nhất quán không phải là đổi cách làm, mà là đổi nguyên tắc tùy lúc có lợi. Khi cùng một chuyện mà xử người này một kiểu, người kia một kiểu, ta đã rơi vào kiểu tiêu chuẩn kép trong cách đối xử.

Tính nhất quán khi viết văn và khi sống

Với học sinh, nhất quán trước hết là chuyện của bài văn. Đã chọn ngôi kể thứ nhất thì không đột ngột chuyển sang “cậu ấy” ở đoạn giữa. Đã gọi nhân vật là “lão Hạc” thì đừng lúc “ông”, lúc “lão”, lúc “cụ” khi không có lí do. Bài nghị luận đã nêu luận đề ủng hộ thì các luận điểm phía sau không được quay ra phản đối. Thầy cô chấm bài rất hay ghi lời phê “lập luận thiếu nhất quán” cho đúng những lỗi này.

Ở đời sống, nhất quán là nền của lòng tin. Người hứa rồi làm, nói rồi giữ, lâu dần được người khác tin cậy; còn người hôm nay nói thế này, mai làm thế khác thì nói hay mấy cũng khó ai nghe. Bài chữ tín và niềm tin giữa người với người đi sâu thêm vào chuyện này. Đề nghị luận “lời nói đi đôi với việc làm” cũng có thể lấy nhất quán làm từ khóa: giải thích khái niệm, nêu biểu hiện, phê phán thói nói suông, rồi rút ra bài học tự giữ lời với chính mình.

Nhất quán: vài câu hỏi thường được đặt ra

Tính nhất quán là gì?

Là phẩm chất hoặc đặc điểm luôn giữ được sự thống nhất, không mâu thuẫn. Nói về người, đó là thói quen sống theo một bộ nguyên tắc ổn định; nói về văn bản hay sản phẩm, đó là sự đồng bộ về cách trình bày, thuật ngữ, phong cách.

Nhất quán trong lời nói và hành động nghĩa là gì?

Là làm đúng như điều mình đã nói. Ví dụ một bạn lớp trưởng nhắc cả lớp không dùng điện thoại trong giờ, và chính bạn cũng cất máy đi. Khi lời và việc khớp nhau, người khác mới coi lời mình là thật.

Nhất quán tiếng Anh là gì?

Thường dịch là consistent (tính từ), danh từ là consistency. Thiếu nhất quán là inconsistent.

Viết “nhất quáng” có đúng không?

Không. Chỉ có cách viết nhất quán, vần “an” như trong quán xuyến, quê quán. Lỗi “nhất quáng” thường do đọc lẫn vần an và ang.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5