Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Mục đồng là gì? Nghĩa chữ 牧童 và hình ảnh trẻ chăn trâu trong thơ

Cập nhật 19/08/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Mục đồng: đứa trẻ trên lưng trâu
  • Chữ 牧 và chữ 童
  • Bóng mục đồng trong thơ văn và lễ hội
  • Mục đồng, mục tử, trẻ chăn trâu dùng lúc nào?

Mục đồng là trẻ chăn trâu, chăn bò. Đây là từ Hán Việt, nay được xếp vào lớp từ cũ, dùng chủ yếu trong văn chương; ngoài đời người ta nói giản dị là trẻ chăn trâu. Gặp chữ mục đồng trong một bài thơ hay một trang văn, người đọc thường hình dung ngay cánh đồng chiều, tiếng sáo và một đứa trẻ ngồi vắt vẻo trên lưng trâu.

Nghĩa Trẻ chăn trâu, chăn bò
Gốc từ Hán Việt 牧童: mục (chăn nuôi) + đồng (trẻ con)
Loại từ Danh từ
Sắc thái Cũ, văn chương; gợi cảnh làng quê thanh bình
mục đồng là gì
mục đồng là gì? Trẻ chăn trâu, chăn bò

Mục đồng: đứa trẻ trên lưng trâu

Từ điển của Viện Ngôn ngữ học ghi mục đồng với hai nhãn từ cũ và văn chương, giải nghĩa là trẻ chăn trâu, chăn bò. Hai cái nhãn ấy cho biết cách dùng: không ai đi hỏi “nhà mình có đứa mục đồng nào không”, nhưng trong văn tả cảnh quê thì chữ này lại rất hợp. Nó mang theo một chút xa xưa, một chút tranh vẽ.

Thử đặt hai câu cạnh nhau. Chiều nào thằng Tí cũng dắt trâu ra bãi là lời kể bình thường. Bóng mục đồng thấp thoáng sau lũy tre, tiếng sáo bay ngang cánh đồng thì đã thành một bức tranh. Cùng một đứa trẻ, nhưng chữ mục đồng đẩy nó lùi ra xa, vào ký ức. Bởi vậy chữ này hay xuất hiện ở những bài viết về tuổi thơ và quê hương, những trang đầy nỗi hoài niệm về những gì đã qua.

Chữ 牧 và chữ 童

Mục (牧) nghĩa gốc là chăn nuôi gia súc. Từ đó ta có mục súc, du mục (chăn nuôi di chuyển theo đồng cỏ), mục trường (bãi chăn thả). Ngày xưa chữ này còn được dùng cho việc cai trị, như người chăn dắt dân, nên có chức châu mục. Đồng (童) là trẻ con, như trong nhi đồng, đồng thoại, đồng dao, thần đồng.

Lưu ý chữ đồng này không phải chữ đồng trong cánh đồng. Nhiều bạn nghĩ mục đồng là “người chăn trên đồng”, thật ra đồng ở đây là đứa trẻ. Điều đó giải thích vì sao không gọi một ông lão chăn bò là mục đồng.

Bóng mục đồng trong thơ văn và lễ hội

Thơ chữ Hán dùng 牧童 khá nhiều. Trong bài Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông, giữa khói chiều mờ mịt có tiếng sáo của trẻ chăn trâu dẫn đàn trâu về hết, rồi từng đôi cò trắng bay xuống ruộng. Bức tranh quê ấy học sinh lớp 8 được học; phần tác giả, bố cục và nội dung bài thơ Trần Nhân Tông có giải kĩ từng câu.

Sang thơ Đường, bài Thanh minh của Đỗ Mục kết bằng cảnh người khách đi đường hỏi chỗ nào có quán rượu, và chú bé chăn trâu giơ tay chỉ về xóm hoa hạnh ở xa. Chỉ một cử chỉ mà cả bài thơ sáng lên.

Văn xuôi tiếng Việt cũng giữ chữ này. Bài đọc Cánh diều tuổi thơ trong sách Tiếng Việt lớp 4 kể về “đám trẻ mục đồng” thả diều chiều chiều trên bãi; câu hỏi nghĩa của từ mục đồng là câu quen thuộc khi ôn bài này, có ở phần tự đánh giá bài Cánh diều tuổi thơ lớp 4.

Ngoài trang sách, ở làng Phong Lệ (Đà Nẵng) còn một lễ hội hiếm hoi tôn vinh trẻ mục đồng, gắn với đình thờ Thần Nông. Theo lệ cũ, cứ ba năm làng mở hội một lần; trẻ chăn trâu được rước, được hát mừng, được ngồi chiếu trên. Lễ hội từng gián đoạn rất lâu rồi được phục dựng trong những năm gần đây.

Mục đồng, mục tử, trẻ chăn trâu dùng lúc nào?

Từ Sắc thái Dùng khi
Mục đồng Cũ, văn chương, trong trẻo Văn tả cảnh, thơ, bài viết về tuổi thơ
Mục tử Cũ, trang trọng hơn Thơ cổ, văn có giọng trang nghiêm
Trẻ chăn trâu Trung tính, đời thường Kể chuyện, nói chuyện hằng ngày
Người chăn nuôi Trung tính, không chỉ trẻ con Báo chí, kinh tế nông nghiệp

Mục đồng không có một từ trái nghĩa đúng nghĩa; muốn đối lập thì người ta đặt nó bên những hình ảnh phố thị. Có một điều nên nhớ khi viết văn: chữ mục đồng đã mang sẵn nét đẹp, nên câu “những đứa trẻ mục đồng nghèo khổ, đói rách” nghe hơi chỏi. Muốn kể cái khổ của trẻ chăn trâu ngày trước, chữ trẻ chăn trâu hay đi ở chăn trâu sẽ thật hơn. Ca dao cũng chuộng lời mộc mạc ấy, đọc thử tuyển những câu ca dao về con trâu và nghề nông sẽ thấy.

Chữ mục đồng khi gặp trong bài đọc

Mục đồng nghĩa là gì trong bài Cánh diều tuổi thơ?

Mục đồng trong bài là những đứa trẻ chăn trâu ở làng quê, chiều chiều thả trâu trên bãi rồi rủ nhau thả diều. Tác giả dùng chữ này để gợi một tuổi thơ gần gũi với đồng ruộng.

Trẻ mục đồng là gì?

Là cách nói thêm chữ “trẻ” cho rõ nghĩa, vẫn chỉ trẻ chăn trâu, chăn bò. Xét kĩ thì hơi thừa, vì chữ đồng đã có nghĩa là trẻ con, nhưng cách nói này rất phổ biến và không bị coi là sai.

Mục đồng tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là herd boy, cowherd hoặc buffalo boy (khi nói cảnh Việt Nam). Các bản dịch thơ cổ hay dùng herd boy hoặc shepherd boy.

Mục đồng có phải từ Hán Việt không?

Phải. Mục đồng là từ Hán Việt, viết bằng chữ Hán là 牧童, ghép từ mục (chăn nuôi) và đồng (trẻ con).

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5