Mối quan hệ không ràng buộc là kiểu gắn bó mà hai người vẫn gặp gỡ, nhắn tin, có quý mến nhau, nhưng thỏa thuận từ đầu rằng không gọi nhau là người yêu chính thức, không hứa hẹn lâu dài và không đòi hỏi nhau những nghĩa vụ của một cặp đôi. Trên mạng, nhiều người gọi tắt là “yêu không ràng buộc”; tiếng Anh hay dùng casual relationship hoặc thành ngữ no strings attached.
| Nghĩa ngắn | Có qua lại, có tình cảm nhưng không cam kết, không danh phận |
| Cách gọi khác | Yêu không ràng buộc, quan hệ không cam kết, quan hệ không dán nhãn |
| Tương đương tiếng Anh | casual relationship, no strings attached |
| Sắc thái | Trung tính khi cả hai tự nguyện; dễ thành chuyện buồn khi một người muốn nhiều hơn |
Mối quan hệ không ràng buộc từ đâu ra?
Muốn hiểu cụm này, nhìn vào chữ ràng trước. Ràng là buộc chặt bằng nhiều vòng dây, như ràng gói hàng sau yên xe. Ghép thành ràng buộc, từ điển tiếng Việt dùng nó cho những điều bắt buộc phải làm trong quan hệ với người khác, khiến mình không còn hoàn toàn tự do: bị lễ giáo ràng buộc, con cái là sợi dây ràng buộc hai người. Vậy “không ràng buộc” là gỡ hết những vòng dây ấy ra: không lời hứa, không bổn phận, không ai có quyền giữ ai.
Tiếng Anh có một hình ảnh rất giống. Thành ngữ no strings attached, xuất xứ từ tiếng Anh Mỹ, nghĩa đen là “không kèm sợi dây nào”, nghĩa thật là không kèm điều kiện. Ban đầu người ta nói vậy về một món quà, một khoản giúp đỡ cho không, không đòi đáp lễ. Về sau cụm này được dùng cho chuyện tình cảm: hai người đến với nhau nhưng không ai buộc ai phải ở lại.
Ở Việt Nam, cách gọi “mối quan hệ không ràng buộc” phổ biến dần qua các bài tâm lý, báo chí viết về lối yêu của người trẻ ở các thành phố lớn, trong đó có những bài kể chuyện giới trẻ Trung Quốc chuộng kiểu hẹn hò “không dán nhãn”. Thời điểm cụm từ này bắt đầu thịnh hành ở Việt Nam thì chưa có mốc rõ ràng.
Đặt cạnh mập mờ, quan hệ mở và hẹn hò nghiêm túc
Người ta rất hay dùng lẫn mấy cách gọi dưới đây. Chỗ khác nhau nằm ở việc có nói rõ với nhau hay không, và hai người có hướng tới đâu.
| Không ràng buộc | Mập mờ (situationship) | Quan hệ mở | Hẹn hò nghiêm túc | |
|---|---|---|---|---|
| Có nói rõ với nhau? | Có, thỏa thuận là không cam kết | Không, ai cũng ngại hỏi | Có, thỏa thuận về giới hạn | Có, đã xác nhận là một cặp |
| Có gọi là người yêu? | Không | Chưa rõ | Có | Có |
| Hướng tới lâu dài? | Không đặt ra | Không biết | Tùy cặp | Có, có khi tính tới hôn nhân |
| Chỗ dễ tổn thương | Một người lỡ thích thật | Chờ mãi một câu trả lời | Ghen tuông, lệch kỳ vọng | Áp lực trách nhiệm |
Mập mờ là khi chính hai người cũng không biết mình là gì của nhau, chuyện được bàn kĩ trong bài về kiểu tình cảm lửng lơ some và situationship. Không ràng buộc thì ngược lại: cả hai đều biết, và đã đồng ý. Còn quan hệ mở là một cặp đôi chính thức nhưng thỏa thuận khác với số đông, như bài giải nghĩa chữ open relationship đã phân tích.
Vì sao có người chọn, có người sợ kiểu yêu này?
Người chọn yêu không ràng buộc thường nêu mấy lý do khá giống nhau. Công việc bận, chưa sẵn sàng lo cho ai. Vừa qua một cuộc tình mệt mỏi, muốn có người bầu bạn mà không phải hứa gì. Hoặc đơn giản là chưa biết mình muốn gì, nên không muốn hứa điều mình chưa chắc giữ được.
Mặt kia của nó cũng rõ. Không có danh phận nghĩa là không có quyền đòi hỏi: người kia bận, lạnh nhạt hay quen thêm người mới, mình cũng khó lên tiếng. Chữ danh phận trong cách nghĩ của người Việt vẫn nặng ký, nên nhiều người ngoài miệng nói “không ràng buộc” nhưng trong lòng vẫn chờ một ngày được gọi tên. Rắc rối hay gặp nhất là một bên dần có tình cảm thật, còn bên kia thì vẫn giữ đúng thỏa thuận ban đầu.
Ở tuổi học sinh, sinh viên, chuyện này càng cần tỉnh táo. Nếu thấy mình chỉ đồng ý vì sợ mất người kia, đó là tín hiệu nên dừng lại hỏi chính mình, hoặc tâm sự với người lớn mình tin.
Câu chuyện thường gặp quanh chữ không ràng buộc
Cụm từ này hay xuất hiện khi kể chuyện, tâm sự hoặc bình luận. Mỗi câu dưới đây một hoàn cảnh:
- Tâm sự với bạn thân: “Tụi mình nói rõ từ đầu là mối quan hệ không ràng buộc, vậy mà giờ mình lại là đứa buồn trước.”
- Bình luận dưới một bài báo: “Yêu không ràng buộc nghe thì tự do, nhưng ốm một trận mới biết chẳng có ai để gọi.”
- Tin nhắn thẳng thắn: “Mình chưa sẵn sàng yêu nghiêm túc. Nếu bạn muốn một mối quan hệ rõ ràng thì mình nói trước cho công bằng.”
- Trong buổi trò chuyện ở lớp kỹ năng sống: “Một mối quan hệ không ràng buộc vẫn cần tôn trọng: không nói dối, không lợi dụng.”
- Caption nửa đùa: “Không ràng buộc, chỉ ràng buộc mỗi lịch đi ăn tối thứ Sáu.”
Khi viết văn bản trang trọng, bài nghị luận hay báo cáo, có thể thay bằng “quan hệ tình cảm không cam kết” hoặc “mối quan hệ chưa xác định”. Riêng cách nói “quan hệ không ràng buộc” trong văn bản pháp lý, kinh doanh thì mang nghĩa khác hẳn: hai bên hợp tác mà không bị điều khoản nào giữ chân, chẳng liên quan gì đến chuyện yêu đương.
Người muốn đi theo hướng ngược lại, tìm hiểu để tiến tới gia đình, có thể đọc thêm về hẹn hò với ý định kết hôn. Một câu đáng nhớ cho người đang đứng giữa hai lựa chọn: không ràng buộc là thỏa thuận của hai người, nên chỉ cần một người đổi ý là thỏa thuận ấy cần được nói lại từ đầu.
Gần Tết, có người còn rủ một bạn trai kỳ nghỉ về ra mắt cho họ hàng thôi hỏi chuyện độc thân, rồi ai về nhà nấy.
Những tình huống dễ gặp khi yêu không ràng buộc
Yêu không ràng buộc là gì?
Là cách nói ngắn của mối quan hệ không ràng buộc: hai người hẹn hò, quan tâm nhau nhưng đã đồng ý không trở thành người yêu chính thức và không hứa hẹn tương lai. Điểm mấu chốt là cả hai đều biết và chấp nhận điều đó.
Mối quan hệ không ràng buộc có phải là mập mờ không?
Không hẳn. Mập mờ là khi chưa ai nói rõ, mỗi người tự đoán. Không ràng buộc thì đã nói rõ, chỉ là nói rõ rằng “mình không cam kết”. Tuy vậy, nhiều mối quan hệ khởi đầu là không ràng buộc rồi trượt dần thành mập mờ khi một người bắt đầu muốn nhiều hơn mà không dám nói.
Mối quan hệ không ràng buộc tiếng Anh là gì?
Thường dịch là casual relationship (quan hệ tình cảm không nghiêm túc, không cam kết). Thành ngữ no strings attached cũng hay được dùng, với nghĩa gốc là “không kèm điều kiện”.
Mối quan hệ không ràng buộc có bền không?
Bản thân nó không đặt mục tiêu bền lâu, nên phần lớn kết thúc khi một người tìm được mối quan hệ nghiêm túc hoặc khi tình cảm hai bên lệch nhau. Cũng có cặp từ đó mà thành yêu thật, nhưng thường là nhờ một lần ngồi xuống nói chuyện thẳng thắn chứ không tự nhiên mà thành.