Kết bài Lặng lẽ Sa Pa hay nhất – 14 mẫu ngắn gọn, liên hệ, nâng cao

Khép lại truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, hình ảnh chàng trai trên đỉnh Yên Sơn cứ ở mãi trong lòng người đọc. Bằng giọng văn nhẹ nhàng, Nguyễn Thành Long đã cho ta hiểu rằng cái tĩnh lặng của Sa Pa chỉ là bề ngoài, còn bên trong là một nhịp sống say mê và đầy ý nghĩa.

Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa kể về một lần gặp gỡ chóng vánh mà dư vị kéo dài. Qua đó, Nguyễn Thành Long ca ngợi những con người miệt mài làm việc ở nơi heo hút, coi công việc là niềm vui và luôn dành cho người khác sự quan tâm chân thành. Thành công của tác phẩm đến từ tình huống gặp gỡ tự nhiên, điểm nhìn tinh tế của ông họa sĩ, lời đối thoại hợp với từng nhân vật và những trang tả cảnh đẹp như tranh. Tất cả hòa vào nhau, tạo nên một thiên truyện vừa có chiều sâu suy nghĩ vừa giàu chất thơ.

Ra đời từ chuyến thâm nhập Lào Cai mùa hè 1970 và in trong tập Giữa trong xanh, Lặng lẽ Sa Pa đã trở thành truyện ngắn tiêu biểu nhất của Nguyễn Thành Long. Hơn nửa thế kỉ trôi qua, thiên truyện vẫn có mặt trong sách Ngữ văn, vẫn khiến người đọc trẻ xúc động trước chàng trai làm khí tượng và những người lặng lẽ sống vì công việc chung. Điều đó chứng tỏ sức sống của một ngòi bút trong trẻo, biết tìm ra cái đẹp ở những nơi ít ai để mắt tới.

Đọc Lặng lẽ Sa Pa, em cứ nghĩ mãi về những giờ ghi số liệu lúc nửa đêm của anh thanh niên giữa mưa tuyết và gió núi. Không ai giám sát, anh vẫn làm đúng giờ, chính xác đến từng con số. Nguyễn Thành Long khiến em tự hỏi mình đã làm tốt những việc nhỏ của mình chưa: một bài tập về nhà, một lần trực nhật, một lời hứa với bạn bè. Em hiểu rằng sống có ích không cần điều gì to lớn, chỉ cần làm hết lòng phần việc của mình mỗi ngày.

Câu chuyện trong Lặng lẽ Sa Pa đã cách chúng ta hơn năm mươi năm, nhưng những người giống chàng trai trên đỉnh Yên Sơn vẫn đang có mặt ở khắp nơi. Đó là người đo mưa ở trạm khí tượng vùng cao, người công nhân sửa đường dây trong đêm bão, người thầy cô cắm bản dạy chữ cho học trò. Họ ít khi được nhắc tên, nhưng cuộc sống của mỗi chúng ta vẫn vận hành êm ả nhờ họ. Nguyễn Thành Long đã nhắc chúng ta biết nhìn ra, biết quý những đóng góp lặng lẽ ấy.

Đặt Lặng lẽ Sa Pa bên cạnh Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải, ta gặp cùng một khát vọng: được góp một phần nhỏ bé của mình vào cuộc sống chung mà không cần ai ghi công. Nếu nhà thơ nói lên ước nguyện ấy bằng những vần thơ tha thiết, thì Nguyễn Thành Long biến nó thành những con người cụ thể, đang sống, đang làm việc giữa núi rừng Lào Cai. Nhờ vậy, lí tưởng sống cống hiến không còn là điều xa vời mà trở nên gần gũi, ấm áp như chính tách trà anh thanh niên mời khách.

Giữa những lời giới thiệu về người kĩ sư trồng su hào và người nghiên cứu sét, Nguyễn Thành Long đặt một câu văn như lời tự nhủ: Sa Pa vẫn bình yên, nhưng ở đó “có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước”. Câu văn ấy chính là chìa khóa để hiểu nhan đề Lặng lẽ Sa Pa. Cái lặng lẽ không phải là sự trống vắng, mà là dáng vẻ khiêm nhường của những tấm lòng đang ngày đêm góp sức cho quê hương. Gấp trang sách lại, người đọc mang theo niềm tin rằng cuộc đời luôn có những người như thế.

Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa khép lại khi ông họa sĩ xách làn trứng, cô kĩ sư ôm bó hoa xuống dốc, còn anh thanh niên đã lặng lẽ vào nhà, không tiễn khách ra tận xe. Nắng lúc ấy rực lên trên cả con đèo, như thắp sáng thêm những tình cảm vừa nảy nở. Cuộc gặp chỉ chừng ba mươi phút nhưng mỗi người đều mang theo một điều quý giá: bức kí họa dang dở, bó hoa rực rỡ, một niềm tin mới vào cuộc đời. Nguyễn Thành Long đã kết thúc câu chuyện thật nhẹ nhàng, để dư âm ở lại lâu trong lòng người đọc.

Bằng hình tượng chàng trai giữ trạm khí tượng, Nguyễn Thành Long đã dựng nên chân dung đẹp đẽ của người lao động mới trong Lặng lẽ Sa Pa. Anh yêu nghề, có trách nhiệm, biết tổ chức cuộc sống ngăn nắp, hiếu khách và khiêm tốn tới mức luôn từ chối để người khác vẽ mình. Câu nói “Vả, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được?” cho thấy chính lòng yêu nghề đã giúp anh chiến thắng sự cô độc. Nhân vật này nhắc mỗi người trẻ hôm nay về ý nghĩa của một cuộc sống có ích.

Ông họa sĩ trong Lặng lẽ Sa Pa là người nghệ sĩ từng trải, tinh tế và luôn khao khát chạm tới cái đẹp thật sự. Gặp anh thanh niên, ông vừa vui sướng vì tìm được mẫu người lí tưởng, vừa băn khoăn trước giới hạn của ngòi bút; tác giả viết: “Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá.” Qua cái nhìn của ông, Nguyễn Thành Long không chỉ giới thiệu những con người đáng quý ở Sa Pa mà còn bày tỏ quan niệm của mình về nghệ thuật: người nghệ sĩ phải đặt cả tấm lòng vào cái mình muốn diễn tả.

Nhân vật cô kĩ sư trẻ của Lặng lẽ Sa Pa ít lời nhưng là nhân vật có sự đổi thay rõ nhất. Lúc đầu e dè, nép vào vai ông họa sĩ, sau cuộc gặp ngắn ngủi, cô đã dám nhìn thẳng vào mắt anh thanh niên, ôm bó hoa thật to và đỏ mặt khi được trả lại chiếc khăn tay bỏ quên. Những điều được nghe trên đỉnh Yên Sơn giúp cô hiểu thêm hướng đi mình đã chọn và yên tâm hơn với quyết định của bản thân. Qua nhân vật này, Nguyễn Thành Long cho thấy một con người tận tụy có thể truyền niềm tin cho người khác như thế nào.

Thiên nhiên trong Lặng lẽ Sa Pa đẹp như những bức tranh của ông họa sĩ, nhưng thứ làm người đọc nhớ hơn cả là những con người hầu như không xuất hiện trực tiếp. Ông kĩ sư ngày ngày rình ong để thụ phấn cho su hào, người cán bộ nửa đêm mưa gió vẫn chạy ra khi nghe tiếng sét, chờ đến lúc “cái bản đồ sét thì sắp xong rồi”. Bằng vài nét chấm phá, Nguyễn Thành Long đã cho thấy ngoài chàng trai khí tượng, núi rừng nơi đây còn cả một thế giới những người cần mẫn, nhờ họ mà Sa Pa không hề lặng lẽ.

Bức kí họa ông họa sĩ vẽ vội trên đầu gối có lẽ chưa hoàn thành, và chính ông cũng biết nghệ thuật nhiều khi đuổi không kịp vẻ đẹp của đời sống. Nhưng Lặng lẽ Sa Pa thì đã làm được điều ông còn trăn trở: dựng nên hình ảnh những con người thầm lặng mà cao đẹp. Nguyễn Thành Long không tô vẽ, chỉ để nhân vật tự hiện ra qua lời nói và việc làm, nên họ thật đến từng cử chỉ. Đó là bài học về cách nhìn đời của người cầm bút, cũng là lời nhắc với người đọc: cái đẹp nhiều khi ở ngay bên cạnh, chỉ cần ta đủ tinh ý để nhận ra.

Nhân vật anh thanh niên kể rằng từ khi biết mình góp phần nhỏ vào một trận thắng trên cầu Hàm Rồng, anh sống thật hạnh phúc. Hạnh phúc ấy không đến từ tiền bạc hay danh tiếng, mà đến từ ý thức rằng công việc của mình có ích cho mọi người. Đó cũng là thông điệp sâu sắc nhất mà Nguyễn Thành Long gửi gắm qua Lặng lẽ Sa Pa. Trong một thời đại nhiều người mải chạy theo những điều hào nhoáng, câu chuyện nhỏ trên đỉnh Yên Sơn vẫn nhắc ta rằng sống đẹp là biết lặng lẽ cho đi.