Tóm tắt Mắt sói (Đa-ni-en Pen-nắc) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Trong vườn thú, cậu bé Phi Châu và con sói một mắt nhìn sâu vào mắt nhau. Cậu thấy Sói Lam từng liều mình cứu cô em Ánh Vàng khỏi lưới thợ săn nên bị bắt, mất một mắt. Con sói thì thấy Phi Châu mồ côi vì chiến tranh, bị bán cho Vua Dê, mất bạn lạc đà Hàng Xén rồi kết thân với Báo nhờ tấm lòng yêu loài vật.

Đứng trước chuồng, cậu bé chăm chú nhìn con mắt vàng của con sói và nhận ra bên trong có cả một gia đình: sói mẹ cùng bảy con, trong đó có Sói Lam lông xanh và Ánh Vàng lông vàng. Một đêm, Ánh Vàng tò mò lẻn tới trại thợ săn và sa lưới. Sói Lam lao qua lửa cắn đứt dây cứu em, còn mình bị đánh gục, từ đó chỉ còn một mắt và sống mười năm trong các vườn thú. Đến lượt con sói nhìn vào mắt cậu bé. Phi Châu mất gia đình vì chiến tranh, theo lão Toa lái buôn, thân với lạc đà Hàng Xén cho tới khi bị lão bán cho Vua Dê. Cậu chăn đàn giỏi nhờ hiểu muôn loài và trở thành bạn thân của Báo.

Phần 1 – Mắt sói. Cậu bé nhìn vào con mắt duy nhất của con sói; con ngươi đen rực lên như lửa rồi mở ra kí ức của nó. Sói Lam sống cùng mẹ và các em ở xứ tuyết, luôn phải lẩn tránh toán thợ săn. Cô em Ánh Vàng muốn biết mặt con người nên đêm ấy trốn khỏi hang và mắc lưới. Người anh đuổi tới, phóng qua đống lửa, cắn dây giải thoát em, rồi bị một gã to lớn đánh ngất bằng cây đuốc khổng lồ. Mười năm sau, trong vườn thú, con sói hỏi cậu bé là ai.

Phần 2 – Mắt người. Cậu bé tên Phi Châu, cái tên ai nghe cũng cười. Cậu để Sói Lam đi vào mắt mình. Ở đó có đêm chiến tranh khiến cậu mồ côi, có chuyến đi cùng lão Toa và người bạn lạc đà Hàng Xén, có buổi sáng lão bán cả hai đi. Ở chỗ Vua Dê, cậu tìm Hàng Xén vô ích, nhưng hai năm liền giữ đàn yên ổn vì hiểu rằng thú dữ chỉ bắt mồi khi đói. Cậu thuyết phục Báo cùng chăn cừu, và hai bên thành đôi bạn gắn bó.

Ở vườn thú, một cậu bé đứng lặng nhìn con sói chỉ còn một mắt. Cậu nhìn mãi vào con mắt vàng có con ngươi đen ấy cho tới khi mọi thứ xung quanh biến mất. Con ngươi to dần, bừng lên như lửa, và cậu thấy trong đó một sói mẹ đang nằm giữa bảy sói con: năm con màu hung đỏ, một con xanh lam tên Sói Lam, một cô sói vàng óng mà các anh gọi là Ánh Vàng.

Cả nhà sói sống ở vùng băng tuyết và luôn bị toán thợ săn bám theo. Ánh Vàng buồn chán, muốn nhìn tận mặt con người. Một đêm, nghe thấy tiếng củi nổ và ngửi thấy khói từ trại thợ săn cách hang chừng ba giờ đường, cô qua mặt anh họ đang gác rồi một mình tìm tới đó. Sói Lam tỉnh giấc thì em đã đi được một giờ. Khi nó tới nơi, Ánh Vàng đã bị nhốt trong tấm lưới treo cao, bầy chó nhảy chồm chồm bên dưới, đám người mặc áo lông cáo vừa nhảy vừa hú.

Sói Lam tính nhanh: cắn đứt dây, lưới rơi xuống sẽ bung ra, em nó đủ nhanh để thoát. Nó vượt qua ngọn lửa, cắn dây, hất hai con chó vào lửa và giục em chạy. Ánh Vàng ngần ngừ không muốn bỏ anh, nhưng cuối cùng cũng vọt đi giữa tiếng súng và biến mất trong đêm. Niềm vui chưa trọn, một gã đàn ông lực lưỡng đã vung thân cây rực lửa giáng xuống đầu nó. Tỉnh dậy, nó chỉ mở được một mắt; mười năm qua nó bị đưa tới năm, sáu vườn thú.

Trở về hiện tại, Sói Lam muốn biết cậu bé là ai. Cậu tên Phi Châu và đã quen bị cười vì cái tên giống tên một châu lục. Cậu mở mắt mình cho con sói nhìn vào: trong bóng tối sâu như hang cáo là kí ức đầu tiên. Chiến tranh khiến cậu mồ côi, một người đàn bà tốt trả tiền nhờ lão Toa lái buôn đưa cậu đi xa. Cậu kết bạn với lạc đà một bướu Hàng Xén; con lạc đà nhất định không đi nếu thiếu cậu. Một sáng ở thành phố, lão Toa đem con lạc đà đi bán, còn cậu bé thì bị gán cho Vua Dê.

Phi Châu đi hỏi khắp nơi, hỏi cả người qua đường, lũ trẻ, đàn lạc đà, người mua lạc đà mà vẫn không thấy bạn, tới mức Vua Dê nổi cáu. Cậu ở lại chăn cừu, dê suốt hai năm, điều chưa người chăn nào làm được. Bí quyết của cậu là hiểu loài vật: sư tử chỉ ăn thịt dê khi đói, nên cậu bảo Vua Dê để thịt sẵn cho chúng. Với Báo, cậu nghe được tiếng nó bò tới, khen nó săn giỏi, nhìn xa, rồi rủ nó cùng chăn đàn vì cả hai đều cần một người bạn. Từ đó, Phi Châu và Báo không rời nhau.

Tôi là Sói Lam. Mười năm nay tôi sống trong chuồng, chỉ còn một mắt để nhìn đám người qua lại. Rồi một cậu bé tới, đứng nhìn tôi rất lâu, và tôi để cậu nhìn vào quá khứ của mình. Ngày ấy, mẹ tôi cùng bảy anh em chúng tôi sống giữa xứ tuyết; cô em út Ánh Vàng có bộ lông vàng như nắng. Ánh Vàng tò mò về con người nên một đêm đã lén tới trại thợ săn và mắc lưới. Tôi đuổi theo, nhảy qua lửa, cắn đứt dây cho em chạy và dặn em thay tôi lo cho cả nhà. Em thoát được, còn tôi bị đánh gục, mất một mắt và bị nhốt từ đó. Khi tôi hỏi tên, cậu bé đáp là Phi Châu, rồi cho tôi bước vào mắt cậu. Tôi thấy một đứa trẻ mồ côi vì chiến tranh, một con lạc đà tên Hàng Xén thương cậu hết lòng, một lão lái buôn bán cả hai đi. Tôi thấy cậu chăn cừu cho Vua Dê, hiểu cả sư tử lẫn báo, và kết bạn với một con báo. Tôi hiểu vì sao cậu chịu đứng nhìn tôi lâu đến thế.

Con sói ấy chỉ có một mắt, nhưng khi tôi nhìn vào, tôi thấy cả một gia đình sói ở xứ băng giá. Tôi thấy Sói Lam liều mình cứu cô em gái Ánh Vàng khỏi lưới thợ săn, rồi bị đánh gục và mất một bên mắt. Đến khi nó hỏi tên, tôi biết mình phải kể chuyện đời mình, vì một cái tên chẳng có nghĩa gì nếu không ai biết câu chuyện phía sau. Tôi kể về đêm chiến tranh khiến tôi mất cha mẹ, về lão Toa lái buôn và người bạn lạc đà Hàng Xén. Lão bán Hàng Xén ở thành phố, bán tôi cho Vua Dê; tôi tìm bạn mãi không được. Ở Châu Phi Xám, tôi chăn đàn cho Vua Dê hai năm. Tôi biết sư tử chỉ ăn thịt dê khi đói nên khuyên lão cho chúng ăn trước. Tôi nghe được tiếng Báo bò tới, khen nó là thợ săn giỏi và rủ nó chăn cừu cùng tôi. Từ hôm đó chúng tôi là đôi bạn không rời.

Nếu sắp các sự việc theo thời gian xảy ra thay vì theo lối kể lồng ghép của nhà văn, câu chuyện diễn ra như sau. Ở vùng băng tuyết, gia đình sói gồm sói mẹ và bảy con thường xuyên phải lẩn trốn thợ săn. Ánh Vàng, cô em út, lén tới trại thợ săn để nhìn con người và bị nhốt vào lưới; Sói Lam cứu em thoát nhưng bị đánh gục, mất một mắt, rồi bị đưa qua hết vườn thú này tới vườn thú khác.

Ở châu Phi, chiến tranh khiến Phi Châu mồ côi. Cậu theo lão Toa lái buôn, thân với lạc đà Hàng Xén, rồi bị lão bán cho Vua Dê ở vùng Châu Phi Xám, còn Hàng Xén bị bán đi nơi khác. Hai năm chăn cừu, cậu giữ đàn bằng sự hiểu biết về muôn loài và kết bạn với Báo.

Nhiều năm sau, ở một vườn thú nơi thành phố, cậu bé và con sói gặp nhau. Hai bên nhìn vào mắt nhau, lần lượt kể cho nhau nghe quá khứ của mình. Nhà văn đã đảo trật tự ấy: đặt cuộc gặp lên trước, để hai quá khứ hiện ra qua hai con mắt.

Cuốn tiểu thuyết có bốn chương. Chương 1: ở vườn bách thú, cậu bé Phi Châu đứng mãi trước chuồng một con sói chỉ còn một mắt, và cậu cũng nhắm một mắt lại để nhìn nó. Chương 2: qua con mắt sói, cậu biết chuyện gia đình sói ở Bắc Cực chạy trốn các toán thợ săn và chuyện Sói Lam bị bắt khi cứu em gái. Chương 3: qua con mắt cậu bé, con sói biết cuộc đời Phi Châu trải khắp các miền châu Phi: mồ côi vì chiến tranh, bị lão Toa bán cho Vua Dê, chăn cừu cùng Báo, sau một tai nạn xe buýt thì được cha Bia và mẹ Bia cứu, nhận làm con và sống ở Châu Phi Xanh, cho tới khi rừng bị chặt phá, hạn hán kéo đến buộc cả nhà rời đi. Chương 4: gia đình lên thành phố, cha Bia làm việc ở vườn thú. Con sói thực ra đã lành mắt từ lâu nhưng thấy cảnh chuồng trại chẳng đáng nhìn bằng hai mắt; khi có Phi Châu làm bạn, nó mở con mắt kia, và cậu bé cũng mở mắt mình ra.

Kết luận

Dù tóm tắt ngắn hay dài, em cần giữ đủ hai mạch: chuyện Sói Lam cứu em và mất một mắt, chuyện Phi Châu mất gia đình, mất bạn rồi tìm được bạn mới; đồng thời nhớ rằng hai câu chuyện được mở ra qua hai con mắt. Khi làm bài, chọn mẫu 1 hoặc mẫu 2 cho câu hỏi ngắn, mẫu 3 hoặc mẫu 4 khi cần nêu đủ diễn biến.

Xem thêm:

• Soạn bài Mắt sói (Kết nối tri thức)
• Mục lục Ngữ văn 8 Kết nối tri thức