Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Dục tốc bất đạt là gì? Xuất xứ Luận ngữ, vế sau và cách dùng

Cập nhật 28/10/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Nghĩa từng chữ của dục tốc bất đạt
  • Lời Khổng Tử dặn Tử Hạ và vế sau của câu
  • Những câu cùng ý và chỗ dễ hiểu lệch
  • Đặt câu với dục tốc bất đạt

Dục tốc bất đạt là thành ngữ Hán Việt có nghĩa “muốn nhanh thì không tới được”: càng nôn nóng đốt cháy giai đoạn, việc càng dễ hỏng. Hỏi “dục tốc bất đạt nghĩa là gì” thì đó là câu trả lời gọn nhất. Câu này vốn là lời Khổng Tử dặn học trò trong sách Luận ngữ, và nó còn một vế sau ít người nhớ.

Nghĩa ngắn Vội vàng muốn xong cho nhanh thì lại không đạt được kết quả
Chữ Hán 欲速不達: dục (muốn) + tốc (nhanh) + bất (không) + đạt (tới, thành)
Xuất xứ Luận ngữ, thiên Tử Lộ, lời Khổng Tử nói với Tử Hạ
Loại Thành ngữ gốc Hán, dùng như một lời khuyên
Gần nghĩa Chậm mà chắc; nhanh nhảu đoảng; tiếng Anh: haste makes waste
dục tốc bất đạt là gì
dục tốc bất đạt là gì? Muốn nhanh thì không tới được

Nghĩa từng chữ của dục tốc bất đạt

Tách từng chữ ra thì nghĩa hiện lên khá rõ. Dục (欲) là muốn, là ham; ta gặp nó trong dục vọng, tham dục. Tốc (速) là nhanh, như trong tốc độ, cấp tốc, thần tốc. Bất (不) là không. Đạt (達) là đến nơi, thành việc, như đạt được, thành đạt.

Ghép lại: ham nhanh thì không đến nơi. Đây là một câu nói đúc kết kinh nghiệm, không phải một từ ghép, nên khi dùng người ta giữ nguyên bốn chữ, không đảo, không bớt. Trong lời nói hằng ngày, nó thường đứng một mình như một lời nhắc: “Từ từ thôi, dục tốc bất đạt.”

Cái hay của câu là nó không chê sự nhanh nhẹn. Nó chê cái muốn nhanh, tức lòng nôn nóng. Làm nhanh vì đã thạo việc là chuyện tốt; làm nhanh vì sốt ruột, bỏ qua các bước cần có, mới là chỗ hỏng.

Lời Khổng Tử dặn Tử Hạ và vế sau của câu

Thiên Tử Lộ của Luận ngữ chép rằng Tử Hạ, một học trò của Khổng Tử, được cử làm quan cai quản đất Cử Phụ (莒父) và đến hỏi thầy cách làm việc chính sự. Khổng Tử đáp, nguyên văn chữ Hán:

無欲速,無見小利。欲速則不達,見小利則大事不成。

Vô dục tốc, vô kiến tiểu lợi. Dục tốc tắc bất đạt, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành.

Tạm dịch: đừng mong nhanh, đừng chăm chăm vào cái lợi nhỏ. Mong nhanh thì không tới đích; thấy lợi nhỏ thì việc lớn không thành. Như vậy cụm bốn chữ quen thuộc chỉ là nửa đầu của lời khuyên. Nửa sau, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành, chính là “vế sau” mà nhiều người đi tìm.

Hai vế bổ sung cho nhau. Người làm quan muốn có thành tích ngay thường chọn việc thấy kết quả sớm, dễ khoe, và bỏ qua những việc cần thời gian mới thấy hiệu quả. Khổng Tử nhắc cùng lúc cả cái vội lẫn cái lợi trước mắt vì chúng hay đi đôi. Cùng sách Luận ngữ còn một lời dạy khác đã thành câu cửa miệng là lấy hòa khí làm trọng.

Cũng trong Luận ngữ, Khổng Tử khuyên người làm thầy phải ôn cố tri tân, ôn cái cũ để biết thêm cái mới.

Những câu cùng ý và chỗ dễ hiểu lệch

Câu nói Gốc Ý chính
Dục tốc bất đạt Luận ngữ (Trung Hoa) Nôn nóng thì không thành việc
Chậm mà chắc Tục ngữ Việt Đi từng bước nhưng vững, kết quả bền
Nhanh nhảu đoảng Thành ngữ Việt Vội vàng, hấp tấp nên làm hỏng
Bạt miêu trợ trưởng (拔苗助長) Sách Mạnh Tử: người nước Tống kéo cây non cho mau lớn Ép cho nhanh, kết quả hỏng hết
Haste makes waste Tiếng Anh Vội thì hoang phí, phải làm lại

Hiểu lệch thường gặp nhất là coi dục tốc bất đạt như lời bào chữa cho sự chậm trễ. Câu này không khuyên rề rà. Một bạn để bài tập đến sát giờ nộp rồi bảo “dục tốc bất đạt mà” là dùng sai chỗ, vì cái đang hại bạn ấy là thói trì hoãn đến phút chót, không phải sự vội. Trái hẳn với tinh thần của câu là lối “ăn xổi”, “đốt cháy giai đoạn”, muốn có ngay mà không chịu qua từng nấc.

Về cấu tạo, dục tốc bất đạt thuộc lớp thành ngữ, tục ngữ gốc Hán được người Việt mượn nguyên khối, giống tái ông thất mã hay cẩn tắc vô ưu.

Đặt câu với dục tốc bất đạt

  • Học tiếng Anh mà đòi một tháng nói trôi chảy thì dục tốc bất đạt, mỗi ngày nửa tiếng đều đặn còn hơn.
  • Bố dặn khi tập lái xe: “Dục tốc bất đạt, cứ chạy chậm cho quen tay đã.”
  • Đội dự án vội ra mắt sản phẩm khi chưa thử kĩ, lỗi phát sinh liên tục, đúng là dục tốc bất đạt.
  • Ôn thi kiểu nhồi một đêm dễ quên sạch; người xưa nói dục tốc bất đạt là vậy.

Câu này cũng là đề tài quen của văn nghị luận về tư tưởng, đạo lí. Bài viết có thể nối nó với đức tính bền bỉ theo đuổi mục tiêu dài hơi: cả hai đều nói rằng kết quả đáng giá cần thời gian tích lũy.

Dục tốc bất đạt: vài điều hay được hỏi

Dục tốc bất đạt nghĩa là gì trong chữ Hán?

Viết là 欲速不達 (giản thể 欲速不达). Dịch sát từng chữ: muốn – nhanh – không – tới. Nghĩa là nóng vội muốn nhanh thì không đạt được mục đích.

Vế sau của dục tốc bất đạt là gì?

Trong Luận ngữ, câu đầy đủ là “Dục tốc tắc bất đạt, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành”. Vế sau có nghĩa: chỉ nhìn thấy cái lợi nhỏ thì việc lớn không làm nên.

Dục tốc bất đạt tiếng Anh là gì?

Câu tương đương quen thuộc nhất là Haste makes waste. Có người dịch ý thành More haste, less speed hoặc mượn câu Slow and steady wins the race từ truyện rùa và thỏ.

Ai là người nói câu dục tốc bất đạt?

Theo Luận ngữ, đây là lời Khổng Tử nói với học trò Tử Hạ khi Tử Hạ làm quan ở đất Cử Phụ và hỏi về cách cai quản.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5