Đón Thần Mặt Trời là bài đọc 1 (Chia sẻ và đọc) mở đầu Bài 9 (Tài sản vô giá) trong sách Tiếng Việt lớp 4 Cánh diều tập 1, trang 115–117. Bài viết gợi ý trả lời trò chơi Chia sẻ “Vượt qua thách thức” và 5 câu hỏi Đọc hiểu câu chuyện về ánh nắng và sức khoẻ.
Học xong bài này, em có thể chuyển sang bài Buổi sáng đi học lớp 4 Cánh diều để chuẩn bị cho buổi học sau.
Chia sẻ (trang 115)
Trò chơi: Vượt qua thách thức. Em lần lượt trả lời câu hỏi của ba nhân vật.
Câu 1 (trang 115): Trả lời câu hỏi của nàng Tiên Cá:
Theo bạn, những gì là thứ mà ai cũng cần?
(nhà cửa, tiền bạc, đồ dùng, sức khoẻ, thức ăn)
Trả lời: Cả năm thứ đều cần cho cuộc sống: có nhà để ở, có thức ăn để sống, có đồ dùng để sinh hoạt, có tiền để mua sắm. Nhưng thứ ai cũng cần nhất là sức khoẻ, vì có khoẻ mạnh thì mới học tập, làm việc và vui chơi được.
Câu 2 (trang 115): Trả lời câu hỏi của Thần Biển:
Thứ gì mà bạn có nó thì sẽ có tất cả?
Trả lời: Đó là sức khoẻ. Người khoẻ mạnh có thể tự làm ra của cải, nhà cửa, đồ dùng. Còn khi ốm đau thì dù giàu có cũng không vui sống được. Vì thế người ta nói sức khoẻ là tài sản vô giá.
Câu 3 (trang 115): Trả lời câu hỏi của Thần Núi:
Bạn cần làm gì để giữ gìn tài sản vô giá ấy?
Trả lời: Để giữ gìn sức khoẻ, em cần:
- Ăn đủ bữa, ăn nhiều rau, quả; uống đủ nước; hạn chế đồ ngọt, đồ chiên rán.
- Tập thể dục mỗi ngày, chơi thể thao, ra ngoài trời đón nắng sớm.
- Ngủ đủ giấc, không thức khuya xem điện thoại, ti vi.
- Giữ vệ sinh thân thể, rửa tay trước khi ăn; giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát.
Đọc: Đón Thần Mặt Trời (trang 116)
Câu chuyện của tác giả Phạm Năng Cường kể về một phú ông xây ngôi nhà kì lạ không có cửa sổ. Có thể chia bài thành 3 đoạn:
- Đoạn 1 (từ đầu đến hứa thưởng cho người chữa khỏi bệnh): ngôi nhà tối tăm khiến cả nhà phú ông ốm yếu.
- Đoạn 2 (tiếp theo đến lúc phú ông xin cậu bé mách cách làm): cậu bé bảo phải đón Thần Mặt Trời, phú ông hiểu sai nên bệnh không đỡ.
- Đoạn 3 (còn lại): cậu bé chỉ cách làm cửa sổ để nắng vào nhà; cả nhà khỏi bệnh.
Giải nghĩa từ:
- Lâu đài: ngôi nhà to lớn, đẹp đẽ, sang trọng.
- Bệnh ngoài da: các bệnh lộ ra trên da như mụn nhọt, lở loét, chàm…
- Kì quái: lạ lùng đến khó hiểu, gây cảm giác không hay.
- Phú ông: người đàn ông giàu có ngày xưa.
Gợi ý đọc: giọng kể chậm rãi, hơi hài hước ở đoạn phú ông đem túi ra hứng nắng; lời cậu bé đọc hồn nhiên, tự tin; lời giải thích cuối bài đọc rõ ràng, nhấn vào các từ “khô ráo”, “trong lành”, “hồng hào”.
Nội dung chính bài Đón Thần Mặt Trời
Nhờ cậu bé thông minh, phú ông hiểu ra rằng ánh nắng mặt trời rất cần cho sức khoẻ. Câu chuyện khuyên chúng ta sống khoa học, giữ nhà cửa thoáng đãng, đón ánh sáng tự nhiên để luôn khoẻ mạnh, không nên mê tín.
Trong chủ điểm “Tài sản vô giá”, ngoài bài Đón Thần Mặt Trời còn có bài Chọn đường lớp 4 Cánh diều.
Đọc hiểu (trang 117)
Câu 1 (trang 117): Vì sao phú ông phải loan tin khắp nơi, tìm người chữa bệnh?
Trả lời: Vì cả nhà phú ông mắc nhiều bệnh: mắt kém dần, da xanh xao, bệnh ngoài da ngày càng nhiều. Ông đã mời thầy thuốc giỏi và cả thầy phù thuỷ đến chữa mà bệnh vẫn không đỡ, lại nặng hơn, nên đành loan tin và hứa thưởng lớn cho ai chữa khỏi.
Câu 2 (trang 117): Cậu bé bày cách gì để chữa bệnh cho phú ông và gia đình?
Trả lời: Cậu bé nói mọi người ốm là vì “không chịu đón Thần Mặt Trời vào nhà”. Ý cậu là phải mở nhiều cửa sổ cho ánh nắng chiếu vào các phòng.
Câu 3 (trang 117): Phú ông thực hiện cách chữa bệnh của cậu bé như thế nào? Vì sao?
Trả lời: Phú ông sai người mang những chiếc túi lớn ra sân hứng nắng, buộc chặt miệng túi rồi đem vào nhà. Ông làm vậy vì tin vào thần thánh: ông tưởng Thần Mặt Trời là một vị thần có thể “bắt” về nhà được, chứ không hiểu cậu bé nói tới ánh nắng.
Câu 4 (trang 117): Khi bị phú ông trách, cậu bé đã giải thích thế nào?
Trả lời: Cậu bé hỏi lại vì sao ông lại nhốt Thần Mặt Trời trong túi, rồi chỉ cho ông phải trổ thật nhiều cửa sổ. Cậu giải thích: “Ánh nắng là nguồn sáng vô giá.” Có nắng chiếu vào, nhà cửa hết ẩm thấp, không khí sạch, người khoẻ mạnh, da dẻ hồng hào.
Câu 5 (trang 117): Câu chuyện này muốn nói điều gì?
Trả lời: Có thể trả lời theo hai ý:
- Ánh nắng mặt trời rất quý, giúp con người khoẻ mạnh; nhà ở cần thoáng, có nhiều ánh sáng.
- Sức khoẻ là tài sản vô giá. Muốn khoẻ thì phải sống đúng cách, hiểu biết khoa học, không tin vào thần thánh, bùa phép. Cuối Bài 9, em đọc chuyện Bác Hồ thăm Bệnh viện Bạch Mai trong Tự đánh giá: Nghìn thang thuốc bổ lớp 4 Cánh diều.
Liên hệ: em nên mở cửa sổ phòng học, phòng ngủ mỗi sáng cho nắng và gió vào, và ra sân chơi dưới nắng sớm thay vì ngồi mãi trong nhà.
Đọc tiếp bài đọc 2 cùng chủ điểm: Để học tập tốt.