Nghìn thang thuốc bổ là bài đọc trong phần Tự đánh giá cuối Bài 9 (Tài sản vô giá), sách Tiếng Việt lớp 4 Cánh diều tập 1, trang 129–131. Bài viết tóm tắt câu chuyện, gợi ý đáp án 5 câu hỏi và bài tập, kèm cách tự nhận xét kết quả.
A. Đọc và làm bài tập: Nghìn thang thuốc bổ (trang 129, 130)
Câu chuyện được trích từ cuốn sách 118 chuyện kể về Bác Hồ, kể lần Bác về thăm Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cuối năm 1954. Có thể chia bài thành các ý:
- Bác chưa vào phòng họp ngay mà xuống bếp, ghé phòng thí nghiệm, rồi hỏi han người bệnh trước.
- Trong phòng họp, Bác khen cán bộ, nhân viên và khuyên mọi người thi đua phục vụ người bệnh.
- Bác tặng lại bó hoa cho cụ Dưỡng, người giữ xe cao tuổi nhất bệnh viện.
- Một tuần sau, Bác gửi đường và mật ong tặng bệnh viện; người bệnh vô cùng cảm động.
Giải nghĩa từ (thêm cho chú thích SGK):
- Bộn bề: nhiều việc, ngổn ngang.
- Thang thuốc: một gói thuốc bắc (thuốc Đông y) đủ để sắc uống một lần.
- Tận tuỵ: hết lòng, hết sức với công việc.
Gợi ý đọc: giọng kể chậm rãi, trân trọng; câu Bác khuyên mọi người đọc rõ ràng, ngắt nhịp ở các dấu phẩy; câu nói của người bệnh đọc xúc động.
Nội dung chính bài Nghìn thang thuốc bổ
Câu chuyện kể về chuyến thăm Bệnh viện Bạch Mai của Bác Hồ. Bác quan tâm đến từng bữa ăn, việc chữa bệnh của người bệnh, quý trọng cả người lao động bình thường. Sự quan tâm ấy là món quà tinh thần vô giá, giúp người bệnh thêm vững lòng.
Câu hỏi và bài tập (trang 131)
Câu 1 (trang 131): Bài đọc kể chuyện Bác Hồ đến thăm Bệnh viện Bạch Mai vào thời gian nào? Tìm ý đúng:
a) Năm 1954.
b) Năm 1960.
c) Năm 1969.
d) Năm 1975.
Trả lời: Chọn a. Ngay câu đầu, bài đọc cho biết chuyến thăm diễn ra vào cuối năm 1954, khi đất nước vừa hết chiến tranh.
Câu 2 (trang 131): Em hiểu vì sao Bác Hồ đến thăm nhà bếp, phòng thí nghiệm, phòng bệnh nhân trước khi tới phòng họp? Tìm các ý đúng:
a) Bác muốn biết bệnh nhân được ăn uống thế nào trước khi nghe lãnh đạo bệnh viện báo cáo.
b) Bác muốn biết bệnh nhân được chữa bệnh thế nào trước khi nghe lãnh đạo bệnh viện báo cáo.
c) Bác muốn biết phòng thí nghiệm hoạt động thế nào trước khi nghe lãnh đạo bệnh viện báo cáo.
d) Bác muốn tặng hoa cho người giữ xe nhiều tuổi nhất trước khi nghe lãnh đạo bệnh viện báo cáo.
Trả lời: Chọn a, b, c. Bác tự mình đến tận nơi xem bữa ăn ở nhà bếp, việc xét nghiệm và việc chữa trị cho người bệnh để biết rõ tình hình thật. Ý d sai: Bác tặng hoa cho cụ Dưỡng lúc ra về, sau buổi họp.
Câu 3 (trang 131): Theo em, vì sao bệnh nhân nói: “Quà Cụ gửi cho tôi bằng nghìn thang thuốc bổ.”? Tìm các ý đúng:
a) Vì món quà ấy thể hiện sự quan tâm của Bác Hồ đối với bệnh nhân.
b) Vì món quà ấy có tác dụng động viên tinh thần bệnh nhân rất nhiều.
c) Vì món quà ấy giúp bệnh nhân bồi bổ sức khoẻ.
d) Vì món quà ấy rất đắt tiền.
Trả lời: Chọn a, b. Mấy thùng đường, mấy chai mật ong không nhiều, cũng không đắt, nhưng đó là tấm lòng của Bác. Được Bác nhớ tới, người bệnh vui và vững tin, tinh thần khoẻ lên còn hơn uống rất nhiều thuốc bổ.
Câu 4 (trang 131): Tìm chủ ngữ trong câu sau:
Bác ân cần thăm hỏi, chúc mọi người yên tâm chữa bệnh cho mau khỏi.
Trả lời: Chủ ngữ là Bác (trả lời câu hỏi Ai ân cần thăm hỏi?). Phần còn lại của câu là vị ngữ, nói Bác làm gì.
Câu 5 (trang 131): Em thích nhất chi tiết nào trong bài đọc? Vì sao?
Trả lời: Em có thể chọn:
- Cách 1: Chi tiết em thích nhất là lúc ra về, Bác đem bó hoa vừa được tặng trao cho cụ Dưỡng, bác giữ xe cao tuổi nhất bệnh viện. Chi tiết ấy cho thấy Bác quý trọng cả những người làm công việc bình thường, lặng lẽ nhất.
- Cách 2: Em thích chi tiết Bác đi thăm nhà bếp và phòng bệnh trước khi vào phòng họp. Bác muốn tận mắt thấy người bệnh được chăm sóc ra sao, điều đó thể hiện Bác rất sâu sát và thương người bệnh.
B. Tự nhận xét (trang 131)
Câu 1 (trang 131): Em đạt yêu cầu ở mức nào?
Trả lời: Em so với gợi ý: câu 1 một đáp án, câu 2 ba đáp án, câu 3 hai đáp án, câu 4 tìm đúng chủ ngữ; câu 5 nêu được chi tiết và giải thích lí do. Đúng hết là mức tốt; sai một, hai ý là đạt; sai nhiều cần cố gắng.
Câu 2 (trang 131): Em cần cố gắng thêm về mặt nào?
Trả lời: Em có thể cần:
- Để ý trình tự sự việc trong bài (việc nào xảy ra trước, việc nào sau) để loại đáp án sai.
- Ôn cách tìm chủ ngữ bằng câu hỏi Ai?, Cái gì?, Con gì? Ngay sau phần tự đánh giá, tiết 5 của Ôn tập cuối học kì 1 lớp 4 Cánh diều có bài tập xác định chủ ngữ để em luyện thêm.
- Khi nêu lí do thích một chi tiết, nói rõ chi tiết ấy cho em hiểu thêm điều gì.
Ôn lại các bài đọc trong Bài 9: Đón Thần Mặt Trời, Để học tập tốt, Chọn đường, Buổi sáng đi học.