Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Đốn mạt là gì? Nghĩa, sắc thái và khác đê tiện, khốn nạn ra sao?

Cập nhật 06/06/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Vì sao đốn mạt là lời chê rất nặng?
  • Chữ đốn và chữ mạt ghép lại
  • Đặt đốn mạt cạnh đê tiện, khốn nạn, bỉ ổi
  • Đốn mạt trong lời ăn tiếng nói

Đốn mạt là tính từ chỉ người hoặc việc làm hư hỏng, tồi tệ tới mức đáng bị nguyền rủa, khinh bỉ. Đây là một trong những lời chê nặng nhất của tiếng Việt, thường nhắm vào kẻ phản bội, lừa lọc người yếu thế. Ai tra “đốn mạt nghĩa là gì” hay “kẻ đốn mạt là gì” sẽ thấy cùng một lõi nghĩa: sự xấu xa về đạo đức, không phải cái kém về tài năng.

Nghĩa ngắn Hư hỏng, tồi tệ đến mức đáng nguyền rủa
Loại từ Tính từ; hay đi trong cụm “kẻ đốn mạt”, “trò đốn mạt”, “thật đốn mạt”
Sắc thái Rất nặng, miệt thị, mang ý lên án; không dùng để đùa
Gần nghĩa Đốn đời, đốn kiếp, khốn nạn, đê tiện, bỉ ổi
đốn mạt là gì
đốn mạt là gì? Tồi tệ đến mức đáng nguyền rủa

Vì sao đốn mạt là lời chê rất nặng?

Từ điển tiếng Việt giảng đốn mạt là hư hỏng, tồi tệ đến mức đáng nguyền rủa. Chữ đáng chú ý nằm ở vế sau. Một người lười, một người vụng hay một người nóng tính có thể bị chê, nhưng chưa ai nguyền rủa họ. Đốn mạt chỉ xuất hiện khi việc làm của ai đó khiến người nghe phẫn nộ: phụ lòng người đã cưu mang mình, cướp của người đang khốn khó, đem lòng tin của người khác ra làm bàn đạp.

Vì thế từ này gần như luôn đứng sau một hành vi cụ thể. Người ta ít khi nói “anh ta đốn mạt” trống không; câu thường kể ra việc làm trước rồi mới phán xét:

  • Ăn chặn suất quà Tết của trẻ mồ côi là việc làm đốn mạt.
  • Được bạn cho mượn tiền lúc túng, quay lưng đi nói xấu bạn, thật đốn mạt.
  • Trong truyện, tên quan tham hiện ra với đủ thói đốn mạt: ức hiếp dân nghèo, nịnh bợ bề trên.

Câu cuối cho thấy từ này còn sống trong lời bình văn học, khi người viết muốn bày tỏ thái độ rõ ràng với một nhân vật phản diện.

Chữ đốn và chữ mạt ghép lại

Chữ đốn quen thuộc với nhiều người qua nghĩa chặt cây: đốn củi, đốn tre. Nhưng nó còn một nghĩa khẩu ngữ khác là hư hỏng, tồi đi, như trong đổ đốn hay câu than “thằng bé dạo này càng ngày càng đốn”. Nghĩa này gần với cái cây bị chặt cụt: không còn đường mọc lên ngay ngắn.

Chữ mạt (末) là yếu tố Hán Việt, nghĩa gốc là ngọn cây, phần cuối của một vật. Từ chỗ “cuối cùng”, mạt chuyển sang nghĩa hèn kém, suy tàn, đứng ở bậc chót: mạt hạng, mạt vận, mạt kiếp, thời mạt. Cần để ý là chữ mạt trong mạt sát lại là một chữ Hán khác (抹, nghĩa là bôi, xóa), chỉ trùng âm.

Ghép hai chữ lại, đốn mạt là hư hỏng đến tận đáy, xuống bậc thấp nhất của nhân cách. Cùng kiểu ghép, tiếng Việt còn có đốn đời, đốn kiếp, nghe còn chua chát hơn vì ngầm ý cả một đời người đã hỏng.

Chữ mạt còn là tên một loài bọ nhỏ trong chuồng gà, nghĩa hoàn toàn khác, xem bài con mạt gà.

Đặt đốn mạt cạnh đê tiện, khốn nạn, bỉ ổi

Từ Nhấn vào đâu Ví dụ
Đốn mạt Hư hỏng đến mức đáng nguyền rủa; mức nặng nhất Trò lừa người già lấy tiền dưỡng già thật đốn mạt
Đê tiện Thấp hèn, ti tiện trong cách cư xử Dùng mánh khóe đê tiện để hạ bạn trong cuộc thi
Khốn nạn Xấu xa, đểu cáng; trong văn cũ còn nghĩa khổ sở, cùng quẫn Kiếp người khốn nạn (nghĩa cũ) / đồ khốn nạn (nghĩa chửi)
Bỉ ổi Hèn hạ, đáng khinh, thường gắn với mưu mô Thủ đoạn bỉ ổi nhằm chiếm đoạt tài sản
Trái nghĩa Cao thượng, chính trực, trong sạch, tử tế Một tấm lòng cao thượng, không màng đền đáp

Bốn từ đầu đều thuộc nhóm lời lên án. Muốn tìm kỹ hơn sắc thái của hai từ gần nhất, có thể đọc bài giải nghĩa chữ đê tiện 低賤 và bài kẻ bỉ ổi là người thế nào. Điểm khác dễ thấy: đê tiện và bỉ ổi thiên về sự hèn hạ trong mánh khóe, còn đốn mạt nặng về hậu quả, về cái tội với người đã tin mình.

Một lưu ý khi dùng: vì quá nặng, từ này nói thẳng vào mặt ai thường thành lời xúc phạm, dễ dẫn tới cãi vã. Trong bài văn hay khi kể lại, nó hợp hơn nhiều, nhất là đặt sau một hành vi cụ thể. Chê một hành động “đốn mạt” khác hẳn việc dán nhãn cả một con người.

Đốn mạt trong lời ăn tiếng nói

Đốn mạt có phải từ tục không?

Không. Đây là từ có trong từ điển, không mang nghĩa tục. Nhưng nó là lời miệt thị rất nặng, nên trong giao tiếp lịch sự, nhất là với người lớn tuổi hoặc người lạ, nên tránh.

Kẻ đốn mạt là gì?

Là cách gọi người đã làm những việc xấu xa tới mức bị khinh bỉ, ví dụ phản bội ân nhân hay lừa đảo người nghèo. Cụm này thường gặp trong truyện, phim, lời bình về nhân vật phản diện.

Đốn mạt tiếng Anh là gì?

Gần nhất là despicable hoặc contemptible (đáng khinh), mạnh hơn có vile (đê hèn, ghê tởm). Khi dịch cần chọn theo ngữ cảnh, vì tiếng Anh không có từ nào mang đúng sắc thái “đáng nguyền rủa” của đốn mạt.

Đốn mạt và đổ đốn khác nhau thế nào?

Đổ đốn nói về quá trình trượt dần: một người vốn ngoan rồi sinh hư, bỏ học, chơi bời. Đốn mạt là kết luận về mức độ, đã xấu xa tới tận cùng. Một cậu bé “đổ đốn” vẫn có thể quay đầu; chữ đốn mạt thì hiếm khi được dùng với ý còn chỗ để tha thứ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5