Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Đạm bạc là gì? Nghĩa chữ 淡薄, bữa cơm đạm bạc và sống đạm bạc

Cập nhật 25/03/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Mâm cơm đạm bạc trông ra sao?
  • Đạm bạc, thanh đạm, giản dị, sơ sài khác nhau ở đâu?
  • 淡薄 hay 淡泊: hai lối viết, hai nét nghĩa
  • Măng trúc, giá đỗ và lối sống của Trạng Trình

Đạm bạc là tính từ chỉ chuyện ăn uống, sinh hoạt ở mức đơn giản, vừa đủ, không có món ngon hay thứ đắt tiền. Bữa cơm đạm bạc là mâm cơm vài món rau dưa; sống đạm bạc là sống thanh đạm, ít đòi hỏi. Trong văn chương, chữ này còn gợi cả một lối sống không màng danh lợi.

Nghĩa ngắn (Ăn uống, sinh hoạt) đơn giản, tối thiểu, không cầu kì tốn kém
Gốc từ Hán Việt 淡薄: đạm (nhạt) + bạc (mỏng); gần với 淡泊 (lòng điềm tĩnh, không ham danh lợi)
Loại từ Tính từ
Đồng nghĩa Thanh đạm, đơn sơ, giản dị
Trái nghĩa Thịnh soạn, xa hoa, cao lương mỹ vị
đạm bạc là gì
đạm bạc là gì? Ăn uống, sinh hoạt đơn giản, vừa đủ

Mâm cơm đạm bạc trông ra sao?

Trong từ điển tiếng Việt phổ thông, đạm bạc được giảng là (ăn uống) chỉ có ở mức đơn giản, tối thiểu, không có những thức ăn ngon, đắt tiền; ví dụ đi kèm là bữa cơm đạm bạc, sống một cuộc sống đạm bạc, và từ đồng nghĩa là thanh đạm. Wiktionary tiếng Việt diễn đạt ngắn hơn: sơ sài, đơn giản.

Hình dung cho dễ: một bát canh rau ngót, đĩa cà muối, vài miếng đậu phụ rán hay chút cá kho mặn. Đủ no, đủ ấm, nhưng không có gì để khoe. Vài câu dùng quen:

  • Ngày giáp hạt, bữa cơm nhà ngoại đạm bạc mà lúc nào cũng có phần cho cháu.
  • Ông giáo về hưu sống đạm bạc trong căn nhà ba gian, sáng tưới rau, chiều đọc sách.
  • Chuyến đi phượt ấy ăn uống đạm bạc, chủ yếu mì gói và xôi mua dọc đường.

Điều đáng để ý là đạm bạc không đồng nghĩa với khổ sở. Người ta có thể đạm bạc vì nghèo, nhưng cũng có thể đạm bạc vì chọn như thế. Chính vì vậy chữ này thường mang sắc thái trân trọng chứ không chê bai.

Đạm bạc, thanh đạm, giản dị, sơ sài khác nhau ở đâu?

Từ Nét riêng Ví dụ
Đạm bạc Ít món, rẻ, nghiêng về chuyện ăn uống, sinh hoạt Bữa cơm đạm bạc
Thanh đạm Đơn giản mà thanh, nhẹ; khi nói lối sống còn có ý trong sạch Món chay thanh đạm, nếp sống thanh đạm
Giản dị Không cầu kì, dùng rộng cho ăn mặc, lời nói, tính cách Ăn mặc giản dị, lời văn giản dị
Sơ sài Qua loa, thiếu chu đáo; có ý chê Bài làm sơ sài, mâm cỗ sơ sài
Thịnh soạn Nhiều món ngon, bày biện đầy đặn (trái nghĩa) Tiệc cưới thịnh soạn

Đạm bạc và thanh đạm gần nhau nhất, có thể thay cho nhau trong “bữa cơm đạm bạc / thanh đạm”. Còn sơ sài thì khác hẳn: nói khách đến mà mâm cơm “sơ sài” nghĩa là chủ nhà tiếp chưa chu đáo, nói “đạm bạc” thì chỉ là nhà ít món. Giản dị rộng hơn cả, có thể nói về người, về văn; bài giải nghĩa chữ giản dị đi kĩ phần ấy.

Đạm bạc dành cho bữa ăn, còn tả căn nhà hay đồ đạc ít ỏi thì dùng đơn sơ; các từ cùng nhóm và phía xa hoa đối lại có trong đồng nghĩa, trái nghĩa với đơn sơ.

淡薄 hay 淡泊: hai lối viết, hai nét nghĩa

Chữ đạm (淡) nghĩa gốc là vị nhạt, không mặn, không đậm; cùng họ có lãnh đạm, thanh đạm, điềm đạm. Viết với chữ bạc 薄 (mỏng, sơ sài), từ điển Hán Nôm giảng 淡薄 là lạt và mỏng: ăn lạt mặc mỏng, tức cuộc sống sơ sài, nghèo nàn. Đây là nét nghĩa gần nhất với cách người Việt dùng hằng ngày.

Nhưng còn một lối viết khác là 淡泊, với chữ bạc 泊 vốn chỉ thuyền đậu yên trên mặt nước. Nghĩa của tổ hợp này là lòng điềm tĩnh, không màng danh lợi. Câu nổi tiếng nhất có từ này nằm trong Giới tử thư (thư răn con) của Gia Cát Lượng: “非淡泊無以明志” (phi đạm bạc vô dĩ minh chí), đại ý không sống đạm bạc thì không làm sáng được chí hướng. Có bản chép chữ 澹泊, nghĩa không đổi.

Hai nét nghĩa ấy nhập vào nhau trong tiếng Việt. Khi khen một nhà nho “sống đạm bạc”, người ta nói cả bữa ăn ít món lẫn tấm lòng chẳng thiết công danh.

Măng trúc, giá đỗ và lối sống của Trạng Trình

Thơ Nôm của Nguyễn Bỉnh Khiêm có một cặp câu thường được dẫn khi nói về lối sống đạm bạc:

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

Thức ăn là thứ vườn nhà có sẵn theo mùa, chỗ tắm là ao hồ quanh nhà. Không có gì sang, nhưng người đọc không thấy cảnh nghèo mà thấy một con người thong thả, sống thuận theo trời đất. Toàn bài và lời bình có ở bài bài thơ Nhàn của Trạng Trình.

Gần với học sinh hơn là bài nghị luận của Phạm Văn Đồng về Bác Hồ, trong đó có đoạn tả bữa cơm của Bác chỉ vài ba món rất giản đơn. Muốn dẫn chứng cho đề văn về lối sống giản dị, có thể đọc lại văn bản viết về nếp sống của Bác Hồ.

Đạm bạc trên mâm cơm và trong cách sống

Bữa cơm đạm bạc là gì?

Là bữa cơm ít món, toàn thức ăn bình dân như rau, dưa, đậu, cá khô, không có món đắt tiền. Cụm này thường dùng để tả cảnh nhà nghèo hoặc để chủ nhà khiêm tốn mời khách: “Bữa cơm đạm bạc, mời bác ở lại dùng cùng.”

Sống đạm bạc là sống thế nào?

Là ăn uống, chi tiêu ở mức vừa đủ, không chạy theo đồ đắt tiền. Khi nói về người có học, cụm từ thường hàm ý họ chọn sống thanh đạm để giữ lòng thanh thản, không lụy vào danh lợi.

Đạm bạc có phải là nghèo không?

Không hẳn. Nghèo là thiếu của; đạm bạc là cách ăn ở đơn giản, có thể do nghèo mà cũng có thể do tự chọn. Một người khá giả vẫn có thể sống đạm bạc.

Chữ đạm trong đạm bạc có phải chất đạm không?

Không. Đạm bạc nói về sự ít món, đơn giản của bữa ăn, chẳng liên quan gì đến hàm lượng chất đạm (protein). Bữa cơm đạm bạc thường lại ít thịt cá, nên viết “bữa ăn đạm bạc giàu đạm” nghe rất ngược.

Đạm bạc tiếng Anh là gì?

Tùy văn cảnh: a simple meal hay a frugal meal cho bữa cơm đạm bạc; a simple, frugal life cho lối sống đạm bạc.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5