Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Công thành danh toại là gì? Nghĩa từng chữ, gốc Lão Tử và ví dụ

Cập nhật 01/03/2026·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Công thành danh toại gồm bốn chữ nào?
  • Nghĩa và cách dùng hôm nay
  • Chữ danh trong thơ Nguyễn Công Trứ
  • Đặt cạnh những thành ngữ gần và trái nghĩa

Công thành danh toại là thành ngữ Hán Việt chỉ người đã làm nên sự nghiệp và có được danh tiếng đúng như mình mong muốn. Câu này hay xuất hiện trong lời chúc lên chức, chúc tốt nghiệp, hoặc khi kể về một người đi xa lập nghiệp rồi thành đạt trở về. Nghĩa đen từng chữ là: việc lớn đã xong, tiếng tăm đã toại nguyện.

Nghĩa ngắn Sự nghiệp đã thành, danh tiếng đã có như ý
Gốc từ Chữ Hán 功成名遂
Loại từ Thành ngữ bốn chữ, dùng như vị ngữ hoặc lời chúc
Sắc thái Trang trọng, tích cực; hơi văn chương
công thành danh toại là gì
công thành danh toại là gì? Sự nghiệp đã thành, tiếng tăm như ý

Công thành danh toại gồm bốn chữ nào?

Tách ra từng chữ Hán sẽ thấy câu thành ngữ được xếp rất cân: hai vế, mỗi vế một danh từ đi với một động từ.

  • Công (功): công việc, công lao, những gì một người dựng nên bằng sức mình. Cùng gốc với công trạng, thành công.
  • Thành (成): nên, xong, trọn vẹn.
  • Danh (名): tên tuổi, tiếng tăm. Cùng gốc với danh dự, nổi danh.
  • Toại (遂): thỏa, được như ý. Chữ này còn sống trong toại nguyện, toại chí.

Câu chữ Hán này thường được truy về chương 9 sách Lão Tử (Đạo đức kinh), trong ý “công thành, danh toại, thân thoái”: việc xong, tên đã nên thì lui về. Có bản Lão Tử chỉ chép gọn “công toại thân thoái”. Điều thú vị là người Việt dùng thành ngữ mà bỏ hẳn vế “thân thoái” (lui thân), nên nghĩa chỉ còn lại phần thành đạt, mất đi lời nhắc biết dừng của người xưa.

Nghĩa và cách dùng hôm nay

Trong tiếng Việt hiện đại, công thành danh toại dùng để nói một người đã đạt tới đỉnh mong muốn của sự nghiệp, được người khác công nhận. Câu này mang hai điều kiện đi kèm nhau: có công (thành tựu thật) và có danh (được biết đến). Chỉ giàu mà không ai biết, hoặc nổi tiếng mà chẳng làm được gì, đều chưa đủ “danh toại”.

Vài câu ví dụ:

  • Lời chúc thầy giáo nghỉ hưu: “Chúc thầy sức khỏe, mong các lứa học trò của thầy đều công thành danh toại.”
  • Kể chuyện làng: “Ông Tư rời quê từ năm mười sáu tuổi, ba mươi năm sau công thành danh toại mới về xây lại cây cầu.”
  • Câu châm biếm: “Mới được thăng một bậc mà đã đi đứng như người công thành danh toại.”

Câu thứ ba cho thấy thành ngữ cũng có thể dùng mỉa, khi cái “thành” và cái “danh” không xứng với dáng vẻ tự mãn.

Chữ danh trong thơ Nguyễn Công Trứ

Mơ ước “danh toại” của kẻ sĩ ngày xưa hiện rõ trong bài Đi thi tự vịnh của Nguyễn Công Trứ:

Đã mang tiếng ở trong trời đất,
Phải có danh gì với núi sông.

Đó là cái chí lúc chưa đỗ đạt. Còn khi đã qua mấy chục năm làm quan, lúc về hưu ông lại viết bài hát nói ngất ngưởng nổi tiếng, kể chuyện trả ấn quan ở kinh đô rồi cưỡi bò vàng đi chơi. Đặt hai bài cạnh nhau, ta thấy trọn cả câu của Lão Tử: công thành, danh toại, rồi thân thoái.

Đặt cạnh những thành ngữ gần và trái nghĩa

Thành ngữ, từ Quan hệ Chỗ khác
Vinh quy bái tổ Gần nghĩa Cụ thể hơn: đỗ đạt rồi về làng lạy tổ tiên
Áo gấm về làng Gần nghĩa Nhấn vào việc thành đạt trở về quê
Thành danh, thành đạt Gần nghĩa Từ thường, ít trang trọng hơn
Công thành danh tựu Biến thể Đọc theo chữ Hán 功成名就, người Việt ít dùng
Thân bại danh liệt Trái nghĩa Sự nghiệp đổ vỡ, tiếng tăm tan nát
Công dã tràng Trái nghĩa một phần Bỏ công sức nhiều mà không thu được gì

Người muốn hiểu thêm cách nghĩ về chuyện thành đạt có thể đọc bài thành công khác thành đạt ở đâu, còn lời chúc cùng tinh thần cho người sắp lên đường thì có câu chúc ngựa về là thắng. Một lưu ý khi viết: chữ cuối là toại (thanh nặng, vần “oai”), đừng gõ thành “danh thoại” hay “danh toạ”.

Công thành danh toại qua vài tình huống

Công thành danh toại nghĩa là gì?

Là đã làm nên sự nghiệp và có được tiếng tăm như ý muốn. Hiểu sát từng chữ: việc dựng nên đã xong, cái tên đã được như nguyện.

Chúc công thành danh toại có hợp với học sinh, sinh viên không?

Hợp, nhất là dịp tốt nghiệp, nhập học hay đi du học. Khi đó câu chúc mang nghĩa mong người nhận sau này thành đạt. Với bạn bè cùng tuổi, có thể dùng nửa đùa nửa thật để bớt trang trọng.

Công thành danh toại tiếng Anh nói thế nào?

Không có thành ngữ tương đương hoàn toàn. Có thể dịch theo ý là to achieve success and fame hoặc to have made one’s name.

Công thành danh toại và vinh quy bái tổ có giống nhau không?

Gần nhau nhưng không trùng. Vinh quy bái tổ gắn với lệ đỗ khoa cử rồi về quê làm lễ; công thành danh toại rộng hơn, dùng được cho mọi nghề và không cần chuyện về làng.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5