Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Cố hữu là gì? Hai nghĩa vốn có và bạn cũ, cách dùng cho đúng

Cập nhật 25/03/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Cố hữu: vốn có hay bạn cũ?
  • Hai chữ cố, hai chữ hữu
  • Bên mừng cố hữu trong Bích câu kỳ ngộ
  • Cố hữu, cố nhân, sẵn có, bẩm sinh

Cố hữu là từ Hán Việt có hai nghĩa ứng với hai cách viết chữ Hán. Nghĩa thường gặp nhất là vốn có, sẵn có từ lâu và gắn chặt với bản chất của sự vật (固有), như “tính bảo thủ cố hữu”. Nghĩa cổ hơn là bạn cũ (故友), còn sống trong cụm “thân bằng cố hữu”. Vậy khi hỏi cố hữu nghĩa là gì, cần nhìn xem từ đứng sau hay đứng trước một danh từ.

Nghĩa 1 (tính từ) Vốn có từ lâu, thuộc về bản chất, khó thay đổi
Nghĩa 2 (danh từ, từ cũ) Bạn cũ, bạn lâu năm
Chữ Hán 固有 (cố: bền chắc + hữu: có) · 故友 (cố: cũ + hữu: bạn)
Hay đi với Đặc tính, bản chất, nhược điểm, thói quen, căn bệnh… + cố hữu
cố hữu là gì
cố hữu là gì? Vốn có từ lâu, hoặc: bạn cũ

Cố hữu: vốn có hay bạn cũ?

Hai nghĩa này nghe thì cùng âm nhưng là hai từ khác hẳn nhau.

Nghĩa thứ nhất là tính từ: sẵn có từ lâu, thuộc về sự vật một cách tự nhiên và không tách ra được. Wiktionary tiếng Việt dẫn hai ví dụ rất gọn: “đức tính cố hữu của dân tộc ta” và “chuyển động là tính chất cố hữu của vật chất”. Từ điển Việt – Anh dịch nghĩa này là inherent, intrinsic khi nói về đặc tính, và chronic, ingrained khi nói về một khuyết điểm đã thành nếp.

Vế sau ấy đáng để ý. Trong báo chí và văn bản hành chính, cố hữu hay đứng sau những chữ mang nghĩa xấu: “căn bệnh cố hữu của bộ máy”, “điểm yếu cố hữu của hàng thủ”, “thói quen cố hữu là để nước đến chân mới nhảy”. Khi đó từ không chỉ nói “có từ trước”, mà ngầm than rằng cái dở ấy đã ăn sâu, sửa mãi chưa xong.

Nghĩa thứ hai là danh từ: bạn cũ. Từ điển tiếng Việt xếp nghĩa này vào lớp từ cũ. Ngày nay nó gần như chỉ còn trong cụm thân bằng cố hữu của các thiệp mời, cáo phó: “kính báo cùng thân bằng cố hữu”, tức là bà con, bạn bè thân và bạn cũ.

Hai chữ cố, hai chữ hữu

Gốc rễ của sự nhập nhằng nằm ở chỗ tiếng Việt đọc bốn chữ Hán khác nhau thành hai âm giống hệt.

  • 固有: chữ cố (固) là bền chắc, vững, cũng là chữ cố trong kiên cố, củng cố, cố chấp; chữ hữu (有) là có, như sở hữu, hữu ích. Ghép lại là “cái có một cách bền chắc”, tức vốn có.
  • 故友: chữ cố (故) là cũ, trước kia, như cố hương, cố nhân, cố đô; chữ hữu (友) là bạn, như bằng hữu, hữu nghị. Ghép lại là bạn cũ.

Trong thơ chữ Hán, 故友 còn có lúc chỉ người bạn đã khuất, vì chữ 故 cũng mang nghĩa chết, như quá cố. Gần nhất với nghĩa bạn cũ trong tiếng Việt là từ cố nhân, người quen thuở trước, cũng mượn đúng chữ 故.

Bên mừng cố hữu trong Bích câu kỳ ngộ

Nghĩa bạn cũ được các từ điển minh họa bằng hai câu trong truyện thơ Nôm Bích câu kỳ ngộ, đoạn tả cảnh tiệc vui:

Lả lơi bên nói, bên cười,
Bên mừng cố hữu, bên mời tân lang.

“Cố hữu” và “tân lang” (chàng rể mới) đứng đối nhau: một bên là bạn cũ gặp lại, một bên là người mới đến. Đặt cạnh nhau như vậy, chữ cố ở đây rõ ràng là cũ, không thể hiểu thành vốn có.

Cố hữu, cố nhân, sẵn có, bẩm sinh

Từ Gần với nghĩa nào Khác ở đâu
Vốn có, sẵn có Nghĩa 1 Trung tính, dùng được cả trong lời nói thường ngày
Bẩm sinh Nghĩa 1 Có từ lúc sinh ra, chỉ dùng cho người, con vật
Ăn sâu, thâm căn cố đế Nghĩa 1 (khi nói chuyện xấu) Nhấn vào việc khó bỏ, khó sửa
Nhất thời, tạm thời Trái nghĩa với nghĩa 1 Chỉ có trong một lúc, do hoàn cảnh mà ra
Cố nhân, bạn cũ Nghĩa 2 Cố nhân rộng hơn: người quen cũ, có khi là người yêu cũ

Cố hữu dễ bị đặt cạnh cố chấp vì chung âm cố, nhưng một bên tả tính chất của sự vật, một bên tả thái độ khư khư của con người. Khi viết về con người, “tính bảo thủ cố hữu” là kết hợp tự nhiên (về chữ bảo thủ, xem bài thói khư khư giữ nếp cũ); còn “anh ấy rất cố hữu” thì sai, vì cố hữu không đứng một mình làm vị ngữ tả tính người.

Cũng tránh viết “bản chất cố hữu vốn có”: cố hữu đã là vốn có, ghép thêm thành thừa chữ. Muốn đào sâu cái phần nằm bên trong ấy, xem bài chữ 本質 và cái lõi bên trong sự vật.

Thân bằng cố hữu và mấy cụm hay đi kèm

Thân bằng cố hữu là gì?

Là bà con, bạn bè thân thiết và bạn cũ nói chung. Cụm này hay xuất hiện trong thiệp cưới, cáo phó, lời cảm tạ, mang giọng trang trọng.

Đặc tính cố hữu nghĩa là gì?

Là đặc tính vốn thuộc về sự vật, không do bên ngoài thêm vào. Ví dụ: chảy từ cao xuống thấp là đặc tính cố hữu của nước.

Cố hữu tiếng Anh là gì?

Nghĩa vốn có dịch là inherent hoặc intrinsic; nói về khuyết điểm lâu năm có thể dùng chronic, ingrained. Nghĩa bạn cũ là old friend.

Viết “cố hữu” hay “cổ hữu”?

Viết cố hữu, dấu sắc. “Cổ” (古) là xưa, cổ đại; tiếng Việt không có từ “cổ hữu” với nghĩa vốn có.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5