Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Có chí thì nên nghĩa là gì? Chữ chí, chữ nên và cách viết bài văn

Cập nhật 09/11/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Có chí thì nên, chí là gì?
  • Anh em gần xa của câu tục ngữ
  • Viết bài nghị luận về câu có chí thì nên
  • Bốn chữ, một bài học bền bỉ

Có chí thì nên là câu tục ngữ khuyên người ta giữ ý chí: ai bền lòng, quyết tâm theo đuổi một mục đích đúng đắn thì sẽ làm được việc, đạt điều mình mong. Chỉ có bốn chữ, nhưng câu này hay được ra làm đề nghị luận. Người tìm “có chí thì nên nghĩa là gì” thường cần hiểu cho đúng hai chữ chí và nên trước khi viết bài.

Nghĩa ngắn Bền chí, quyết tâm thì sẽ thành công
Loại Tục ngữ bốn chữ, kiểu câu điều kiện – kết quả
Chữ khó chí: ý muốn bền bỉ; nên: làm thành, thành công
Cùng ý Có công mài sắt có ngày nên kim; Nước chảy đá mòn
Trái ý Cả thèm chóng chán; Bữa đực bữa cái
có chí thì nên là gì
có chí thì nên là gì? Bền chí, quyết tâm thì sẽ thành công

Có chí thì nên, chí là gì?

Chí (志) là chữ Hán Việt, chỉ cái ý muốn đã định sẵn trong lòng và giữ được lâu: muốn đi tới đâu, muốn làm được gì. Chữ này có mặt trong nhiều từ quen thuộc như ý chí, chí hướng, chí khí, bền chí, nản chí. Nói ai “có chí” là nói người đó không dễ bỏ cuộc khi gặp khó.

Nên ở đây không phải chữ “nên” trong “con nên đi ngủ sớm”. Đó là nghĩa cổ: thành, làm thành. Ta còn gặp nét nghĩa ấy trong nên người, làm nên, nên kim, nên cơm nên cháo. Ghép lại, câu tục ngữ có cấu trúc “có A thì B”: có ý chí là điều kiện, thành công là kết quả.

Từ điển giải câu này khá chặt: phải kiên trì, nhẫn nại theo đuổi một mục đích lớn hoặc một điều tốt đẹp thì mới chắc thành công. Chi tiết “điều tốt đẹp” đáng nhớ. Bền chí làm việc xấu thì không ai gọi là “có chí”.

Anh em gần xa của câu tục ngữ

Tiếng Việt có cả một chùm câu cùng khen sự bền bỉ, và cả những câu chê lối làm việc thất thường.

Cùng ý Trái ý
Có công mài sắt có ngày nên kim Cả thèm chóng chán
Nước chảy đá mòn Bữa đực bữa cái
Kiến tha lâu cũng đầy tổ Đẽo cày giữa đường
Thất bại là mẹ thành công Nản chí, bỏ dở giữa chừng

Câu gần nhất là có công mài sắt có ngày nên kim, dùng chung chữ “nên” theo nghĩa cũ; hình ảnh thanh sắt mài thành cây kim được kể trong bài giải nghĩa câu mài sắt nên kim. Hai câu khác nhau ở chỗ nhấn: “có chí” nói về sức mạnh bên trong, “có công” nói về việc làm đều đặn bên ngoài. Ở cột bên phải, “đẽo cày giữa đường” chê người không có chủ kiến, ai bảo gì cũng nghe nên chẳng làm xong việc gì; đó là kiểu thiếu chí theo một cách khác.

Viết bài nghị luận về câu có chí thì nên

Đề “giải thích” hay “trình bày suy nghĩ về câu tục ngữ có chí thì nên” xuất hiện ở nhiều lớp. Một dàn ý gọn có thể như sau:

  • Giải thích: chí là ý chí, quyết tâm; nên là thành công. Câu khẳng định ý chí là điều kiện để làm nên việc.
  • Vì sao đúng: con đường nào cũng có trở ngại; người bền chí coi thất bại là bài học, người thiếu chí coi nó là lý do để dừng.
  • Dẫn chứng: thầy Nguyễn Ngọc Ký bị liệt hai tay từ nhỏ, tự tập viết bằng chân rồi trở thành thầy giáo; những học sinh vừa đi làm vừa đi học mà vẫn đỗ đại học.
  • Mở rộng: chí phải đi cùng mục đích đúng và cách làm hợp lý; cố đấm ăn xôi vào việc sai hướng thì càng bền càng mệt.

Hai khái niệm đứng sau câu tục ngữ được tách bạch trong bài phân biệt ý chí với nghị lực, hữu ích khi cần viết đoạn giải thích. Học sinh lớp 5 còn gặp câu này trong bài tục ngữ về ý chí, nghị lực (Cánh diều).

Trong lời nói hằng ngày, câu tục ngữ thường dùng để động viên:

  • “Thi trượt lần này chưa phải hết đâu. Có chí thì nên, sang năm mình làm lại.”
  • “Bác ấy năm mươi tuổi mới học lái xe mà vẫn đỗ, đúng là có chí thì nên.”
  • “Đội mình tập mỗi sáng từ tháng Tám. Có chí thì nên, giải năm nay phải có tên lớp mình.”

Một chỗ hay sai trong bài kiểm tra: chép thành “có trí thì nên”. Chữ “trí” là trí tuệ, sự hiểu biết; câu tục ngữ nói về ý muốn bền bỉ nên phải là chí.

Bốn chữ, một bài học bền bỉ

Có chí thì nên là thành ngữ hay tục ngữ?

Đây là tục ngữ. Câu diễn đạt trọn một nhận định, một kinh nghiệm sống: có ý chí thì sẽ thành công. Thành ngữ thường chỉ là một cụm từ để chêm vào câu, không nói trọn ý như thế.

Ý nghĩa câu tục ngữ có chí thì nên là gì?

Câu này đề cao ý chí, nghị lực và lòng kiên trì, coi đó là chìa khóa để vượt khó và đạt mục đích. Nó cũng ngầm phê phán thói nản lòng, gặp khó là bỏ.

Có chí thì nên tiếng Anh là gì?

Câu tiếng Anh hay được đặt cạnh là Where there’s a will, there’s a way, tức là ở đâu có ý chí thì ở đó có con đường. Hai câu khác hình ảnh nhưng gần nghĩa.

Có chí thì nên có đúng trong mọi trường hợp không?

Không hẳn. Ý chí là điều kiện cần, nhưng còn cần sức khỏe, phương pháp và mục tiêu vừa sức. Viết bài nghị luận, nêu được ý này sẽ cho thấy cách nghĩ chín chắn.

Mùa thi trên mạng hay rộ câu đùa đại học trăm mâm, ý là thi trượt thì đi lấy chồng, lấy vợ, nhưng người có chí thường chọn ôn lại thêm một năm.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5