Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Mã là gì? Bảy nghĩa của chữ mã, từ mã số, đẹp mã đến đồ mã

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Một chữ mã, bảy cách hiểu
  • Chữ 碼 của con số và chữ 馬 của con ngựa
  • Đẹp mã, đồ mã và một câu tục ngữ
  • Mã, mẽ, mả: đặt cạnh nhau cho khỏi lẫn

Mã là từ nhiều nghĩa. Nghĩa hay gặp nhất là một bộ kí hiệu được quy ước sẵn để ghi, đánh số hoặc truyền thông tin, như mã số, mã hóa, mật mã. Trong lời nói hằng ngày, mã còn chỉ vẻ bề ngoài (đẹp mã, tốt mã), bộ lông óng của gà trống, đồ giấy đốt cúng (đồ mã, vàng mã) và quân mã trên bàn cờ. Muốn biết “mã nghĩa là gì” trong một câu, phải nhìn chữ đứng cạnh nó.

Nghĩa thường gặp Kí hiệu quy ước (mã số, mã hóa); vẻ bề ngoài (đẹp mã); đồ mã; quân mã
Loại từ Danh từ
Gốc Hán Việt 碼 (số, số hiệu) trong mật mã, mã số; 馬 (ngựa) trong quân mã, mã đáo thành công
Tiếng Anh code (mã số); looks (vẻ ngoài); knight (quân mã cờ vua)
mã là gì
mã là gì? Mã số, đẹp mã, đồ mã, quân mã

Một chữ mã, bảy cách hiểu

Mục từ mã trong từ điển của Viện Ngôn ngữ học tách thành nhiều từ đồng âm, đặt cạnh nhau rất khó đoán là cùng một cách đọc:

  1. Bộ kí hiệu quy ước để truyền tin hoặc đánh số: mã Morse, mã bưu chính, mã sinh viên, mã QR. Từ đây sinh ra mã hóa (đổi thông tin sang kí hiệu), giải mã (đọc ngược lại), mật mã (kí hiệu bí mật).
  2. Vẻ bên ngoài, cái hình thức phô ra, là nghĩa khẩu ngữ: đẹp mã, tốt mã, xấu mã, “được cái mã“. Từ gần nghĩa nhất là mẽ (mẽ ngoài).
  3. Đám lông óng mượt mọc quanh cổ và phía đuôi con gà trống, chim trống khi đã trưởng thành. Gà trổ mã là lúc bộ lông ấy mọc ra.
  4. Đồ mã: đồ giấy mô phỏng đồ thật, đem đốt cúng người đã khuất, theo tín ngưỡng dân gian. Nói rộng ra, “đồ mã” còn là hàng kém chất lượng, dùng chẳng mấy hôm đã hỏng.
  5. Quân mã trong cờ tướng, cờ vua, bài tam cúc, lấy con ngựa làm biểu tượng.
  6. Thanh ngang của cái bừa, chỗ đóng răng bừa vào, một từ của nhà nông nay ít người biết.
  7. Đơn vị đo chiều dài phiên từ yard của Anh, Mỹ, khoảng 0,914 mét. Gặp trong sách dịch, “mươi mã” là mươi yard chứ không phải mươi con ngựa.

Người trẻ hôm nay gần như chỉ dùng nghĩa 1 và nghĩa 2. Nghĩa 3 vẫn sống qua chữ trổ mã, còn nghĩa 6 và 7 chủ yếu nằm trong sách cũ.

Chữ 碼 của con số và chữ 馬 của con ngựa

Mã trong mã số, mật mã ứng với chữ Hán 碼. Các từ điển Hán Việt giảng chữ này là số, số hiệu: hiệu mã 號碼 là con số thứ tự, mật mã 密碼 là số hiệu giữ kín. Cũng chữ ấy chỉ thước yard, và đi trong mã đầu 碼頭 nghĩa là bến tàu. Nhìn vậy thì hiểu vì sao người Việt gọi “mã” cho mọi thứ dùng kí hiệu để đánh dấu: mã vạch trên bao bì, mã đơn hàng, mã môn học.

Còn quân mã trên bàn cờ là chữ 馬, con ngựa. Chữ này có mặt trong rất nhiều thành ngữ quen: câu chúc ngựa về là thắng lợi, thanh mai trúc mã, tứ mã nan truy. Trong cờ tướng, quân mã đi theo đường chéo của một hình chữ nhật hai ô, đúng dáng con ngựa nhảy.

Các nghĩa thuần Việt như vẻ ngoài, lông gà, đồ mã thì không giải thích được bằng hai chữ Hán trên. Từ điển xếp nghĩa “lông gà trống” và nghĩa “vẻ bên ngoài” chung một mục, gợi một hình ảnh dễ nhớ: con gà đẹp là nhờ bộ lông, người “đẹp mã” là đẹp ở lớp phô ra ngoài.

Đẹp mã, đồ mã và một câu tục ngữ

Mấy cụm có chữ mã trong lời ăn tiếng nói thường mang ý nhắc khéo: đừng thấy bề ngoài mà vội tin.

  • Đẹp mã, tốt mã: ngoại hình ưa nhìn. Khen thì có, nhưng hay đi kèm vế sau kiểu “đẹp mã mà học chẳng ra gì”.
  • Được cái mã: chỉ có vẻ ngoài, bên trong không có gì đáng kể. Câu này gần như luôn là lời chê.
  • Gà trống tốt mã: người bề ngoài bảnh bao nhưng tài cán chẳng hơn ai.
  • Đồ mã: hàng làm cho có, như chiếc ô dùng hai lần đã gãy gọng.

Tục ngữ có câu “Chờ được mã đã rã đám”, ý nói làm việc quá chậm nên lỡ mất dịp. Đem dặn ai hay chần chừ thì rất hợp.

Mã, mẽ, mả: đặt cạnh nhau cho khỏi lẫn

Từ Nghĩa Ví dụ
Mã (vẻ ngoài) Hình thức phô ra bên ngoài Chiếc xe xấu mã nhưng máy rất bền
Mẽ Vẻ bề ngoài, thường để làm dáng, khoe Chỉ được cái mẽ ngoài
Số hiệu, ký hiệu Đồng nghĩa với mã (kí hiệu quy ước) Số hiệu chuyến bay, ký hiệu hàng hóa
Thực chất, nội dung Trái nghĩa với mã (vẻ ngoài) Đừng xem mã, hãy xem thực chất

Chữ mã (dấu ngã) hay bị gõ lẫn với mả (dấu hỏi) là nơi chôn người chết. Viết “mồ mã” là sai, chi tiết có ở bài mồ mả hay mồ mã mới đúng.

Còn một chỗ dễ trượt khi viết: “mã” (kí hiệu) và “mẫu” (khuôn để làm theo) đôi khi bị dùng lẫn. Mã sản phẩm là con số gắn cho từng loại hàng; mẫu sản phẩm là kiểu dáng của nó. Hỏi “mã áo này là gì” và “mẫu áo này đẹp không” là hai câu khác hẳn nhau.

Mã trong lời nói hằng ngày qua vài câu ngắn

Mã nghĩa là gì trong mã số, mã hóa?

Là kí hiệu quy ước để đánh dấu hoặc thay thế thông tin. Mã số sinh viên giúp phân biệt từng người; mã hóa dữ liệu là đổi thông tin sang dạng kí hiệu để người ngoài không đọc được.

Đẹp mã là gì?

Là có vẻ ngoài ưa nhìn. Cụm này hay ngầm ý chê khi đi kèm vế đối lập, kiểu “đẹp mã nhưng vô tích sự”, nên dùng để khen người lớn tuổi thì nên cân nhắc.

Đồ mã là gì?

Là đồ cúng làm bằng giấy, mô phỏng tiền, quần áo, nhà cửa, đốt cho người đã khuất theo tín ngưỡng dân gian. Nghĩa bóng chỉ hàng hóa kém bền, làm cho có.

Mã tiếng Anh là gì?

Tùy nghĩa: mã số, mật mã là code; vẻ ngoài là looks; quân mã trong cờ vua là knight; còn đơn vị đo “mã” chính là yard.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5