Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Can trường là gì? Gan ruột trong chữ Hán và lòng gan góc hôm nay

Cập nhật 10/05/2026·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Can trường: một chữ, hai nghĩa
  • Vì sao gan và ruột lại thành lòng dũng cảm?
  • Đặt can trường cạnh can đảm và liều lĩnh
  • Can trường trong văn viết và lời khen

Can trường là gan góc, không sợ nguy hiểm, dám đối mặt với gian khó mà không lùi bước. Đó là nghĩa người đọc gặp nhiều nhất, như trong “người chiến sĩ can trường”. Ngoài ra, trong văn chương cũ, can trường còn là danh từ, nghĩa đen là gan và ruột, dùng để chỉ nỗi lòng sâu kín của con người.

Nghĩa ngắn Gan góc, không sợ hiểm nguy; (cũ) gan ruột, nỗi lòng
Gốc từ Hán Việt 肝腸: can (gan) + trường (ruột)
Loại từ Tính từ; danh từ (từ cũ, văn chương)
Biến thể Can tràng
Sắc thái Trang trọng, thường gặp trong văn viết, báo chí
can trường là gì
can trường là gì? Gan góc, không sợ hiểm nguy

Can trường: một chữ, hai nghĩa

Từ điển tiếng Việt chia can trường thành hai mục, ứng với hai loại từ.

  1. Tính từ: gan góc, không sợ nguy hiểm. Đây là nghĩa sống trong tiếng Việt hôm nay. Ví dụ: Những người lính cứu hỏa can trường lao vào đám cháy. Hay một câu khen kiểu khẩu ngữ: Một mình dám đứng ra nói thật trước cả nhóm, thế đã là can trường lắm.
  2. Danh từ (từ cũ, văn chương): gan và ruột, tức tấc lòng, tâm sự. Ví dụ: thổ lộ can trường là giãi bày hết nỗi lòng; can trường xót xa là lòng đau như cắt.

Nghĩa thứ hai nay gần như chỉ còn trong sách vở, thơ cổ. Học sinh đọc văn trung đại gặp nó thì nên hiểu là “lòng dạ” chứ đừng hiểu là “dũng cảm”, kẻo câu văn đang buồn hóa ra hùng hồn.

Với nghĩa thứ nhất, can trường hay đi kèm những danh từ trang trọng: tinh thần can trường, ý chí can trường, chí can trường, người mẹ can trường. Trong lời nói hằng ngày, người ta chuộng “gan”, “can đảm”, “dũng cảm” hơn.

Vì sao gan và ruột lại thành lòng dũng cảm?

Chữ can (肝) là lá gan. Thiều Chửu giảng thêm một nghĩa nữa của chữ này: can đảm, gan góc. Lá gan được gắn với khí phách, nên mới có can đảm (肝膽, gan và mật), tâm can, trung can. Tiếng Việt thuần cũng nói giống hệt: to gan, gan dạ, gan lì.

Chữ trường (腸) là ruột, cũng đọc là tràng, như đại tràng, tiểu tràng. Ruột được coi là nơi chứa nỗi lòng, vì thế có đoạn trường (đứt ruột, đau đớn tột cùng). Thành ngữ Hán can tràng thốn đoạn (肝腸寸斷) nghĩa là gan ruột đứt từng tấc, để tả nỗi đau quá sức chịu đựng. Tiếng Việt cũng giữ cách nói ấy qua ruột gan rối bời, hay chữ ruột trong cảm giác nóng ruột khi chờ đợi.

Ghép lại, can trường ban đầu là “gan ruột”, tức toàn bộ phần sâu nhất bên trong con người. Từ nghĩa ấy tách ra hai nhánh: một nhánh giữ chữ “ruột” thành nỗi lòng, một nhánh giữ chữ “gan” thành gan góc. Nhánh sau là nghĩa thông dụng bây giờ, nên nhắc đến can trường, phần đông nghĩ ngay đến lòng dũng cảm.

Đặt can trường cạnh can đảm và liều lĩnh

Từ Điểm chính Ví dụ
Can trường Gan góc và bền bỉ trước hiểm nguy kéo dài; giọng trang trọng Những người mẹ can trường nơi tuyến lửa
Can đảm Dám làm việc khó, không sợ; dùng được cả trong lời nói thường Can đảm nhận lỗi trước lớp
Dũng cảm Không sợ nguy hiểm, gian khổ; từ phổ thông nhất Dũng cảm cứu bạn đuối nước
Liều lĩnh Bất chấp nguy hiểm mà không cân nhắc Liều lĩnh vượt đèn đỏ

Ba từ đầu gần nhau và thay cho nhau được trong nhiều câu. Can trường thường gợi thêm sự chịu đựng lâu dài, nên hợp với chuyện chiến tranh, thiên tai, bệnh tật hơn là một hành động chớp nhoáng. Những ai muốn đi sâu vào lòng dũng cảm có thể đọc bài giải nghĩa phẩm chất dũng cảm hoặc gom thêm dẫn chứng từ những câu tục ngữ ngợi ca người can đảm.

Trái nghĩa với can trường là hèn nhát, nhút nhát, nhát gan. Riêng liều lĩnh phải tách bạch: người can trường biết rõ cái giá phải trả mà vẫn đi tiếp, còn người liều lĩnh thì chưa kịp nghĩ đến cái giá ấy. Cũng đừng viết thành “can trưởng”: chữ “trưởng” là lớn, đứng đầu, chẳng dính dáng gì đến gan ruột.

Can trường trong văn viết và lời khen

Can trường nghĩa là gì trong văn học cũ?

Trong văn chương trung đại, can trường thường là danh từ chỉ gan ruột, tức nỗi lòng. “Thổ lộ can trường” là bày tỏ hết tâm sự; “can trường xót xa” là lòng đau như cắt.

Can trường và can tràng khác nhau không?

Không khác. Chữ 腸 có hai cách đọc là trường và tràng, nên can trường và can tràng là một từ. Cách viết can trường phổ biến hơn.

Tinh thần can trường là gì?

Là tinh thần gan góc, không chùn bước trước hiểm nguy và gian khổ. Cụm này hay dùng trong bài viết về người lính, lực lượng cứu hộ hay những người vượt qua nghịch cảnh.

Can trường tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là courageous, valiant hoặc fearless. Nghĩa cũ “nỗi lòng” thì tương ứng với heart hay innermost feelings.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5