Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Bình dân học vụ là gì? Phong trào diệt giặc dốt 1945 và nghĩa chữ

Cập nhật 29/08/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Bình dân học vụ: việc học của mọi người
  • Vì sao phải mở phong trào này?
  • Một lớp bình dân học vụ trông ra sao?
  • Từ lớp xóa mù chữ đến học suốt đời

Bình dân học vụ là tên cuộc vận động dạy chữ cho toàn dân mà chính quyền mới khởi xướng chỉ vài ngày sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, với các lớp học không mất tiền dành cho người lớn chưa biết đọc, biết viết. Cụm từ này còn là tên Nha Bình dân học vụ, cơ quan lo việc ấy. Gần đây, tên gọi được dùng lại trong phong trào “Bình dân học vụ số” về kỹ năng số.

Nghĩa ngắn Việc dạy học cho người dân thường, trước hết là dạy chữ cho người mù chữ
Gốc từ Hán Việt: bình dân 平民 (dân thường) + học vụ (công việc về học)
Thời điểm Phát động tháng 9/1945, kéo dài trong nhiều năm sau đó
Loại từ Danh từ; tên riêng của một phong trào và một cơ quan
bình dân học vụ là gì
bình dân học vụ là gì? Phong trào xóa mù chữ năm 1945

Bình dân học vụ: việc học của mọi người

Tách từng chữ ra, ý nghĩa của tên gọi hiện lên khá rõ. Bình dân 平民 là người dân thường, không chức tước; vụ 務 là việc, như trong “công vụ”, “nhiệm vụ”, nên học vụ là công việc về học hành. Bình dân học vụ, vì thế, là “việc học cho dân thường”, đối lập với lối học chỉ dành cho số ít người có điều kiện.

Trong sách lịch sử và báo chí, cụm từ được dùng theo hai cách. Viết hoa, nó là tên riêng của phong trào chống nạn mù chữ những năm 1945–1950 và của Nha Bình dân học vụ, cơ quan được lập ngày 8/9/1945 để điều hành phong trào. Viết thường, “lớp bình dân học vụ”, “đi học bình dân” là cách người thời ấy gọi những lớp xóa mù chữ ở làng xóm.

Vì sao phải mở phong trào này?

Khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, phần lớn người dân không biết chữ; các nguồn thống kê đưa ra con số từ hơn 90% đến khoảng 95% dân số mù chữ. Ngày 3/9/1945, ở buổi họp Chính phủ đầu tiên, Hồ Chí Minh nêu việc dạy chữ cho dân là một trong những việc cấp bách nhất, với câu nói được nhắc mãi về sau: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Cái dốt khi ấy được xếp ngang với giặc đói và giặc ngoại xâm, nên mới có cách nói “diệt giặc dốt”.

Lý do rất thực tế. Người không biết chữ không đọc được báo, không tự xem được giấy tờ của mình, khó tham gia việc làng việc nước. Muốn dân hiểu quyền lợi và bổn phận, trước hết dân phải đọc được chữ quốc ngữ.

Kết quả đến nhanh hơn nhiều người tưởng. Theo các số liệu thường được dẫn, chỉ sau khoảng một năm đã có gần 75.000 lớp học và hơn 2,5 triệu người biết đọc, biết viết. Khi số người biết chữ tăng lên, việc học không dừng lại mà chuyển dần sang hệ thống bổ túc văn hóa, giúp người lớn học tiếp lên cao hơn.

Một lớp bình dân học vụ trông ra sao?

Lớp học không cần trường. Đình làng, sân chùa, gian nhà rộng của một gia đình trong xóm, chỗ nào ngồi được là thành lớp. Học viên phần đông là nông dân, công nhân, nên lớp thường mở vào buổi tối, sau giờ làm.

  • Thầy cô là người biết chữ trong làng. Lời kêu gọi khi ấy rất giản dị: ai biết chữ thì dạy cho người chưa biết, ai chưa biết thì gắng học. Nhiều thầy cô dạy không lương.
  • Thiếu giấy bút thì viết lên đất. Có nơi dùng phấn hoặc than viết chữ ngay xuống nền đất.
  • Học chữ bằng vần vè. Những câu vè ngắn giúp người lớn tuổi nhớ mặt chữ, nhớ cách ráp vần.
  • Kiểm tra ngay ở cổng chợ. Một số làng đặt bảng chữ ở lối vào chợ; ai đọc được thì đi cổng chính, chưa đọc được thì phải đi lối khác, vừa ngượng vừa có thêm lý do để đi học.
  • Cổ động bằng trống và lời hô. Thanh niên đi khắp xóm đánh trống, rủ bà con ra lớp.

Chính những cách làm mộc mạc ấy biến việc học chữ thành chuyện chung của cả xóm, chứ không còn là nỗi ngượng riêng của người lớn tuổi chưa biết đọc.

Từ lớp xóa mù chữ đến học suốt đời

Với học sinh, bình dân học vụ là một dẫn chứng gọn cho các đề nghị luận về việc học. Nó cho thấy việc học không phải đặc quyền của tuổi trẻ hay của người khá giả: những người ba bốn mươi tuổi, tay còn lấm bùn, vẫn ngồi đánh vần từng chữ. Ý ấy gần với chuyện phổ cập giáo dục cho mọi người dân, và với tinh thần tự học không đợi ai nhắc của những người tìm tòi suốt đời.

Tên gọi cũ cũng được dùng lại theo nghĩa mới. Ngày 26/3/2025, Thủ tướng Chính phủ phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, kèm nền tảng học trực tuyến, nhằm phổ biến kiến thức và kỹ năng số cho mọi người dân. Chữ “số” ở đây là số hóa: lần này người ta không học đánh vần mà học dùng điện thoại, máy tính và các dịch vụ trực tuyến.

Khi trích dẫn trong bài văn, nên phân biệt rõ hai thời kỳ: “phong trào Bình dân học vụ năm 1945” và “phong trào Bình dân học vụ số năm 2025”. Gộp lẫn hai mốc này là lỗi dẫn chứng khá dễ gặp.

Bình dân học vụ qua mấy cách gọi

Bình dân học vụ nghĩa là gì nếu dịch từng chữ?

Bình dân là dân thường, học vụ là công việc về học. Ghép lại, bình dân học vụ là việc tổ chức học tập cho người dân thường, trước hết là dạy chữ cho người chưa biết chữ.

Nha Bình dân học vụ là cơ quan gì?

Đó là cơ quan được Chính phủ lâm thời lập ngày 8/9/1945 để tổ chức, điều hành phong trào xóa mù chữ trên cả nước, như mở lớp, đào tạo người dạy và soạn tài liệu học.

Phong trào bình dân học vụ kéo dài bao lâu?

Giai đoạn sôi nổi nhất là những năm đầu sau 1945, rồi tiếp tục trong kháng chiến. Về sau, việc xóa mù chữ và nâng trình độ cho người lớn được nối tiếp bằng hệ thống bổ túc văn hóa.

Bình dân học vụ số là gì?

Là phong trào được phát động năm 2025 nhằm giúp mọi người dân có kiến thức, kỹ năng số cơ bản. Tên gọi mượn lại phong trào năm 1945, thay việc xóa mù chữ bằng việc xóa “mù” công nghệ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5