Bếp lửa Bằng Việt thuộc chương trình ngữ văn 9 (Chân trời sáng tạo) và ngữ văn 8 (Kết nối tri thức). Việc tìm hiểu nội dung chính, bố cục, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật cùng hoàn cảnh sáng tác của bài thơ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác phẩm này.
Nội dung bài thơ Bếp lửa Bằng Việt
Lời bài thơ Bếp lửa Bằng Việt như sau:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!
[…]
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
– Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?…
(Trích) Toàn văn bài thơ: xem SGK Ngữ văn 8 Kết nối tri thức, Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo / Cánh diều hoặc tập thơ “Hương cây – Bếp lửa”.
Thông tin tác giả Bằng Việt
Bếp lửa lớp 9 hay lớp 8 đều được chắp bút bởi nhà thơ Bằng Việt (1941). Ông tên thật là Nguyễn Việt Bằng, quê ở huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Năm 1965, sau khi tốt nghiệp đại học Tổng hợp Kiev, Liên Xô, Bằng Việt về nước và công tác tại Viện Luật học, thuộc Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam.
Sự nghiệp sáng tác của ông bắt đầu từ khá sớm, khi mới chỉ 13 tuổi. Tuy nhiên mãi đến năm 1961, tác phẩm đầu tiên là Qua Trường Sa mới chính thức được công bố.
Bằng Việt thường thể hiện tư tưởng, trí thức Phương Tây hiện đại thông qua các tác phẩm của mình. Ngôn ngữ thơ được ông chọn lọc từ cuộc sống hiện thực và được kết hợp sử dụng tài tình với các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa giàu hình ảnh.
Tác giả bài Bếp lửa đã viết rất nhiều dòng thơ không vần, xuống thang, bắc thang trong suốt sự nghiệp sáng tác của mình.
Để phân tích Bếp lửa hay, chính xác nhất bạn đừng quên ghi nhớ toàn bộ các thông tin liên quan đến tác giả Bằng Việt và phong cách sáng tác của ông.
Thông tin tác phẩm thơ Bếp lửa
Các thông tin chi tiết về bài thơ Bếp lửa lớp 8, lớp 9 sẽ giúp bạn hiểu rõ nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa mà tác giả muốn truyền tải.
Nội dung chính tác phẩm Bếp lửa
Bài thơ là hồi tưởng của tác giả về tuổi thơ bên bà và bếp lửa. Dù đã trưởng thành và phải xa bà nhưng cháu luôn mong nhớ, kính trọng, biết ơn công lao nuôi dưỡng, chăm sóc của bà.
Bếp lửa thuộc thể thơ gì?
Bài thơ viết theo thể tự do.
Hoàn cảnh sáng tác Bếp lửa
Bếp lửa được Bằng Việt viết năm 1963, khi tác giả khoảng 22 tuổi, đang là sinh viên ngành luật ở Liên Xô. Trong nỗi nhớ mong về bà, gia đình và quê hương đất nước nơi chôn rau cắt rốn, Bằng Việt đã sáng tác bài thơ này.
Từ khóa có liên quan:
- Bếp lửa sáng tác năm bao nhiêu?
Phương thức biểu đạt của bài Bếp lửa
Phương thức biểu đạt của bài là Biểu cảm.
Ngôi kể của bài thơ Bếp lửa
Bếp lửa viết theo ngôi kể thứ nhất.
Bố cục bài Bếp lửa
Bếp lửa có mấy khổ? Bài thơ bao gồm 8 khổ, được chia thành 4 phần như sau:
- Phần 1 (Bao gồm 3 dòng đầu): Kể về hình ảnh bếp lửa => Khơi nguồn cho dòng hồi tưởng về bà.
- Phần 2 (Bao gồm 4 khổ thơ tiếp theo): Hồi tưởng những kí ức tuổi thơ bên bà, hình ảnh bà gắn liền với bếp lửa.
- Phần 3 (Bao gồm 2 khổ tiếp theo): Những suy ngẫm về bà, cuộc đời bà.
- Phần 4 (Bao gồm 1 khổ cuối): Nỗi nhớ bà.
Biện pháp tu từ bài Bếp lửa
Tác giả sử dụng các biện pháp tu từ sau:
- Điệp ngữ.
- Từ láy.
- Thành ngữ.
- Câu hỏi tu từ: Tu hú ơi! Chẳng…., Sớm mai này, bà nhóm…,
- Phép ẩn dụ: Nhóm niềm…
Giá trị nội dung nghệ thuật của bài Bếp lửa
- Bài thơ khéo léo hòa quyện giữa cảm xúc, miêu tả, tự sự và bình luận.
- Điểm thành công của bài thơ còn nằm ở sự sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn liền với người bà, làm điểm tựa khơi gợi mọi ký ức, cảm xúc và suy tư về bà cùng tình cảm bà cháu.
Để hiểu rõ hơn, bạn đừng quên theo dõi phần Soạn bài Bếp lửa lớp 9 Chân trời sáng tạo và lớp 8 Kết nối tri thức. Văn VN sẽ giải đáp toàn bộ câu hỏi đọc hiểu trong SGK.
Giá trị nội dung bài Bếp lửa
Thông qua ký ức và suy tư của người cháu khi đã trưởng thành, bài thơ Bếp lửa tái hiện những kỷ niệm cảm động về bà và tình cảm giữa bà cháu. Đồng thời, bài thơ còn thể hiện lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn sâu sắc của người cháu dành cho bà cũng như đối với gia đình, quê hương và đất nước.
Sơ đồ tư duy Bếp lửa
Mẫu tóm tắt bài Bếp lửa
Dưới đây là 5 mẫu tóm tắt bài Bếp lửa Văn 8 – Kết nối tri thức và Bếp lửa văn 9 – Chân trời sáng tạo.
Mẫu tóm tắt văn bản Bếp lửa 1
Bếp lửa của Bằng Việt là những ký ức và suy tư của người cháu khi đã trưởng thành, gợi lại những kỷ niệm xúc động về người bà và tình cảm bà cháu. Qua đó, tác phẩm bộc lộ tình cảm sâu sắc đối với gia đình, quê hương và đất nước. Hình ảnh bếp lửa trong bài thơ khơi gợi những kỷ niệm tuổi thơ sống bên bà. Từ những ký ức đó, người cháu giờ đã lớn khôn, suy ngẫm và thấu hiểu về cuộc đời và lẽ sống của bà. Cuối cùng, trong hoàn cảnh xa cách, người cháu bày tỏ nỗi nhớ mong được gặp lại bà.
Mẫu tóm tắt Bếp lửa nội dung 2
Qua những suy tư của người cháu, bài thơ truyền tải một triết lý sâu sắc: Những điều thân thuộc nhất từ tuổi thơ luôn tỏa sáng và trở thành nguồn động lực cho con người suốt chặng đường dài của cuộc đời. Tình yêu đất nước khởi nguồn từ lòng yêu quý ông bà, cha mẹ và từ những gì gần gũi, bình dị nhất.
Mẫu 3
Thông qua hồi tưởng và suy tư của người cháu khi đã trưởng thành, bài thơ “Bếp lửa” gợi lại những kỷ niệm xúc động về người bà và tình cảm bà cháu, đồng thời thể hiện lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà, gia đình, quê hương và đất nước.
Mẫu 4
Trong mỗi gia đình, bếp lửa là điều không thể thiếu. Từ hình ảnh “bếp lửa”, ta liên tưởng đến người nhóm bếp: người mẹ, người chị, và đặc biệt trong bài thơ này là người bà – người phụ nữ suốt đời vất vả, lo toan, chăm sóc và vun đắp cho cuộc sống của cháu trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp đầy khó khăn và gian khổ.
Mẫu 5
Trong mỗi gia đình, bếp lửa là một phần không thể thiếu. Hình ảnh “bếp lửa” gợi nhớ đến những người nhóm bếp như mẹ, chị và đặc biệt là bà trong bài thơ – người phụ nữ cả đời tần tảo, lo toan và chăm sóc cho cháu trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp đầy gian nan.
Tóm tắt Bếp lửa
Các mẫu dưới đây tóm tắt bài thơ theo đúng mạch cảm xúc của người cháu: từ hình ảnh bếp lửa, trở về những kỉ niệm tuổi thơ bên bà, đến suy ngẫm về cuộc đời bà và nỗi nhớ khi đã đi xa. Em có thể chọn mẫu ngắn để trả lời nhanh hoặc mẫu chi tiết để ôn tập.
Tóm tắt Bếp lửa ngắn nhất – mẫu 6
Từ nơi xa, người cháu thấy hiện lên hình ảnh bếp lửa và nhớ về người bà. Cháu hồi tưởng những năm đói khổ khi mới lên bốn tuổi và quãng thời gian tám năm sống cùng bà trong kháng chiến, được bà nuôi nấng, bảo ban. Từ những kỉ niệm ấy, cháu thấm thía cuộc đời vất vả cùng tấm lòng yêu thương, niềm tin bền bỉ của bà. Dù đã trưởng thành và đi khắp nơi, cháu vẫn đau đáu nhớ bà và bếp lửa quê nhà.
Tóm tắt Bếp lửa trong một đoạn văn – mẫu 7
Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh bếp lửa thấp thoáng trong sương sớm, đánh thức nỗi thương nhớ của người cháu dành cho bà. Cháu nhớ năm lên bốn tuổi, cả nhà chịu cảnh đói kém, bố phải đi đánh xe kiếm sống, mùi khói bếp cay xè còn in mãi trong kí ức. Suốt tám năm kháng chiến, bố mẹ mải việc kháng chiến nơi xa, cháu sống với bà; bà vừa nhóm lửa vừa kể chuyện, lo cho cháu từ việc nhà đến việc học, bên tiếng chim tu hú gọi hè da diết. Khi giặc đốt làng, bà cùng bà con lối xóm dựng lại túp lều và dặn cháu viết thư đừng kể chuyện khó khăn để bố yên tâm nơi chiến khu. Nghĩ về những năm tháng ấy, cháu nhận ra bà không chỉ nhóm bếp mà còn nhen lên tình thương, niềm tin và cả những ước mơ tuổi nhỏ. Giờ đây, dù đã đi xa và có bao niềm vui mới, cháu vẫn tự hỏi buổi sớm nay bà đã nhóm bếp chưa.
Tóm tắt Bếp lửa chi tiết theo bố cục – mẫu 8
Hoàn cảnh: Bài thơ được Bằng Việt viết năm 1963, khi tác giả đang du học ở Liên Xô, xa gia đình và quê hương.
Phần 1 – Hình ảnh bếp lửa khơi gợi kỉ niệm: Người cháu như nhìn thấy lại bếp lửa bập bùng trong buổi sớm mờ sương, ấm áp và thân thương. Từ hình ảnh ấy, cháu dâng lên niềm thương bà, người đã trải qua bao mưa nắng cuộc đời.
Phần 2 – Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà: Năm cháu lên bốn tuổi, cả vùng quê chìm trong cảnh đói, bố đi đánh xe ngựa kiếm sống, cháu quen với mùi khói bếp hun cay đôi mắt. Trong tám năm kháng chiến chống Pháp, bố mẹ đi công tác, cháu sống cùng bà. Bà nhóm lửa, kể cho cháu nghe chuyện ngày trước ở Huế, dạy cháu làm việc, chăm lo việc học cho cháu; tiếng tu hú trên đồng xa càng khiến cháu thương bà hơn. Khi làng bị giặc đốt, bà cùng xóm giềng dựng lại nhà và dặn cháu không báo tin dữ cho bố đang ở chiến khu, cứ nói ở nhà vẫn bình yên.
Phần 3 – Suy ngẫm về bà và bếp lửa: Sớm chiều bà lại nhen lửa, và ngọn lửa ấy cũng là ngọn lửa của lòng tin và tình thương bà luôn giữ trong lòng. Cuộc đời bà lận đận, vậy mà mấy chục năm bà vẫn dậy sớm nhóm bếp, nhóm lên những bữa ăn đạm bạc, niềm vui sẻ chia và cả tâm hồn tuổi thơ của cháu. Cháu nhận ra bếp lửa là điều vừa kì lạ vừa thiêng liêng.
Phần 4 – Nỗi nhớ bà khi đi xa: Nay cháu đã lớn, được đi nhiều nơi, gặp nhiều ánh lửa và niềm vui mới, nhưng chưa lúc nào quên bà. Câu hỏi bà đã nhóm bếp lên chưa khép lại bài thơ bằng nỗi nhớ thương và lòng biết ơn sâu nặng.
Toàn văn bài thơ: xem SGK Ngữ văn 8 Kết nối tri thức (tập 2) hoặc Ngữ văn 9 Chân trời sáng tạo (tập 1).
Lời kết
Bếp lửa Bằng Việt như cuốn phim ký ức về tuổi thơ sống bên bà của tác giả. Hình ảnh bà ngồi bên bếp lửa mang đến sự ấm áp trong tâm hồn, đồng thời khẳng định tình cảm, sự kính trọng và biết ơn của người cháu đối với bà, với gia đình và quê hương đất nước.
Bạn học sinh nào muốn tự kiểm tra lại câu trả lời của mình có thể so với phần hướng dẫn soạn Bếp lửa Ngữ văn 9 Cánh diều.
Đặt văn bản cạnh những bài thơ Bằng Việt, em sẽ thấy mạch cảm hứng nhất quán của người viết.
Xem thêm các nội dung khác liên quan đến bài thơ Bếp lửa tại Văn VN:
- Tưởng tượng gặp gỡ người cháu trong Bài bếp lửa và kể lại câu chuyện.
- Gợi ý 40+ cách mở bài Bếp lửa học sinh giỏi.
- Giáo án bài Bếp lửa văn 9 Chân trời sáng tạo và văn 8 Kết nối tri thức.
- Bài thơ Quê Hương – Tế Hanh: Bố cục, nội dung chính, tóm tắt nội dung chính.
- Lá đỏ (Nguyễn Đình Thi) – Ngữ văn lớp 8 Kết nối tri thức: Tác giả – tác phẩm – Tóm tắt.