Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Bắt chước là gì? Nghĩa, chuyện Đông Thi và khác noi gương ra sao?

Cập nhật 19/10/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Bắt chước: nhìn rồi làm theo
  • Cô gái Đông Thi nhăn mặt theo Tây Thi
  • Bắt chước để học, hay bắt chước để thay mình?
  • Học theo, noi gương, rập khuôn, nhái

Bắt chước là làm theo đúng cách người khác đã làm: nói theo giọng, đi theo dáng, làm theo kiểu của một ai đó. Từ này là động từ, sắc thái trung tính hay chê tùy chỗ dùng. Đứa trẻ bắt chước mẹ gấp quần áo là đang học; người lớn bắt chước y nguyên bài của bạn để nộp thì lại là chuyện đáng trách.

Nghĩa ngắn Làm theo, lặp lại lời nói, cử chỉ, cách làm của người khác
Loại từ Động từ thuần Việt
Sắc thái Trung tính khi nói về học hỏi; chê khi ý là làm theo máy móc, thiếu suy nghĩ
Tiếng Anh imitate, mimic, copy
bắt chước là gì
bắt chước là gì? Làm theo cách của người khác

Bắt chước: nhìn rồi làm theo

Mọi lần bắt chước đều có hai bên: một cái mẫu và một người làm lại theo mẫu ấy. Mẫu có thể là giọng nói, nét chữ, cách ăn mặc, một điệu nhảy, cả một lối sống. Ví dụ:

  • Thằng bé đứng trước gương bắt chước bố thắt cà vạt.
  • Con vẹt nhà bà ngoại bắt chước tiếng chuông cửa giống đến nỗi cả nhà chạy ra mở.
  • Cậu ấy bắt chước giọng thầy hiệu trưởng làm cả lớp cười nghiêng ngả.

Trong từ điển tiếng Việt, mục từ này được giảng là làm theo kiểu của người khác, có chỗ thêm chữ “một cách máy móc”. Thực tế thì chữ “máy móc” chỉ đúng với một nửa cách dùng. Câu “trẻ con học nói bằng cách bắt chước” chẳng có ý chê gì; còn “văn của em bắt chước bài mẫu từng câu” thì rõ là lời phê.

Nhiều người gõ nhầm thành bắt trước hay bắt chiếc; cách viết đúng có ở bài phân biệt bắt trước, bắt chước và bắt chiếc.

Cô gái Đông Thi nhăn mặt theo Tây Thi

Người Việt mượn từ sách Trang Tử (thiên Thiên vận) một chuyện về bắt chước đến nay vẫn còn được nhắc. Nàng Tây Thi đau tim, mỗi lần cơn đau tới lại ôm ngực, nhíu mày. Trông vậy mà vẫn đẹp. Một cô gái xấu cùng làng thấy thế cũng về ôm ngực, nhăn mặt đi khắp xóm. Người giàu đóng chặt cổng không ra, người nghèo dắt vợ con bỏ đi chỗ khác.

Trang Tử kết lại bằng một ý rất gọn: cô gái biết cái nhíu mày kia đẹp, nhưng không biết vì sao nó đẹp. Về sau người đời gọi cô là Đông Thi, và thành ngữ Đông Thi hiệu tần (東施效顰, Đông Thi bắt chước cái nhăn mày) dùng để chỉ kiểu học đòi vụng về, càng làm theo càng lố. Tây Thi cũng là người đẹp gắn với vế “cá lặn” trong thành ngữ chim sa cá lặn.

Bắt chước để học, hay bắt chước để thay mình?

Con người học rất nhiều thứ đầu đời bằng bắt chước. Đầu thập niên 1960, nhà tâm lý học Albert Bandura cho trẻ xem một người lớn đấm đá con búp bê hơi Bobo; khi được vào phòng chơi, nhiều em làm lại đúng những động tác ấy. Thí nghiệm này hay được dẫn khi bàn chuyện trẻ con học theo người lớn, theo phim ảnh, kể cả những điều không nên học.

Với học trò, ranh giới nằm ở chỗ có hiểu hay không. Tập viết theo chữ mẫu, đọc một bài văn hay rồi thử viết đoạn mở bài theo lối ấy: đó là bắt chước để luyện tay. Chép nguyên bài của người khác rồi ghi tên mình: đó là gian lận. Giữa hai đầu này là vùng mà ai cũng đi qua, khi người học bắt đầu bớt giống mẫu và có chút riêng. Ông bà ta nói “học thầy không tày học bạn” cũng là ý học từ người bên cạnh, nhưng học để biết, không phải để thành bản sao.

Nếu gặp đề nghị luận kiểu “Bắt chước và sáng tạo”, có thể dựng bài quanh ba ý: bắt chước là bước đầu tự nhiên của học tập; bắt chước mù quáng làm mất mình, như chuyện Đông Thi; muốn đi xa phải biến cái học được thành cái của mình. Mặt sau của bắt chước được bàn kỹ ở bài giải nghĩa chữ sáng tạo 創造. Còn khi thích một người đến mức muốn giống họ, đó là chỗ lòng ngưỡng mộ một người tài dễ trượt sang học đòi.

Học theo, noi gương, rập khuôn, nhái

Từ Sắc thái Ví dụ
Học theo, noi gương Khen; làm theo cái tốt của người khác Noi gương anh chị đi trước
Mô phỏng Trung tính, hay dùng trong khoa học, kỹ thuật Phần mềm mô phỏng chuyến bay
Rập khuôn Chê; làm y hệt một mẫu, không đổi chút nào Bài văn rập khuôn dàn ý
Nhại, nhái Đùa hoặc chê; lặp lại để giễu, hoặc làm giả hàng thật Nhại giọng, hàng nhái
Học đòi Chê; làm theo cái không hợp với mình Học đòi ăn chơi

Trái nghĩa với bắt chước là sáng tạo, tự nghĩ ra, độc đáo. Có một cặp hay lẫn: noi gương luôn đi với điều tốt, nên không ai nói “noi gương bạn quay cóp”, trong khi “bắt chước bạn quay cóp” thì hoàn toàn đúng ngữ pháp, chỉ là chẳng nên làm.

Chữ theo trong học theo còn đổi được sang noi, tuân, còn trái nghĩa với nó là chống, trái; xem từng nghĩa trong đồng nghĩa, trái nghĩa với theo.

Bắt chước ở lớp học, trên mạng và trong nghề

Bắt chước tiếng Anh là gì?

Thường dùng imitate (làm theo nói chung), mimic (nhại giọng, cử chỉ, hay có ý đùa) và copy (sao chép, nhiều khi mang ý chê). Danh từ “sự bắt chước” là imitation.

Từ đồng nghĩa với bắt chước là gì?

Gần nghĩa nhất là học theo, làm theo, mô phỏng, nhại. Muốn khen thì dùng noi gương; muốn chê thì dùng rập khuôn, học đòi, sao chép.

Bắt chước có phải lúc nào cũng xấu không?

Không. Trẻ học nói, học nghề, học vẽ đều bắt đầu từ làm theo mẫu. Bắt chước chỉ đáng trách khi lấy công sức người khác làm của mình, hoặc làm theo mà không biết điều ấy có hợp với mình hay không.

Trend trên mạng có phải là bắt chước không?

Phần lớn là vậy: một người làm trước, hàng nghìn người quay lại theo cùng điệu nhạc, cùng câu thoại. Đáng xem là những video giữ khung của trend nhưng thêm được ý riêng, chứ không phải bản sao thứ một nghìn.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5