Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Bầm là gì? Bầm là mẹ hay vết thâm tím, nghĩa trong thơ Tố Hữu

Cập nhật 14/02/2025·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Tiếng gọi "bầm ơi" của người lính
  • Bầm là mẹ, bầm cũng là thâm tím
  • Đặt bầm cạnh u, bu, mạ và chữ băm
  • Bầm ơi, vết bầm và bầm dập

Bầm là từ có hai nghĩa thường gặp: một là danh từ địa phương có nghĩa là mẹ, như tiếng gọi trong bài thơ “Bầm ơi” của Tố Hữu; hai là tính từ chỉ màu tím thâm, hoặc chỗ da thâm tím, hơi sưng sau khi bị va đập (vết bầm, bầm tím). Hai nghĩa đọc và viết y hệt nhau nhưng không liên quan, nên muốn biết bầm nghĩa là gì phải nhìn câu chứa nó.

Nghĩa 1 Mẹ (từ địa phương, giọng thân mật của làng quê)
Nghĩa 2 Tím thâm, sẫm màu; da thâm tím và hơi sưng do va đập
Loại từ Nghĩa 1: danh từ, đại từ xưng gọi; nghĩa 2: tính từ
Hay đi cùng bầm ơi; vết bầm, tím bầm, nâu bầm, bầm dập
bầm là gì
bầm là gì? Tiếng gọi mẹ, cũng là màu thâm tím

Tiếng gọi “bầm ơi” của người lính

Phần lớn học sinh gặp chữ bầm lần đầu trong bài thơ “Bầm ơi” của Tố Hữu, in trong tập Việt Bắc và được chọn làm bài tập đọc ở sách Tiếng Việt lớp 5. Người con đi kháng chiến, gặp chiều mưa phùn gió bấc thì nhớ dáng mẹ lội ruộng cấy lúa ở quê. Cả bài gọi mẹ bằng một chữ “bầm”, lặp đi lặp lại như tiếng gọi của người con xa nhà. Hai câu được nhắc nhiều nhất:

Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.

Chữ “bầm” ở đây làm câu thơ mộc mạc như lời người nông dân nói với nhau. Nếu đổi thành “đời mẹ sáu mươi”, ý vẫn còn mà cái chất làng quê mất đi một nửa. Có thể đọc lại toàn bộ bài và phần trả lời câu hỏi ở bài tập đọc Bầm ơi lớp 5.

Bầm là mẹ, bầm cũng là thâm tím

Ở nghĩa thứ nhất, bầm là một trong nhiều cách gọi mẹ theo địa phương. Từ toàn dân là “mẹ”; bên cạnh đó có “u”, “bu”, “bầm” ở nhiều vùng quê miền Bắc, “mạ” ở miền Trung, “má” ở miền Nam. Bầm mang sắc thái thân thuộc, dân dã. Người ta có thể gọi thẳng “bầm ơi” hoặc xưng hô trong câu kể: “Bầm em đi chợ từ sớm”.

Ở nghĩa thứ hai, bầm là tính từ chỉ màu. Màu bầm là tím sẫm hoặc nâu thâm, không tươi: tà áo nâu bầm, đôi môi tím bầm vì rét. Từ đó có “vết bầm”, tức chỗ da đổi màu xanh tím sau khi bị va đập, do các mạch máu nhỏ dưới da bị vỡ khiến máu tụ lại. Vết bầm thường nhạt dần qua các màu tím, xanh, vàng rồi biến mất; nếu vết bầm lớn, rất đau hoặc tự xuất hiện không rõ lý do thì nên đi khám bác sĩ.

Vì cùng âm mà nghĩa chẳng dính gì nhau, hai chữ bầm là ví dụ dễ nhớ cho hiện tượng đồng âm trong tiếng Việt. Câu “Bầm bị bầm tay vì ngã” nghe hơi buồn cười nhưng hoàn toàn đúng ngữ pháp.

Đặt bầm cạnh u, bu, mạ và chữ băm

Từ Quan hệ với bầm Ghi chú
mẹ, u, bu, má, mạ Đồng nghĩa với nghĩa 1 Khác nhau ở vùng miền và sắc thái
thâm, tím bầm, thâm tím Gần nghĩa với nghĩa 2 “Thâm” rộng hơn, dùng cả cho quầng mắt, vết ố
bầm dập Mở rộng từ nghĩa 2 Bị thương nhiều chỗ; nghĩa bóng: chịu nhiều vất vả, tổn thương
tươi, hồng hào Trái nghĩa với nghĩa 2 Nói về màu da, màu môi
băm Dễ nhầm khi nói nhanh Băm là chặt nhỏ: băm thịt, băm rau

Lỗi bầm/băm thường gặp ở người nói ngọng vần hoặc gõ vội. “Băm” là động từ chặt nhỏ, như trong bài Nghệ thuật băm thịt gà của Ngô Tất Tố; “bầm” không bao giờ là hành động dùng dao.

Đọc kỹ bài thơ của Tố Hữu còn thấy một chi tiết thú vị. Ở câu “Mạ non bầm cấy mấy đon”, chữ “mạ” là cây lúa non đem cấy, không phải tiếng gọi mẹ của người miền Trung. Trong cùng một dòng thơ, “bầm” là mẹ còn “mạ” là lúa.

Bầm chỉ là một trong cả chục tiếng gọi mẹ; má, mạ, u, bu, mế được xếp theo vùng ở bài đồng nghĩa, trái nghĩa với mẹ.

Bầm ơi, vết bầm và bầm dập

Bầm ơi nghĩa là gì?

Là tiếng gọi “mẹ ơi” theo cách nói của một số vùng quê. Cụm từ này nổi tiếng nhờ bài thơ cùng tên của Tố Hữu, nơi người lính gọi mẹ từ nơi chiến trường xa.

Vết bầm là gì?

Là vùng da đổi màu xanh tím, có khi hơi sưng, xuất hiện sau va đập. Màu tím là do máu từ các mạch nhỏ bị vỡ đọng lại dưới da, rồi tan dần trong vài ngày đến vài tuần.

Bầm là tiếng địa phương vùng nào?

Bầm thường được xếp vào lớp từ địa phương miền Bắc, gắn với đời sống làng quê. Bài “Bầm ơi” được nhiều tài liệu cho là viết khi Tố Hữu đi công tác ở vùng trung du Phú Thọ, nhưng chữ bầm không phải của riêng một tỉnh nào.

Bầm dập nghĩa là gì?

Nghĩa đen là bị thương, thâm tím nhiều chỗ. Nghĩa bóng chỉ người đã trải qua nhiều khó khăn, mất mát: “một tuổi thơ bầm dập”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5