Bài 97: ai, ay Tiếng Việt lớp 1 (trang 10, 11) – Cánh diều

Bên dưới hai ảnh có mục Đánh vần: thẻ ai ghép từ a và i (a – i – ai); thẻ ay ghép từ a và y (a – y – ay).

Trả lời: Sách in hai ảnh:

• Con gà lông nâu, mào đỏ nhỏ: gà mái. Đánh vần: gờ – a – ga – huyền – gà; mờ – ai – mai – sắc – mái.
• Chiếc máy bay chở khách màu xanh trắng: máy bay. Đánh vần: mờ – ay – may – sắc – máy; bờ – ay – bay.

Vần ai và ay đều có âm cuối là nguyên âm (i hoặc y), khác các vần trước có âm cuối là phụ âm. Khi đọc, âm a trong vần ai kéo dài hơn, âm a trong vần ay đọc ngắn và gọn hơn; con nghe kĩ từng cặp: mái – máy, tai – tay.

Sáu hình: (1) con nai; (2) váy đầm (chiếc váy hồng có nơ); (3) chùm vải (chùm quả đỏ có lá); (4) máy cày (chiếc máy cày màu đỏ); (5) cái chai (chai thủy tinh); (6) nhảy múa (hai bạn nắm tay nhau nhảy).

Trả lời:

Chú ý: trong cái chai cả hai tiếng đều có vần ai; trong máy cày cả hai tiếng đều có vần ay. Các tiếng còn lại như đầm, chùm, múa không có vần của bài. Máy cày là máy dùng để cày ruộng thay cho trâu.

Bài đọc: Chú gà quan trọng (1), phỏng theo 365 chuyện kể mỗi ngày (Hoàng Minh kể). Sau bài đọc có câu hỏi Những ý nào đúng? a) Gà trống cho là mình rất quan trọng. – b) Lũ gà mái ưỡn ngực, đi đi lại lại. – c) Gà trống sai khiến, dạy dỗ tất cả.

Trả lời: Phần (1) của truyện Chú gà quan trọng kể về chú gà trống sáng nào cũng gáy to đánh thức mọi người. Vì vậy gà trống nghĩ mình là nhân vật quan trọng nhất. Chú đi qua đi lại ra vẻ oai, bắt gà mái mơ dọn rác, hỏi gà mái vàng đã cho các con ăn chưa, việc gì cũng ra lệnh cho mọi người. Tranh vẽ gà trống lông sặc sỡ đứng ưỡn ngực, bên cạnh có đống rơm, gà mái vàng cúi mổ thóc, mấy chú gà con đứng trên đống rơm.

Cách đọc:

• Đánh vần tiếng có vần mới: gáy (gờ – ay – gay – sắc – gáy), ai (a – i – ai), mái (mờ – ai – mai – sắc – mái), này (nờ – ay – nay – huyền – này), quay (quờ – ay – quay).
• quan trọng: rất cần, ai cũng phải nể. ưỡn ngực: đẩy ngực ra phía trước, dáng kiêu. ra lệnh: bắt người khác làm theo ý mình. sai khiến: bắt người khác làm việc cho mình.
• Lời gà trống đặt trong ngoặc kép, đọc giọng oai, hách dịch.

Những ý đúng: a và c. Ý b sai: trong bài, người ưỡn ngực, đi đi lại lại là gà trống chứ không phải lũ gà mái. Dạng câu hỏi Những ý nào đúng có thể có nhiều hơn một ý đúng, con đọc kĩ từng ý rồi so với bài.

Trả lời: Con viết vào bảng con: ai, gà mái, ay, máy bay.

• Vần ai: a nối i; nhớ dấu chấm trên i.
• gà mái: chữ g cao 5 li; dấu huyền trên a của gà; dấu sắc trên a của mái.
• Vần ay: a nối y (chữ y có nét khuyết dưới, cao 5 li).
• máy bay: dấu sắc đặt trên a của máy; chữ b cao 5 li.

Cuối trang 10 in các vần để con đọc lại: anh, ach, ênh, êch, inh, ich, ai, ay.