Bài 41: em, ep thuộc phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 1, trang 74–75. Con học vần em và vần ep qua hai tiếng kem, dép. Bài có 4 hoạt động: làm quen, tìm tiếng có vần em, ep, tập đọc bài Thi vẽ (kèm hai câu hỏi đoán người thắng cuộc) và tập viết.
Bài 41: em, ep học những gì?
- Biết vần em gồm e và m, vần ep gồm e và p; đánh vần: e – mờ – em, e – pờ – ep.
- Đọc trơn kem, dép và các tiếng có vần em, ep.
- Đọc bài Thi vẽ, đoán ai thắng cuộc và giải thích vì sao.
- Tập viết em, kem, ep, dép.
Làm quen, tìm tiếng có vần em, ep (trang 74)
Câu 1 (trang 74): Làm quen
Trả lời: Sách in hai tranh:
- Hai cây kem: một kem ốc quế màu hồng và một kem que màu xanh. Con đánh vần: cờ – em – kem → kem.
- Đôi dép lê màu xanh. Con đánh vần: dờ – ep – dep – sắc – dép → dép.
Chú ý: tiếng kem viết bằng chữ k (không viết c) vì đứng trước e, đúng quy tắc đã học ở Bài 17.
Câu 2 (trang 74): Tiếng nào có vần em? Tiếng nào có vần ep?
Sáu tranh có ghi chữ: (1) lễ phép, (2) tem thư, (3) cá chép, (4) xem ti vi, (5) rèm, (6) ngõ hẹp.
Trả lời:
| Tiếng có vần em | tem (tranh 2), xem (tranh 4), rèm (tranh 5) |
| Tiếng có vần ep | phép (tranh 1), chép (tranh 3), hẹp (tranh 6) |
Nội dung tranh: (1) bạn gái đeo cặp, khoanh tay chào lễ phép; (2) con tem in chữ Việt Nam, vẽ cây dừa và bờ biển; (3) con cá chép vảy vàng; (4) cậu bé ngồi ghế xem ti vi; (5) tấm rèm cửa màu hồng; (6) con ngõ hẹp giữa hai dãy nhà.
Tập đọc và tập viết (trang 75)
Câu 3 (trang 75): Tập đọc
Bài đọc: Thi vẽ. Sau bài đọc có hai câu hỏi: 1) Em đoán xem: Ai thắng trong cuộc thi? (bên cạnh là tranh gà nhí và tranh cá chép, ở giữa có dấu chấm hỏi) 2) Vì sao em nghĩ là bạn đó thắng?
Trả lời: Bài Thi vẽ kể về cuộc thi vẽ giữa gà nhí và cá chép. Bạn cá chép vẽ chính mình đội vương miện làm vua. Gà nhí lại vẽ cảnh gà mẹ chăm sóc đàn gà em. Hai giám khảo là cô cò và chú cá trắm khen bức tranh của gà nhí. Tranh vẽ cô cò đứng bên bờ nước ngắm hai bức tranh vẽ trên lá.
Cách đọc:
- Đánh vần: chờ – ep – chep – sắc – chép; nhờ – i – nhi – sắc – nhí; trờ – ăm – trăm – sắc – trắm; chờ – âm – châm – sắc – chấm.
- gà nhí: chú gà nhỏ xíu. chấm thi: xem bài thi rồi cho điểm, chọn người thắng. trắm: một loài cá nước ngọt.
- Bài có 3 đoạn ngắn, con nghỉ hơi giữa các đoạn.
Trả lời hai câu hỏi:
- 1) Gà nhí thắng trong cuộc thi.
- 2) Em nghĩ gà nhí thắng vì cô cò và chú trắm thấy tranh của gà nhí đẹp, lại có ý nghĩa: bức tranh nói về tình thương của mẹ với các con. Còn cá chép chỉ vẽ mình làm vua, chỉ nghĩ tới bản thân.
Lưu ý: một số sách in cũ và trang giải bài ghi nhân vật là gà nhép; sách hiện hành in là gà nhí.
Câu 4 (trang 75): Tập viết
Trả lời: Con viết vào bảng con: em, kem, ep, dép.
- Vần em: viết e nối sang m.
- Tiếng kem: k (cao 5 li) nối em.
- Vần ep: viết e nối sang p.
- Tiếng dép: d nối ep, dấu sắc trên e.
Cuối trang 74 in dãy vần âm, âp, em, ep.
Ghi nhớ sau Bài 41
Tiếng có vần em: kem, tem, xem, rèm, em. Tiếng có vần ep: dép, phép, chép, hẹp. Khi vần bắt đầu bằng e mà âm đầu là “cờ”, con viết k: kem, kép. Con ôn quy tắc này ở Bài 17: gi, k.