Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Bách khoa là gì? Nghĩa chữ 百科 và vì sao gọi đại học bách khoa?

Cập nhật 17/07/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Bách khoa, rộng đến đâu thì gọi được?
  • Bách khoa, đa khoa, chuyên khoa khác nhau thế nào?
  • Chữ 科: từ khoa thi đến ngành học
  • Bách khoa trong lời ăn tiếng nói hằng ngày

Bách khoa là cách gọi chung các bộ môn, các ngành khoa học và kĩ thuật; dùng như tính từ, nó chỉ sự hiểu biết rộng, trải ra nhiều lĩnh vực. Vì thế mới có kiến thức bách khoa, từ điển bách khoa, và tên những trường đại học bách khoa đào tạo nhiều ngành kĩ thuật. Muốn nhớ bách khoa nghĩa là gì, chỉ cần giữ hai chữ gốc: trăm ngành.

Nghĩa ngắn Các ngành khoa học, kĩ thuật nói chung; (hiểu biết) rộng, đủ nhiều ngành
Gốc từ Hán Việt 百科: bách (trăm) + khoa (ngành, môn)
Loại từ Danh từ; cũng dùng như tính từ (“đầu óc bách khoa”)
Tiếng Anh polytechnic (trường), encyclopedic (kiến thức)
bách khoa là gì
bách khoa là gì? Trăm ngành, hiểu biết rộng

Bách khoa, rộng đến đâu thì gọi được?

Mục từ bách khoa trong từ điển của Viện Ngôn ngữ học là danh từ, chỉ các bộ môn, các ngành khoa học và kĩ thuật nói tổng quát, kèm hai ví dụ: kiến thức bách khoa, từ điển bách khoa. Wiktionary tiếng Việt tách thêm cách dùng như tính từ, để khen sự hiểu biết sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, ví dụ đầu óc bách khoa.

Đời thường, chữ này xuất hiện ở ba chỗ quen thuộc:

  • Tên trường: đại học bách khoa là trường dạy nhiều ngành kĩ thuật và công nghệ, từ cơ khí, điện, hóa đến công nghệ thông tin. Học sinh hay nói tắt “thi Bách khoa”, “dân Bách khoa”.
  • Tên sách: từ điển bách khoa, bách khoa thư, những bộ sách gom tri thức của nhiều ngành.
  • Lời khen người: Ông ngoại em đúng là một cuốn từ điển bách khoa sống, hỏi gì về cây cối cũng biết.

“Trăm” ở đây không phải con số đếm được. Người xưa dùng bách để nói “rất nhiều”, như bách hóa (trăm thứ hàng), bách thảo (trăm loài cây), bách chiến bách thắng. Một người được khen hiểu biết bách khoa không cần biết đủ một trăm ngành; chỉ cần cái biết của họ trải rộng hơn hẳn mức thường.

Bách khoa, đa khoa, chuyên khoa khác nhau thế nào?

Từ Nghĩa Hay đi với
Bách khoa Rất nhiều ngành, nghiêng về khoa học kĩ thuật và tri thức chung đại học bách khoa, kiến thức bách khoa
Đa khoa Nhiều khoa, nhiều chuyên ngành trong cùng một cơ sở bệnh viện đa khoa, phòng khám đa khoa
Chuyên khoa Đi sâu một ngành hẹp, trái với đa khoa bệnh viện chuyên khoa mắt, bác sĩ chuyên khoa
Uyên bác Hiểu biết vừa sâu vừa rộng, thường nói về học giả một nhà nghiên cứu uyên bác
Thông thái Hiểu biết nhiều và suy xét sáng suốt người thầy thông thái

Hai lỗi hay gặp. Một là gọi “bệnh viện bách khoa”: tiếng Việt quen nói bệnh viện đa khoa, chữ bách khoa gần như chỉ đi với trường học, sách và kiến thức. Hai là dùng “bách khoa” để khen một người giỏi sâu một môn; giỏi sâu một môn thì nên nói chuyên sâu, còn bách khoa nhấn vào độ rộng. Khen về độ sâu lẫn độ sáng suốt thì đã có chữ thông thái, xem thêm ở bài người thông thái khác người thông minh ra sao.

Chữ 科: từ khoa thi đến ngành học

Chữ khoa (科) được các từ điển Hán Việt giảng với khá nhiều nghĩa: thứ bậc, hạng loại, ngành, môn, rồi khoa thi thời xưa. Trong đăng khoa (đỗ đạt), khoa cử, nó là kì thi; trong văn khoa, khoa học, nó là ngành học; trong sinh học, nó lại là “họ”, như họ mèo, họ lúa. Tất cả gặp nhau ở một ý chung: chia ra thành từng loại, từng hạng.

Ghép với bách (百), ta có “trăm loại, trăm ngành”. Tên trường đại học bách khoa vì vậy dịch khá sát chữ polytechnic của phương Tây. Chữ này gốc Hy Lạp, nối poly (nhiều) với tekhnē (nghề, kĩ thuật). Một bên nói “trăm ngành”, một bên nói “nhiều nghề”, nhưng cùng chỉ kiểu trường dạy kĩ thuật đa ngành.

Từ bách khoa còn nằm trong tên một loại sách lớn hơn: bách khoa toàn thư, thêm hai chữ toàn (đủ) và thư (sách). Chuyện bộ sách ấy ra đời và khác từ điển chỗ nào có ở bài giải nghĩa bộ sách tra cứu trăm ngành. Còn muốn phân biệt cái biết rộng với cái biết có hệ thống, bài chữ kiến thức và kinh nghiệm nói kĩ hơn.

Bách khoa trong lời ăn tiếng nói hằng ngày

Đại học bách khoa là gì?

Là trường đại học đào tạo nhiều ngành kĩ thuật, công nghệ trong cùng một nơi. Ở Việt Nam, những trường mang tên này có ở Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM; người học thường gọi gọn là “Bách khoa”.

Kiến thức bách khoa là gì?

Là vốn hiểu biết trải trên nhiều lĩnh vực: lịch sử, địa lí, khoa học, văn chương, đời sống. Các cuộc thi đố vui kiến thức chung hay được gọi là thi “kiến thức bách khoa”.

Bách khoa tiếng Anh là gì?

Tùy chỗ dùng. Tên các trường bách khoa thường được dịch là polytechnic hoặc university of technology; kiến thức bách khoa là encyclopedic knowledge.

Bách khoa và bách khoa toàn thư có giống nhau không?

Không. Bách khoa là một từ chỉ nhiều ngành, dùng được trong nhiều cụm; bách khoa toàn thư là tên một loại sách tra cứu cụ thể. Nói “tra bách khoa” là cách nói tắt, đúng ra là tra bách khoa thư.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5