Anh hề và người nông dân gặp nhau trong một tình huống bất ngờ. Cuộc trò chuyện của họ mở ra những bài học sâu sắc về cuộc sống. Những câu chuyện giản dị nhưng đầy ý nghĩa đang chờ đón bạn.
Chưa chắc phán xét nghĩa là gì? Phần giải nghĩa riêng đi từ định nghĩa đến ví dụ cụ thể.
Một hôm, một nhà quí tộc giàu có khai trương nhà hát của ông ta và cho mọi người được vào xem mà không phải mua vé, ông dán bảng thông báo với công chúng rằng ông ta sẽ thưởng hậu hĩnh cho bất cứ ai mang đến một trò vui nào đó trong dịp này.
Trong đám đông dân chúng có rất nhiều người đến tham dự để mong giành giải. Trong số đó có một anh hề rất nổi tiếng về những trò gây cười của mình, và nói rằng, anh ta có một trò tếu chưa bao giờ xuất hiện trên sàn diễn.
Tuyên bố này làm mọi người xôn xao, và nhà hát chật ních không còn chỗ trống. Anh hề xuất hiện một mình trên sàn diễn, không một dụng cụ mà cũng không có người nào khác đồng diễn, và khán giả nín thở chờ đợi.
Anh ta thình lình cúi gập đầu xuống đến ngực và bắt chước tiếng lợn con kêu ủn ỉn cực kỳ hay, đến độ khán giả kêu lên đúng là anh ta có một con lợn giấu trong áo khoác, và yêu cầu anh bỏ nó ra.
Khi anh ta cởi áo khoác ra thì chẳng thấy gì cả, khán giả reo hò cổ vũ và tán thưởng anh ta bằng hàng loạt tràng pháo tay.
Một anh nhà quê trong đám đông, đứng xem từ đầu đến cuối, nói rằng: “Xin thần Hercules giúp, anh ta không thể hơn tôi cái trò này đâu!” và lập tức tuyên bố rằng hôm sau anh ta cũng sẽ trình diễn như vậy, và còn hay hơn cả anh hề nữa.
Ngày hôm sau, khán giả chen chúc trong rạp còn đông hơn cả hôm trước, nhưng nói chung, do cái tâm lý thiên vị người tài năng, họ vẫn cho là anh hề giỏi hơn, nên họ quay ra giễu cợt anh nông dân thay vì xem anh ta biểu diễn.
Cả hai người xuất hiện trên sàn. Anh hề khụt khịt và ủn ỉn trước, và nhận được, như ngày hôm trước, những tràng pháo tay và reo hò tán thưởng của người xem. Tiếp đó, người nông dân bước ra, và giả như đang giấu một con lợn trong áo (nhưng anh ta có giấu thực, mà khán giả lại không ngờ).
Anh ta ôm nó trong lòng và nhéo tai để nó kêu. Khán giả, tuy thế, lại đồng thanh la lên rằng anh hề làm giống hơn nhiều, và gào lên bảo anh nhà quê xéo xuống. Nghe vậy, anh nhà quê liền thò con lợn ra khỏi áo để mọi người xem chứng cớ rành rành về cái sai lầm lớn của họ. “Xem đây,” anh ta nói, “cái này sẽ cho quí vị thấy cái tài đoán xét của quí vị.”
Lời bàn: Thành kiến là một não trạng đôi khi còn tồi tệ hơn cả sự ngu dốt.
Ý nghĩa truyện Anh hề và người nông dân
Khán giả nghe bằng định kiến, không bằng tai
Hôm đầu, anh hề giả tiếng lợn giỏi đến mức cả rạp tưởng có con lợn thật trong áo. Hôm sau, anh nông dân mang hẳn một con lợn thật lên sân khấu, nhéo tai cho nó kêu, vậy mà khán giả vẫn la ó, bảo anh hề giống hơn. Họ đã quyết định ai thắng từ trước khi nghe. Cái họ chấm điểm là tên tuổi của người diễn chứ không phải âm thanh mà họ nghe thấy.
Con lợn là lời đáp không cần tranh cãi
Anh nông dân không cãi lại đám đông. Anh chỉ lôi con lợn ra khỏi áo. Một bằng chứng rõ ràng đặt trước mắt khiến những lời chê bai trước đó trở thành trò cười cho chính người chê. Câu nói cuối cùng của anh vừa hóm hỉnh vừa thẳng thắn: con lợn là thứ đo “cái tài đoán xét” của khán giả.
Định kiến vẫn còn quanh ta
Lời bàn cuối truyện cho rằng thành kiến có khi còn tệ hơn sự ngu dốt, vì người ngu dốt còn có thể học, còn người đã định kiến thì không chịu nhìn. Ngày nay, cảnh ấy vẫn gặp: một món hàng được khen chỉ vì nhãn mác quen, một bài viết bị chê chỉ vì người viết còn vô danh, một học sinh bị nghi ngờ chỉ vì trước đó từng học kém. Truyện nhắc ta trước khi phán xét hãy nhìn vào sự việc, không nhìn vào người làm.
Nguồn gốc truyện Anh hề và người nông dân
Đây là một ngụ ngôn thuộc kho truyện Aesop. Bản cổ nhất còn lại là bài thơ “Người làm hề và anh nhà quê” của Phaedrus, nhà thơ La Mã thế kỷ I, trong đó người nông dân cũng giấu một chú lợn con thật dưới áo. Lời thề “Xin thần Hercules giúp” của anh nhà quê trong bản dịch là dấu vết của nguồn gốc La Mã ấy.
Đọc thêm những truyện ngụ ngôn về cách nhìn phiến diện và lời khen chê thiếu căn cứ: Thầy bói xem voi, Vương quốc Khỉ và Lừa đội lốt Sư tử.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao khán giả vẫn khen anh hề dù anh nông dân dùng lợn thật?
Vì họ đã thiên vị anh hề nổi tiếng từ trước. Họ không thật sự so sánh hai tiếng kêu mà chỉ khẳng định lại điều mình đã tin.
Bài học chính của truyện Anh hề và người nông dân là gì?
Đừng để định kiến và danh tiếng quyết định thay cho mắt và tai mình; muốn đánh giá đúng thì phải dựa vào sự thật đang có trước mặt.