WLW là chữ viết tắt của “women loving women”, nghĩa là phụ nữ yêu phụ nữ, dùng trong cộng đồng LGBTQ+ để nói về tình cảm giữa hai người nữ. MLM là cặp đối xứng, viết tắt của “men loving men”, tức nam yêu nam. Cần nhớ: MLM còn một nghĩa phổ biến hơn hẳn là “multi-level marketing”, kinh doanh đa cấp. Gặp chữ MLM, phải nhìn ngữ cảnh mới biết người ta đang nói chuyện gì.
| WLW | MLM | |
|---|---|---|
| Nghĩa | Women loving women: phụ nữ yêu phụ nữ | Men loving men: nam yêu nam; hoặc multi-level marketing: kinh doanh đa cấp |
| Loại từ | Chữ viết tắt tiếng Anh | Chữ viết tắt tiếng Anh, có hai nghĩa |
| Hay gặp ở | Bình luận phim, truyện, fandom, trang cá nhân | Fandom (nghĩa 1); lời mời làm ăn, bán hàng (nghĩa 2) |
| Sắc thái | Trung tính, mang tính mô tả | Trung tính; nghĩa đa cấp thường đi kèm cảnh báo |
WLW: viết tắt của women loving women
Từ điển Dictionary.com ghi WLW có thể đọc đầy đủ là “woman-loving-woman” hoặc “women who love women”, được cộng đồng LGBTQ+ dùng để chỉ mối quan hệ tình cảm giữa hai người nữ. Đây là một cách gọi bao quát: người dùng có thể là nữ đồng tính, song tính hay có xu hướng khác, miễn là có tình cảm với phụ nữ. Một số người chọn chữ này vì nó nhẹ nhàng, không buộc phải xác định một nhãn cụ thể hơn.
Ở Việt Nam, WLW xuất hiện nhiều nhất trong các cuộc trò chuyện về phim ảnh, truyện tranh, tiểu thuyết: “phim này có cặp WLW”, “danh sách truyện WLW nhẹ nhàng”. Trên trang cá nhân, có người ghi WLW như một cách giới thiệu bản thân. Đó là lựa chọn riêng của họ; người khác không nên tự gán nhãn này cho ai.
MLM mang hai nghĩa khác xa nhau
Nghĩa thứ nhất là “men loving men”, đặt song song với WLW. Trang tin PinkNews giải thích MLM chỉ những người nam có tình cảm với nam giới, và lưu ý ngay rằng không nên nhầm với một MLM khác: mô hình kinh doanh đa cấp. Trong fandom, nghĩa này hay đi cùng những bộ phim, truyện về tình cảm nam – nam; thể loại tương tự ở châu Á thường được gọi là dòng truyện, phim boys’ love.
Nghĩa thứ hai, và là nghĩa mà phần lớn người lớn nghĩ tới đầu tiên, là “multi-level marketing”, tức bán hàng đa cấp: người tham gia vừa bán sản phẩm, vừa được hưởng hoa hồng từ những người do mình rủ vào mạng lưới. Hai nghĩa không liên quan gì đến nhau, chỉ tình cờ trùng ba chữ cái.
Thấy MLM trong lời rủ làm giàu thì dừng lại một nhịp
Ở Việt Nam, bán hàng đa cấp chỉ được làm khi doanh nghiệp có giấy chứng nhận do Bộ Công Thương cấp. Bộ này đã nhiều lần cảnh báo các mô hình đa cấp biến tướng: bắt nộp tiền hoặc mua hàng mới được tham gia, trả thưởng chủ yếu vì “kéo thêm người” chứ không vì bán được hàng, hoặc đội lốt đa cấp để huy động vốn, mời đầu tư tiền ảo.
Học sinh, sinh viên là nhóm hay bị nhắm tới vì ít kinh nghiệm và cần tiền tiêu vặt. Vài câu mời dễ nhận ra: “việc nhẹ lương cao”, “chỉ cần rủ thêm ba người là hoàn vốn”, “khởi nghiệp không cần vốn, chỉ cần đóng phí kích hoạt”. Gặp lời mời như vậy, hãy hỏi ý kiến bố mẹ, thầy cô trước khi đưa tiền hay thông tin cá nhân cho ai. Nhiều chiêu trong số này giống hệt những cú lừa tiền núp bóng cơ hội kiếm thêm.
So WLW, MLM với bách hợp và BL
| Tiêu chí | WLW | MLM (nam yêu nam) | Bách hợp | BL |
|---|---|---|---|---|
| Gốc | Tiếng Anh, viết tắt | Tiếng Anh, viết tắt | Hán Việt (百合, hoa ly) | Tiếng Anh, viết tắt “boys’ love” |
| Chỉ điều gì | Tình cảm giữa hai người nữ, cả ngoài đời lẫn trong tác phẩm | Tình cảm giữa hai người nam | Thể loại truyện, phim về tình cảm nữ – nữ | Thể loại truyện, phim về tình cảm nam – nam |
| Dùng cho người thật? | Có, khi người đó tự nhận | Có, khi người đó tự nhận | Chủ yếu nói về tác phẩm | Chủ yếu nói về tác phẩm |
| Dễ nhầm với | Ít nhầm | Kinh doanh đa cấp | Tên loài hoa | Các nghĩa viết tắt khác |
Nói gọn: WLW và MLM là chữ mô tả tình cảm, có thể dùng cho người thật; bách hợp và BL là tên thể loại trong truyện, phim. Một mẹo nhớ: WLW là chữ của tiếng Anh, bách hợp là chữ quen trong giới đọc truyện Trung, Nhật; cả hai cùng xoay quanh tình cảm giữa hai người nữ.
Dùng các chữ này sao cho đúng mực
Đây là những từ mô tả, không phải lời trêu. Vài điều nên giữ:
Chỉ dùng WLW hay MLM cho một người khi chính họ đã giới thiệu như vậy. Đoán mò rồi gọi ra trước lớp, trong nhóm chat là thiếu tôn trọng, có thể gây tổn thương. Chuyện công khai hay không là quyết định riêng của mỗi người, như bài viết về việc tự nói ra xu hướng của mình đã nhắc.
Khi bàn về phim, truyện, cứ gọi tên thể loại như bình thường. Không cần né, cũng không cần biến nó thành chuyện để cười cợt. Và nếu ai đó nhắn “MLM không?”, hỏi lại cho rõ trước khi trả lời, vì có khi họ đang mời bạn vào một mạng lưới bán hàng.
WLW, MLM: những câu người đọc hay gửi về
WLW nghĩa là gì trên TikTok?
Trên TikTok, WLW thường dùng làm hashtag cho video về các cặp đôi nữ – nữ trong phim, truyện hoặc ngoài đời. Nghĩa vẫn là women loving women, phụ nữ yêu phụ nữ.
MLM là gì trong kinh doanh?
MLM trong kinh doanh là multi-level marketing, tức bán hàng đa cấp. Ở Việt Nam, doanh nghiệp phải được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận mới được hoạt động theo hình thức này; mô hình nào bắt đóng tiền để “lên cấp” thì nên cảnh giác.
WLW và bách hợp có giống nhau không?
Gần nhau nhưng không trùng. WLW mô tả tình cảm giữa hai người nữ nói chung, cả người thật; bách hợp thường là tên thể loại truyện, phim về tình cảm nữ – nữ.
Gọi bạn mình là WLW có được không?
Chỉ nên gọi khi bạn ấy tự nhận như vậy và thấy thoải mái. Nếu không chắc, tốt nhất đừng gán nhãn cho người khác.